به گزراش خبرگزاری سلامت(طبنا) از کردستان، دکتر مرضیه مقدم متخصص روانپزشکی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، اقدامات و عملکردهای مراکز سلامت روانی – اجتماعی استان کردستان را اینگونه تشریح میکند:
رسالت مراکز روانپزشکی جامعه نگر (مراکز سلامت روانی –اجتماعی یا سراج)
رسالت اصلی مراکز سلامت روانی-اجتماعی، ارائه خدمات جامع برای پیشگیری، تشخیص، درمان و بازتوانی بیماران روانپزشکی بدون اتکا به بیمارستانهای روانپزشکی است. مفاهیم اصلی این جنبش عبارتند از: ارائه خدمات در محل زندگی بیماران تا به راحتی در دسترس باشند، جامع بودن خدمات، تداوم مراقبت، ارتباط بین بخشی کارآمد و تاکید بر پیشگیری علاوه بر درمان.
مهمترین امتیاز و برتری این مراکز، تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماریهای روانپزشکی در یک جا و دسترسی آسان خدمات برای مناطق تحت پوشش است که استفادة بهینه از کلیۀ امکانات را با نظامی هماهنگ میسر می سازد.
فعالیت ها
۱_مراقبت در منزل(HOME CARE)
هدف از مراقبت پس از ترخیص، تداوم مراقبت از بیمارروانپزشکی به منظور تداوم دریافت دارو، ارائه خدمات مددکاری، آموزش خانواده و بیمار و کاستن از نیاز او برای بستری شدن مجدد در بیمارستان است.
در این نوع خدمت، تیمی متشکل از یک دستیار روانپزشکی یک روانشناس ویک مددکار بفواصل لازم بیماران را در خانه محل زندگی آنان ویزیت میکنند.
طی شش ماهه اول سال ۱۴۰۱، ۵۸ مورد ویزیت در منزل انجام شده است.
۲- خدمات آموزش خانواده وبیمار
- این برنامه با هدف حمایت از بیماران شدید روانپزشکی وخانواده ی آنان، افزایش آگاهی و مهارت آنان و ارتقای عملکرد اطرافیان در مراقبت از بیمار، ارائه می شود.
- یک دوره آموزش بیمار وخانواده از شش تا هشت جلسه ی آموزشی، تشکیل می گردد.
- طی شش ماه اول ۱۴۰۱ بیست دوره آموزشی برای بیماران وخانواده های آنان برگزار شده است.
۳-خدمات پیگیری تلفنی برای بیماران روانپرشکی شدید:
تماس تلفنی با بیمار یا خانواده او به منظور :
- یادآوری زمان ویزیت بعدی بیمار
- کسب اطمینان از انجام فعالیتی که انتظار می رود او یا خانواده او انجام دهند، نظیر مراجعه برای انجام آزمایش یا مراجعه به بیمارستان
- بررسی علت مراجعه نکردن بیمار در زمان مقرر و تعیین قرار ملاقات جدید
- طی شش ماهه اول ۱۴۰۱، ۱۴۵۰ مورد پیگیری تلفنی انجام شده است.
۴_خدمات مددکاری:
" مددکاری اجتماعی حرفه ای است مبتنی بر دانش، اصول و ارزشها، مهارتها و روشها که هدف از آن کمک به افراد، گروهها و جامعه است تا بتوانند با تکیه بر تواناییها و استفاده از منابع موجود؛ برای حل مشکل و یا رفع نیاز خود اقدام کرده و به استقلال نسبی و رضایت خاطر دست یابند و پس از آن بتوانند تاثیرگذار نیز باشند.
خدماتی نظیر اشتغال زایی ، مداخلات لازم درموارد فرزند آزاری وخشونت های خانگی، ارجاع به سازمان آموزش فنی حرفه ای ، سازمان های بیمه گر، نهادهای مردم نهاد، کمیته امداد سازمان بهزیستی ، بهره مندی از تخفیف هزینه دارویی و سایر ...
بعبارت دیگر یک از خدمات اصلی روانپزشکی مبتنی برجامعه اتصال بیمار روانپزشکی مزمن به سیستم های خدماتی وحمایتی در جامعه است.
طی شش ماهه اول سال ۱۴۰۱، ۱۰۶ مورد خدمات مددکاری ارایه شده است. در این دوره سه دانش آموز بازمانده از تحصیل که عضو خانواده بیماران بودند به چرخه آموزشی بازگشته ونظارت میشوند.
۵- مراقبت مشارکتی :
در این بسته، خدمات آموزشی مداوم، نظارتی ودرمانی با مشارکت پزشکان عمومی وروانشناسان مراکز جامع سلامت جهت بهبود شناسایی ، درمان وارجاع بیماران روانپزشکی (اعم از خفیف وشدید) ارایه میگردد.
همانطور که قبلا گفته شد هردو روانپزشکی جامعه نگر (سراج یک ودو) در شهرستان سنندج تمام مراکزجامع سلامت را تحت پوشش خود دارند. در این بسته بیمار روانپزشکی برای درمان خود نیازی به مراجعه به مطب های خصوصی ویا بیمارستانها نداشته وخدمات لازم را در محله زندگی خود دریافت میکند. لازم به ذکر است که تمام پزشکان عمومی وروانشناسان مراکز بطور مرتب در دوره های آموزشی برگزار شده توسط روانپزشکان مراکز سراج شرکت میکنند.
طی شش ماهه اول سال ۱۴۰۱، ۸۲ بیمار از مراکز ارجاع وپس از ویزیت روانپزشک وتعیین تکلیف مجددا جهت ادامه درمان به مراکزخود بازگشتند. به ۷۴ بیمار از موارد فوق خدمات رایگان مشاوره روانشناسی ارایه شده است.
۶- بسته اقدام جامعه
بر اساس تجربیات جهانی، مدیریت مشکلات بهداشت روان یک جامعه بدون مشارکت مردم و همکاری بین بخشی (تمام نهاد های دولتی وغیر دولتی دخیل در عوامل اجتماعی ومحیطی موثر برسلامت مردم) تحقق نمیابد.
بهمین منظور بسته اقدام جامعه طراحی شده است. مقر اصلی این بسته خدماتی در فرمانداری شهرستان استقرار یافته(محلی که همکاریهای بین بخشی بر اساس تفاهم نامه قبلی تامین خواهد شد) ومددکار مرکز رابط اصلی در این میان است