به گزارش خبرگزاری سلامت، محمود نجفیعرب در نشست پایان سال دارو که در مرکز همایشهای هتل قلب برگزار شد، افزپد: تصمیماتی که باید پیشاپیش اتخاذ میشد، بهموقع گرفته نشد و اکنون سیاستگذاریها عملاً در صحنه اجرا و در شرایط بحران در حال شکلگیری است.
وی با اشاره به محدودیت زمان سخنان خود افزود که بهصورت فشرده به چند نکته کلیدی میپردازد و توضیح داد انتخاب یک محور مشخص برای صحبت دشوار بوده است. به گفته او، در حوزه اقتصاد کلان، بهویژه در بخش دارو و زنجیرههای مرتبط از تولید تا توزیع، موضوعات متعددی وجود دارد که هر یک نیازمند بررسی مستقل است.
نجفیعرب در ادامه به شاخص PMI اشاره کرد و گفت: این شاخص که بهصورت ماهانه توسط اتاق ایران اندازهگیری میشود، یکی از مهمترین نماگرهای وضعیت کلی اقتصاد است. این شاخص در بازه صفر تا ۱۰۰ تعریف میشود و عدد ۵۰ بهعنوان نقطه خنثی در نظر گرفته میشود؛ به این معنا که اگر شاخص روی ۵۰ قرار گیرد، تغییری نسبت به دوره قبل در وضعیت اقتصادی رخ نداده و شرایط نه بهبود یافته و نه بدتر شده است.
او با مقایسه وضعیت ایران با برخی کشورها اظهار داشت: در سطح جهانی، کشورهایی مانند عربستان و هند در وضعیت مطلوبی قرار دارند و هند با ثبت عددی در حدود ۵۶.۸، یکی از بالاترین سطوح رشد اقتصادی را در این شاخص نشان میدهد. هرچه این عدد از ۵۰ فاصله بیشتری به سمت بالا داشته باشد، بیانگر رشد و توسعه اقتصادی سریعتر است.
وی در ادامه به جزئیات زیرشاخصها پرداخت و افزود: شاخص «مقدار تولید محصول یا ارائه خدمات» در پنج ماه گذشته به پایینترین سطح خود رسیده و نکته نگرانکنندهتر اینکه این شاخص برای ۲۲ ماه متوالی زیر محدوده خنثی قرار داشته است؛ موضوعی که نشاندهنده وضعیت منفی مستمر در بخش تولید و خدمات کشور است.
نجفی عرب همچنین به شاخص «میزان بهکارگیری نیروی انسانی» اشاره کرد و گفت این شاخص نیز در سه ماه اخیر به پایینترین سطح خود رسیده است. به گفته نجفیعرب، این روند نشان میدهد که نیروی کار در حال فاصله گرفتن از بخشهای صنعتی و خدماتی است؛ وضعیتی که میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد.
وی در ادامه به شاخصهای قیمتی پرداخت و تصریح کرد: شاخص «قیمت مواد اولیه و لوازم خریداریشده» در ۴۴ ماه گذشته به بالاترین سطح خود رسیده که نشاندهنده فشار شدید هزینهای بر تولیدکنندگان است. همچنین شاخص «قیمت محصولات تولیدشده» نیز در بالاترین سطح خود طی ۳۳ ماه اخیر قرار دارد که این موضوع بهطور مستقیم بر افزایش قیمتها در بازار مصرف اثرگذار است.
نجفی عرب با اشاره به گستردگی دادههای شاخص شامخ تأکید کرد: این شاخص دارای جزئیات متعددی است و علاقهمندان میتوانند با مراجعه به منابع منتشرشده، تصویر دقیقتری از وضعیت کلی اقتصاد کشور به دست آورند.
وی در ادامه با تمرکز بر بازار ارز، از ثبت بالاترین نرخ ارز در بهمنماه ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: در این مقطع، قیمت ارز به حدود ۱۶۳ هزار تومان رسیده که نشاندهنده رشد ۱۳۸ درصدی است و با روند فعلی، پیشبینی میشود این عدد باز هم افزایش یابد.
او دلیل این روند صعودی را تشدید فشارهای نظارتی عنوان کرد و توضیح داد: اخیراً بانک مرکزی فهرستی را به نهادهای نظارتی از جمله قوه قضاییه، اطلاعات سپاه، وزارت اطلاعات و سایر دستگاهها ارائه کرده است که بر اساس آن، ادعا میشود حدود ۹۶ میلیارد یورو ارز به کشور بازنگشته است. این رقم شامل طیفی از شرکتهای بزرگ و کوچک میشود؛ بهگونهای که یک فهرست مربوط به تعهدات بالای ۳ میلیون دلار است و فهرستهای دیگری نیز برای مبالغ کمتر در حال پیگیری است.
به گفته نجفیعرب، در پی این اقدام، سازمان تعزیرات نیز به صادرکنندگان برای تسویه تعهدات ارزی اخطار داده و همین مسئله در روزهای اخیر به ایجاد شوک در بازار ارز منجر شده است. او تأکید کرد: این فشارها در یکی دو روز گذشته به شکل محسوسی بازار را تحت تأثیر قرار داده و احتمال تشدید آن نیز وجود دارد.
