به گزارش خبرنگار خبرگزاری سلامت (طبنا)زنجان، در دنیای امروز که اطلاعات و محصولات متنوعی در دسترس ماست، توجه دقیق به جزئیات و هشدارهای درج شده روی داروها و محصولات آرایشی-بهداشتی، از اهمیت حیاتی برخوردار است. بیتوجهی به این اطلاعات میتواند منجر به عوارض جدی برای سلامتی شود؛ از کاهش اثربخشی و خطرات احتمالی مصرف داروهای تاریخگذشته گرفته تا مشکلات پوستی ناشی از مواد تشکیلدهنده نامناسب در محصولات آرایشی.
در ادامه به بررسی دقیقتر این دو موضوع مهم میپردازیم.
داروهای تاریخگذشته؛ خطری پنهان در جعبه کمکهای اولیه
دکتر نبیئی، سرپرست اداره نظارت بر مصرف فرآوردههای سلامتمحور معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی زنجان، بر اهمیت حیاتی تاریخ انقضای داروها تأکید کرده و میگوید: استفاده از دارو پس از پایان تاریخ مصرف میتواند اثربخشی درمان را بهشدت کاهش دهد و در برخی موارد حتی منجر به بروز عوارض ناخواسته و خطرناک شود.
وی همچنین به باورهای غلط رایج در فضای مجازی اشاره کرد و افزود: تاریخ انقضا صرفاً یک عدد روی بستهبندی نیست، بلکه بازهای است که در آن شرکت تولیدکننده کیفیت، پایداری و ایمنی دارو را تضمین میکند. پس از عبور از این بازه، هیچ اطمینانی نسبت به عملکرد مناسب دارو وجود ندارد.
این تصور که داروهایی مانند مسکنها یا استامینوفن را میتوان مدتی بعد از تاریخ انقضا مصرف کرد، از نظر علمی مردود است و سازمان غذا و دارو نیز این موضوع را تأیید نمیکند. در حالی که داروهای حساسی مانند انسولین یا نیتروگلیسیرین در صورت مصرف بعد از تاریخ انقضا میتوانند آسیبزاتر باشند، اما قاعده کلی این است که مصرف هیچ دارویی پس از پایان تاریخ مصرف مجاز نیست، چراکه مسئولیت کیفیت دارو پس از این زمان بر عهده هیچ مرجعی نخواهد بود.
دکتر نبیئی خاطرنشان کرد: رعایت شرایط نگهداری دارو در کنار توجه به تاریخ انقضا اهمیت بالایی دارد و هرگونه بیتوجهی به این موارد ممکن است باعث کاهش اثر درمانی، تشدید بیماری و از بین رفتن فرصت درمان مناسب شود.
وی تأکید کرد: مقابله با شایعات و اطلاعات نادرست در حوزه سلامت تنها از طریق اطلاعرسانی دقیق، شفاف و مبتنی بر شواهد علمی امکانپذیر است و رسانهها در این زمینه نقش مهمی ایفا میکنند.
محصولات آرایشی؛ هشدارهایی که نباید نادیده گرفت
در همین راستا، مهندس لاله احرامی، مدیر اداره نظارت بر فرآوردههای آرایشی، بهداشتی و خوراکیآشامیدنی معاونت غذا و دارو دانشگاه، به نقش حیاتی آگاهی مصرفکنندگان از برچسب محصولات آرایشی اشاره کرد و گفت: صرف چند لحظه زمان برای بررسی اطلاعات درجشده روی محصولات آرایشی و بهداشتی میتواند از بروز بسیاری از مشکلات پوستی و مراجعات درمانی جلوگیری کند.
فهرست ترکیبات هر محصول، مهمترین منبع اطلاع مصرفکننده درباره ایمنی آن است. طبق ضوابط، تولیدکنندگان موظفاند تمامی مواد تشکیلدهنده را بهصورت شفاف روی بستهبندی درج کنند، بهویژه مواد معطر و اسانسهایی که احتمال ایجاد حساسیت دارند. اگرچه در برخی فرآوردهها از عناوینی مانند «رایحه» یا «عطر» استفاده میشود، اما ترکیبات معطری که خاصیت آلرژن دارند باید بهطور مشخص نامبرده شوند تا مصرفکننده بتواند با آگاهی کامل و متناسب با شرایط پوستی خود تصمیمگیری کند.
مهندس احرامی همچنین بر رعایت دستور مصرف تأکید کرد و گفت: در محصولاتی مانند رنگ مو، انجام تست حساسیت پیش از مصرف گسترده یک ضرورت است. به همین دلیل، تمامی تولیدکنندگان رنگ مو ملزم به درج هشدار تست حساسیت روی بستهبندی هستند و مصرفکنندگان باید این مرحله را جدی بگیرند.
وی افزود: برخی ترکیبات حتی در افرادی که سابقه آلرژی ندارند نیز میتوانند موجب تحریک، قرمزی یا التهاب پوست شوند؛ از این رو به افراد دارای پوست حساس توصیه میشود از محصولات سادهتر با ترکیبات محدود و شناختهشده استفاده کنند.
با توجه به این هشدارها، لازم است مصرفکنندگان همواره در خرید و استفاده از داروها و محصولات آرایشی-بهداشتی دقت لازم را مبذول داشته و به توصیههای متخصصان و اطلاعات درج شده بر روی بستهبندیها توجه نمایند.
انتهای پیام /