خبرگزاری سلامت: سانسور، کتمان و انکار سه عامل مهمی هستند که موجب شده بسیاری از مردم راههای مراقبت از خود در برابر ابتلا به ایدز را نداند. در این مطلب تلاش میشود بدون هیچ گونه سانسوری مهمترین مطالب در خصوص پیشگری از ابتلا به ایدز از طریق روابط جنسی مطرح شود.
ایدز با موضوع روابط جنسی متولد شد، زیست و همچنان نیز با همین مقوله قربانی میگیرد. دو دیدگاه در مورد چگونگی انتقال ویروس ایدز به انسان وجود دارد؛ دیدگاه اول استفاده از گوشت شامپانزه و دیدگاه دوم برقراری رابطه جنسی انسان با میمون و یا شامپانزه است که باعث انتقال این ویروس از این حیوانات به انسان و جهش یافتن آن در بدن انسان شده است (ویروس HIV در بدن میمونها غیر فعال است و به آنها صدمه نمیزند).
ارتباط ایدز و روابط جنسی به همین جا ختم نشد، بلکه برای اولین بار در میان مردانی منتشر شد که با مردان دیگر رابطه جنسی برقرار میکردند (همجنس گرا بودند) و همین پیشینه موجب شد نگاه بیشتر جوامع به این بیماری با مسائل بیشمار اعتقادی، اخلاقی و دینی اجین باشد.
زمانی که مسأله ابتلای مردان همجنس گرا به ایدز در غرب مطرح شد، بسیاری از مسؤلان کشورهای اسلامی که در آنها چنین ارتباطی (لواط) گناه کبیره به حساب میآمد بدون نگرانی از اینکه ممکن است زمانی همین بیماری در کشور آنها نیز شایع شود، عدم رعایت موازین اخلاقی را دلیل شیوع ایدز در سایر کشورها عنوان و با خیال راحت از اینکه ایدز به کشور آنها وارد نخواهد شد، بیماری ایدز را نتیجه گناه در غرب عنوان کردند،
اما ایدز به کشورهای اسلامی نیز وارد شد. برای اولین بار ویروس ایدز در ایران به صورت رسمی در یک بچه مبتلا به بیماری هموفیلی تشخیص داده شد که در اثر استفاده از خون وارداتی آلوده به ویروس به این بیماری مبتلا شده بود. اما کم کم این بیماری در میان معتادان ایرانی رواج یافت. علت اصلی ابتلای معتادان، استفاده از سرنگ مشترک هنگام تزریق بود.
تا مدتها مسآله ایدز در ایران به عنوان بیماری که صرفا بین معتادان رواج دارد و یا بر اثر استفاده از خون و فرآوردههای خونی، دندانپزشکی و حتی آرایشگاه آلوده ممکن است فرد را مبتلا کند، معرفی میشد و مدام تلاش میشد که مسأله انتقال ایدز از طریق روابط جنسی انکار شود، اما واقعیت این است که ایدز بیماری است که اکنون نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان بیشتر از طریق روابط جنسی منتقل میشود.
اکنون در سراسر جهان، عفونت HIV بیشتر یک بیماری آمیزشی محسوب میشود و اگرچه در ابتدا افراد دارای گرایش جنسی همجنسگرایانه مردانه به آن مبتلا شدهاند، اما اکنون شایعترین روش ابتلا به ایدز در جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تماس جنسی با جنس مخالف است.
ویروس اچ.ای.وی در مایع منی مردان وجود دارد و در نمونههای دهانه رحم و ترشحات واژن زنان دیده شده است. 80 درصد مبتلایان به ایدز در جهان از راه جنسی مبتلا شدهاند كه 90 درصد همین آمار نیز از تماس جنسی زن و مرد بوده است.
پس یکی از مهمترین مسائلی که باید در رابطه با انتقال بیماری ایدز مردم را از آن آگاه کرد، روش انتقال جنسی و نحوه پیشگیری از آن است. این مسأله در ایران نیز باید به شدت مورد توجه قرار گیرد، چرا که الگوی ابتلا به ایدز در ایران از اعتیاد تزریقی به سمت روابط جنسی تغییر یافته و با توجه به جوان بودن جامعه و آسیبهای اجتماعی مطرح، لزوم آموزش مسائل پیشگیری از ابتلای به ایدز از طریق روابط جنسی ضرورت بیشتری مییابد.