وی افزود: افزایش فشار از سوی بانک مرکزی و دستگاههای نظارتی بهطور مستقیم منجر به جابهجایی شدید قیمت ارز خواهد شد و این تغییرات به سایر نرخهای مرجع از جمله نرخ تالار اول نیز سرایت میکند، چراکه این نرخها بر اساس میانگین محاسبه میشوند. در نتیجه، افزایش نرخ ارز بهطور اجتنابناپذیر موجب رشد قیمت تمامشده کالاها خواهد شد.
نجفیعرب در ادامه با اشاره به وضعیت تجارت خارجی کشور تصریح کرد: تراز بازرگانی ایران در شرایط فعلی یکی از عوامل اصلی فشار بر بازار ارز است. او با ارائه دادههایی از صادرات غیرنفتی گفت: در حالی که صادرات غیرنفتی کشور
او تأکید کرد: در صورتی که این وضعیت ادامه یابد، افزایش نرخ دلار در کشور قطعی و فزاینده خواهد بود. به گفته وی، کاهش یا چالش در صادرات نفتی نیز این وضعیت را تشدید کرده و منابع ارزی حاصل از نفت عمدتاً صرف هزینههای دفاعی، پرداخت مستمریها و بخشی نیز برای تأمین ارز ترجیحی میشود.
نجفیعرب در بخش دیگری از سخنان خود به تخصیص ارز ترجیحی اشاره کرد و گفت: در مجموع حدود ۹ میلیارد و اندی دلار ارز ترجیحی مصرف شده که رقم دقیق آن در بازه هشتماهه حدود ۹ میلیارد و ۲۳۰ میلیون دلار بوده است. بیشترین سهم این ارز به کالاهای دامی مانند ذرت اختصاص یافته و دارو و تجهیزات پزشکی نیز در همین سبد قرار دارند.
او در پایان افزود: در حال حاضر، دامنه تخصیص ارز ترجیحی محدودتر شده و عمدتاً به اقلامی مانند گندم، برخی کالاهای اساسی، دارو، تجهیزات پزشکی و شیر خشک اختصاص دارد؛ با این حال، تفاوت نرخها و نحوه تخصیص این ارز همچنان چالشهای جدی برای فعالان اقتصادی ایجاد کرده و بهعنوان یکی از مسائل مهم اقتصاد کشور باقی مانده است.
وضعیت فعلی اقتصاد نامعلوم
حسین عبده تبریزی، استاد دانشگاه و تحلیلگر اقتصادی نیز در این نشست، با بیان این مطلب اظهار داشت: وضعیت فعلی اقتصاد ایران نه در بحران که در حالیت تعلیق است ما نه در وضعیت جنگ تمامعیار هستیم و نه در شرایط صلح؛ بلکه در فضایی بینابینی قرار داریم که نه فرو میریزد و نه رشد میکند.
وی اظهار داشت که این شرایط تعلیقی مانع از وقوع توسعه اقتصادی میشود: توسعه نمیتواند اتفاق بیفتد. نتیجه اقتصادی زنده است و حرکت میکند، اما آیندهاش قابل پیشبینی نیست. حتی پیشبینی دو ماه آینده نیز غیرممکن شده است.
او با اشاره به مشکلات ساختاری و بانکی کشور گفت: «مثلاً بودجه هزار میلیاردی که مجلس برای سال آینده تصویب کرده، در سال بعد ممکن است به حدود ۴ هزار میلیارد همت برسد در حالی که کسری بانکها همچنان باقی است و همه میدانند بسیاری از بانکها با مشکلات جدی مواجهاند. مسئله اصلی، حکمرانی است؛ حتی در حوزههایی مانند انرژی و قیمتگذاری، ریزش سریع اتفاق نیفتاده است. این سقوط تدریجی، ریشهدار بوده و نهادهای ضعیف ظرفیت تولید، بهرهوری و بودجه کشور را آسیب زدهاند.»
معرفی چهرههای برتر داروی کشور
در حاشیه این نشست *نیما برارجانیان* مدیرعامل گروه کوبل به عنوان چهره سال ۱۴۰۴ حوزه دارو معرفی شد. همچنین از مرحوم دکتر *خشایار کریمیان* رئیس فقید هیات مدیره شرکتهای داروسازی آوه سینا و صنایع شیمیایی دارویی ارسطو، مرحوم دکتر *محمدعلی فرامرزی* استاد فقید زیستفناوری دارویی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مرحوم *سیدرضا میرمطلبی* بنیانگذار فقید شرکت داروسازی رویان دارو تقدیر شد.
بهعلاوه در این مراسم *مرتضی نیلفروشان* به عنوان پیشکسوت صنعت دارو، *افشین زرقی* استاد شیمی دارویی و معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به عنوان چهره علمی حوزه دارو، *قیس بدری* مدیرعامل شرکت پخش البرز به عنوان چهره حوزه پخش دارو و *محمدرضا عابدی* رئیس اداره خون و فرآوردههای بیولوژیک سازمان غذا و دارو، به عنوان چهره منابع انسانی سازمان غذا و دارو معرفی شدند.