در سالهای اخیر، مفهوم جنگ از شکل سنتی خود فاصله گرفته و به عرصههای تازهای وارد شده است. اگر زمانی میدان نبرد تنها با تانک، موشک و تجهیزات نظامی تعریف میشد، امروز بخش مهمی از آن در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی جریان دارد. این تغییر، «جنگ رسانهای» را به یکی از مهمترین ابزارهای اثرگذاری بر افکار عمومی و فضای روانی جوامع تبدیل کرده است.
در همین چارچوب، هادی نوروزی، سردبیر روزنامه باختر کرمانشاه، در یادداشتی به بررسی ابعاد این جنگ رسانهای پرداخته و نقش پیامها و مواضع ناگهانی برخی سیاستمداران آمریکایی در ایجاد فضای ابهام و نگرانی در منطقه را مورد توجه قرار داده است.
نوروزی در این یادداشت تأکید میکند که در دنیای امروز، بخشی از رقابتهای سیاسی و امنیتی در بستر رسانهها شکل میگیرد؛ جایی که انتشار یک پیام کوتاه در شبکههای اجتماعی میتواند موجی از تحلیلها، نگرانیها و واکنشهای سیاسی را به همراه داشته باشد. به اعتقاد او، برخی از این پیامها با هدف ایجاد فضای روانی خاص و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و حتی روند مذاکرات سیاسی منتشر میشوند.
بر اساس این تحلیل، طرح مکرر موضوعاتی مانند تنش در تنگه هرمز یا مسائل مرتبط با برنامه هستهای ایران در فضای رسانهای، گاه بیش از آنکه بازتابدهنده واقعیتهای میدانی باشد، بخشی از یک راهبرد ارتباطی برای ایجاد فشار روانی و شکل دادن به فضای مذاکرات تلقی میشود.
در ادامه این تحلیل، نوروزی به پیامدهای چنین فضایی در افکار عمومی اشاره میکند و معتقد است تکرار مداوم خبرهای بحرانآفرین میتواند به تدریج نوعی خستگی و نگرانی در جامعه ایجاد کند؛ مسئلهای که از دیدگاه بسیاری از کارشناسان ارتباطات سیاسی، یکی از اهداف جنگ روانی در عرصه رسانه است.
خبرگزاری «سلامت» نیز در بررسی این یادداشت، بر اهمیت مدیریت فضای روانی جامعه در چنین شرایطی تأکید کرده و آورده است که حفظ آرامش اجتماعی، تقویت آگاهی رسانهای و تحلیل واقعبینانه اخبار میتواند از اثرگذاری موجهای خبری هیجانی جلوگیری کند.
در این گزارش همچنین بر نقش انسجام ملی و اعتماد عمومی در عبور از فشارهای رسانهای و سیاسی تأکید شده است. به باور بسیاری از تحلیلگران، تجربههای گذشته نشان داده که در شرایطی که جامعه با نگاه آگاهانهتری به فضای رسانهای مینگرد، امکان اثرگذاری جنگ روانی به شکل قابل توجهی کاهش مییابد.
در مجموع، یادداشت سردبیر روزنامه باختر کرمانشاه تلاشی برای توجه دادن افکار عمومی به ابعاد پنهان رقابتهای رسانهای در عرصه سیاست بینالملل است؛ رقابتهایی که گاه بیش از میدانهای واقعی، در فضای خبر، تحلیل و شبکههای اجتماعی جریان دارند.