اما به دلیل وجود مسائل اخلاقی، عرفی و دینی در جامعه ما مبنی بر عدم صحبت در مورد مسائل جنسی به صورت آشکار و در ملاعام این بخش از مقوله ایدز مورد غفلت و حتی انکار جامعه قرار گرفته است. مثلا ارتباط جنسی مقعدی و دهانی از آنجا که مورد تأیید اسلام نیست، هرگز در رسانههای عمومی مورد بحث و اطلاع رسانی قرار نمیگیرد، اما باید این مسئأه مهم را در نظر گرفت که با انکار ما واقعت تغییر نمیکند؛ به ویژه اینکه اسلام به شدت به مسأله آموزش مراقبت از سلامت انسانها و پیشگیری از بیماریها تأکید دارد و از نظر اسلام و بر اساس فتاوای مراجع عظام تقلید به ویژه مقام معظم رهبری، آموزش نحوه پیشگیری از ایدز لازم است.
بر اساس همین منظر در زیر مسائل مربوط به نحوه پیشگیری از ابتلا به ایدز در روابط جنسی مطرح میشود:
برای پیشگیری از ابتلا به HIV/AIDS از طریق رابطه جنسی سه راه ابتدایی وجود دارد: پرهیز، پایبندی به خانواده از سوی هر دو زوج و استفاده صحیح و مکرر از کاندوم در هرگونه رابطه جنسی.
پرهیز جنسی راه حلی است که بیشترین تأکید بر آن در دین و آموزههای اخلاقی و رسانهها صورت گرفته است. به تأخیر انداختن رابطه جنسی در نوجوانان و به خصوص دختران جوان و نیز تلاش برای عدم برقراری رابطه جنسی بدون ازدواج، مسألهای است که به شدت مورد تأکید است. این راه حل روش بسیار خوبی است، اما برای اجرایی شدن آن باید بسیاری از مسائل و نیازهای جوانان را در نظر گرفت، واقعیت موجود (تأکید میکنم، فقط واقعیت موجود نه واقعیت مطلوب) این است که در ایران بین جوانان و نوجوانان رابطه جنسی بدون ازدواج وجود دارد و نهی این واقعیت به جز فریب خود و دیگران و مهمتر از همه به جز آسیب دیدن قشر جوان ایران هیچ سودی در پی ندارد.
«در سال 1385 مطالعهای که در 7 استان کشور در بین جوانان دختر و پسر مجرد در محدوده سنی 15 تا 29 سال با روش نمونهگیری تصادفی صورت گرفته است، نشان میدهد که 15.19 درصد مردان مجرد و 4.4 درصد زنان مجرد پیش از 19 سالگی آمیزش جنسی داشتهاند.» (گزارش ایران درباره ایدز،1386: 73)
وقتی سن ازدواج بالا می رود اما سن بلوغ مدام در حال کاهش است، وقتی نوجوانان قبل از رسیدن به سن مناسب با مسائل جنسی آشنا میشوند و این آشنایی نه از طریق درست یعنی از طریق خانواده بلکه از طریق دوستان و فضای مجازی صورت میگیرد، وقتی در جامعه ما طلاق هم رو به افزایش است و تعداد زنان و مردانی که رابطه جنسی را تجربه کردهاند اما از همسران خود جدا شدهاند و اکنون دچار محرومیت جنسی هستند افزایش یافته است، قدر مسلم روابط جنسی خارج از چارچوب خانواده افزایش مییابد و این خطر ابتلا به ایدز را نیز افزایش میدهد.
اگر قرار است راه حل جامعه ما فقط تأکید بر پرهیز جنسی و پایبندی به همسر باشد، باید راهکارهای عملی این مسدله از جمله به وجود آوردن امکان ازدواج به هنگام و متناسب با نیاز جوانان و نیز کمک به آشنایی درست نوجوانان با مسائل جنسی فراهم شود.
مسأله دومی که در مورد پیشگیری از HIV مطرح است، پایبندی به همسر است. اما باید شدیدا این مسأله را در نظر داشت که فقط پایبندی به خانواده نمیتواند مانع ابتلا به HIV شود، چرا که تعداد زیادی از زنانی که در ایران HIV+ هستند (یعنی ویروس به بدن آنها وارد شده است) را زنان وفاداری تشکیل میدهند که به خاطر ابتلا همسرانشان به HIV به این ویروس مبتلا شدهاند.
