به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر؛ اولین سوالی که باید پاسخ داده شود این است که تشنج چیست؟ باید بدانید که تشنج عبارت است از یک دوره ی گذرای سفتی و گرفتگی غیرارادی عضلات که با تغییر سطح هوشیاری همراه است. این گرفتگیهای عضلانی باعث ایجاد حرکات نامنظم میشوند که عموما یک تا دو دقیقه طول میکشند.
تشنج میتواند در انواع خاصی از صرعها نیز اتفاق بیافتد. اما داشتن تشنج الزاما به این معنا نیست که فرد مبتلا به صرع نیز شده است. تشنج میتواند در شرایط خاصی نظیر تب بسیار بالا، تتانی و یا افت شدید قند خون نیز به وجود بیاید. در این مطلب اطلاعات جامعی در مورد این که تشنج چیست؟ و چه علائمی دارد را با شما عزیزان به اشتراک میگذاریم.
علت تشنج چیست؟
در تشنج یک سری فعالیت های الکتریکی انفجاری در مغز به وقوع میپیوندند. انواع مختلفی از تشنج ها وجود دارند و علایم هر یک به محل وقوع آنها در مغز بستگی دارد. این طوفانهای الکتریکی مغزی ممکن است در اثر بیماری، واکنش به داروهای خاص و یا دیگر بیماریها بوجود بیایند. گاهی مواقع نیز علت تشنج ناشناخته است. اگر تشنج را تجربه کرده اید الزاما به این معنا نیست که به صرع مبتلا هستید اما احتمال وجود آن نیز کاملا از بین نمی رود. صرع یک وضعیت عصبی مزمن میباشد در حالی که تشنج به صورت حاد و در پاسخ به یک واقعه ی پزشکی منفرد و یا در اثر یک بیماری خاص رخ می دهد.
چه شرایطی باعث بروز تشنج میشوند؟
برخی از شرایط هستند که بستری مناسب را برای بروز تشنج فراهم میکنند. در ادامه به بررسی این موارد میپردازیم:
تب (تشنج همراه با تب)
تشنج ناشی از تب را تشنج تب دار میگویند. این نوع تشنج معمولا در نوزادان و کودکانی اتفاق می افتد که دمای بدن آنها به طور ناگهانی افزایش پیدا کرده باشد. تغییر دما میتواند به حدی سریع باشد که والدین تا زمان وقوع تشنج متوجه وجود تب نشوند.
صرع
صرع یک بیماری مزمن عصبی است که باعث بروز تشنج های عود کننده به دلایلی متفاوت از دلایل شناخته شده میشود. انواع مختلفی از صرع وجود دارند اما صرع تونیک – کلونیک که تحت عنوان حمله صرع بزرگ نیز شناخته میشود، شایعترین صرع ایجاد کننده تشنج میباشد.
نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که تشنجی که با تب همراه است، احتمال ابتلا به صرع را افزایش نمیدهد. برخی شرایط دیگر که میتوانند باعث تشنج یا صرع همراه با تشنج شوند عبارتند از:
- تومور مغزی
- آریتمی قلبی
- افت قند خون (هایپوگلایسمی)
- هاری
- افت ناگهانی فشار خون
- سکته مغزی
- عفونت مغز یا نخاع
- مشکلات قلبی
علائم تشنج
در صورتی که فردی علائم زیر را داشته باشد، تشخیص تشنج راحت است:
- فقدان هوشیاری، کاهش سطح هوشیاری
- سفید شدن چشمها (فقط سفیدی چشم دیده میشود)
- قرمز یا آبی شدن رنگ صورت
- تغییر در تنفس
- قفل شدن بازوها، پاها و کل بدن
- حرکات جهشی در بازوها، پاها، بدن و یا سر
- عدم قابلیت کنترل حرکات
- عدم پاسخگویی به تحریکات بیرونی
این علائم معمولا از چند ثانیه تا چند دقیقه طول میکشند. البته گاهی مواقع ممکن است طولانیتر نیز باشند. کودکان ممکن است پس از تشنج تبدار پرخاشگر شوند. برخی دیگر از آنها نیز ممکن است به خواب عمیق بروند که یک ساعت یا بیشتر طول خواهد کشید.
چه زمانی باید به پزشک مغز و اعصاب مراجعه کرد؟
صرع، حتی اگر همراه با تشنج باشد، الزاما همیشه نیازمند مراقبتهای فوری پزشکی نمیباشد. اما در صورت داشتن هر یک از این علائم باید با اورژانس تماس بگیرید:
بیمار برای اولین بار دچار صرع یا تشنج شده باشد
صرع یا تشنج بیمار بیش از ۵ دقیقه طول بکشد
تنفس بیمار دشوار شده باشد
راه رفتن بیمار پس از صرع مختل شده باشد
بیمار دو بار پشت سر هم دچار صرع شود
فرد بیمار به خود آسیب بزند
فرد مبتلا به بیماری قلبی، دیابت و یا دیگر بیماریها بوده و یا باردار باشد