از سوی دیگر پایبندی یکی از همسران به خانواده و عدم پایبندی همسر دیگر نه تنها مانعی در برابر HIV نیست، بلکه به شدت امکان ابتلا زوج وفادار را بالا میبرد. پس افرادی که دارای همسر معتاد هستند و یا از پایبندی همسر خود اطمینان ندارند، باید بدانند که استفاده از کاندوم در هنگام روابط جنسی تنها راهی است که میتواند تا حدود زیادی از مبتلا شدن آنها به ایدز محافظت کند.
و اما روش سوم، استفاده مداوم و درست از کاندوم در روابط جنسی است. مؤثرترین راه پیشگیری در انتقال HIV از یک نفر به نفر دیگر طی روابط جنسی استفاده از کاندوم است.
اما مسأله به همین جا ختم نمی شود. در برخی از کشورها از جمله کشور ما به دلایل مذهبی و یا فرهنگی دختران جوان میخواهند تا زمان ازدواج بکارت خود را حفظ کنند و به همین دلیل به انواعی از تماسهای جنسی مثل برقراری تماس جنسی مقعدی و دهانی اقدام میکنند که این مسآله، میزان آسیب پذیری آنها در برابر ایدز را افزایش میدهد. آموزش صحیح روابط جنسی به نوجوانان و جوانان بهترین راه پیشگیری از ابتلای این گروه به ایدز است.
هنوز هم بسیاری از مردم گمان میکنند رابطه جنسی مقعدی و همجنسگرایی مردانه، آنها را در معرض ابتلا به ایدز قرار نمیدهد، در حالی که بیشترین احتمال انتقال ویروس HIV از یک فرد مبتلا به فرد سالم در هنگام برقراری رابطه جنسی مقعدی و همجنس گرایی مردانه است. پس افرادی که چنین روابطی دارند، حتما باید از کاندوم به صورت درست و البته مداوم استفاده کنند.
در رابطه جنسی دهانی نیز احتمال انتقال ویروس HIV وجود دارد (در هر نوع رابطه جنسی دهانی). بر همین اساس استفاده از کاندوم، پرهیز از انزال داخل دهان، پرهیز از خشونت، فشار زیاد و اجبار در آمیزش جنسی، پرهیز از گاز زدن آلت مرد، پرهیز از آمیزش دهانی در کسانی که ارتوز و پروتز دهانی دارند و پرهیز از آمیزش دهانی در مواقع عفونت لثه یا زخمهای دهانی یا روی آلت مرد، راههایی است که برای پیشگیری از ابتلا به ایدز پیشنهاد میشود.
وجود بیماریهای مقاربتی مثل سوزاک، سفلیس و همچنین زخمهای دستگاه تناسلی، خطر ابتلا به ایدز را چندین برابر میکند. درمان بیماریهای مقاربتی ممکن است در پیشگیری از انتقال HIV کمک کننده باشد. این مسأله به این دلیل است که عفونتهای ناحیه تناسلی، راه ورودی برای HIV محسوب میشود.
همچنین در محیطهایی که افراد شرکای جنسی متعدد دارند، انتشار ویروس ایدز تسهیل میشود. به همین دلیل یکی از گروههایی که بیشترین احتمال شیوع ایدز بین آنها وجود دارد، تن فروشان و مشتریان آنها هستند. در مواردی که تن فروشان قادر نیستند با مشتریان خود به توافق برسند یا بر استفاده از کاندوم تأکید کنند و یا در برابر خشونت و ارتباط جنسی اجباری مقاومت کنند، خطر عفونت به بالاترین حد خود میرسد.
تن فروشی عاملی است که هم زنان و هم مردان را در معرض خطر قرار میدهد. در جامعه ما به دلایل دینی و سیاسی وجود این افراد و چنین معضلاتی کتمان میشود. اما همین کتمان و وجود انکار، تبعیض، سکوت و باورهای نادرست در مورد این گروه، از مسائلی است که رشد بیماری ایدز را در کشور افزایش داده است.
در برقراری هر نوع رابطه جنسی با افراد تن فروش و فعال جنسی، استفاده از کاندوم به صورت صحیح ضروری است. این مسأله هنگام حضور در خارج از کشور و مکانهای خاص در برخی از کشورهای مقصد نیز به شدت توصیه میشود.
علیرغم تلاشهای گسترده و پیشرفتهای بزرگ در حوزه مقابله با بیماری ایدز، هنوز هیچ واکسن و یا درمان قطعی که در آن ویروس HIV در بدن فرد کاملا از بین برود تولید نشده است و تنها راه ممکن برای پیشگیری از ورود ویروس HIV به بدن در هر گونه روابط جنسی استفاده از کاندوم است.
كد خبرنگار: 41080
نظر شما