به گزارش خبرگزاری سلامت، این تحقیق بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران بر اساس دادههای نظرسنجی ملی STEPS ۲۰۲۱، چالشهای فوری بهداشت عمومی را برجسته کرده و عوامل خطر کلیدی ایجاد کننده این بیماری را شناسایی میکند.
نگاهی اجمالی به سلامت کلیه در سراسر کشور
این مطالعه مقطعی، دادههای بیش از ۱۷۰۰۰ بزرگسال ایرانی ۲۵ سال و بالاتر را تجزیه و تحلیل کرد و آن را به یکی از جامعترین ارزیابیهای سلامت کلیه در کشور تبدیل کرد. محققان دریافتند که شیوع کلی CKD ۱۱.۹ درصد که نشان میدهد تقریباً از هر ۹ بزرگسال، یک نفر به آن مبتلا است.
با این حال، این بار به طور مساوی توزیع نشده است. در بین افراد بدون دیابت، شیوع CKD ۹.۱ درصد بود، در حالی که در افراد مبتلا به دیابت به ۲۸.۶ درصد افزایش یافت بیش از سه برابر بیشتر.
دیابت به شدت با شدت بیماری مرتبط است
این مطالعه همچنین نشان داد که دیابت نه تنها با شیوع بالاتر بیماری مزمن کلیه (CKD) بلکه با مراحل شدیدتر بیماری نیز مرتبط است. طبق طبقهبندیهای بینالمللی KDIGO، افراد مبتلا به دیابت به طور قابل توجهی بیشتر در معرض خطر پیشرفت بیماری کلیوی قرار میگیرند.
قابل توجه است که آسیب کلیوی که با آلبومینوری (پروتئین در ادرار) مشخص میشود، در هر دو گروه دیابتی و غیر دیابتی شایعتر از کاهش میزان فیلتراسیون کلیه بود، که نشان میدهد آسیب اولیه کلیه ممکن است گسترده و کمتر از حد تشخیص داده شود.
عوامل خطرساز کلیدی شناسایی شدند
این مطالعه علاوه بر دیابت، چندین عامل اصلی مؤثر در خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه (CKD) را شناسایی کرد:
- افزایش سن، با افزایش شدید شیوع در جمعیتهای مسنتر
- فشار خون بالا، که احتمال ابتلا به بیماری مزمن کلیه را بیش از دو برابر میکند
- چاقی و دیسلیپیدمی، که منعکس کننده مشکلات سلامت متابولیک هستند
- بیماریهای قلبی عروقی، از جمله بیماری ایسکمیک قلب
- عدم فعالیت بدنی، که تأثیرات سبک زندگی را برجسته میکند
برعکس، سطوح بالاتر تحصیلات و وضعیت اجتماعی-اقتصادی با خطر کمتر ابتلا به بیماری مزمن کلیه مرتبط بودند، که نشان میدهد عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت نقش محافظتی دارند.
پیامدهای منطقهای و بهداشت عمومی
شیوع بیماری مزمن کلیه در مناطق مختلف ایران متفاوت بود، به طوری که برخی مناطق - به ویژه در شمال غربی - میزان بالاتری را نشان میدادند. این تنوع جغرافیایی بر نیاز به مداخلات هدفمند و تخصیص منابع تأکید میکند.
این یافتهها اهمیت غربالگری زودهنگام را به ویژه در میان گروههای پرخطر مانند افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا تقویت میکند. با توجه به اینکه بیماری مزمن کلیه اغلب تا مراحل پیشرفته به طور خاموش پیشرفت میکند، تشخیص و مدیریت پیشگیرانه برای کاهش عوارض، از جمله نارسایی کلیه و حوادث قلبی عروقی، بسیار مهم است.
فراخوانی برای استراتژیهای پیشگیرانه
پژوهشگران نتیجه میگیرند که استراتژیهای یکپارچه بهداشت عمومی - با تمرکز بر کنترل دیابت، بهبود رفتارهای سبک زندگی و پرداختن به نابرابریهای اجتماعی-اقتصادی - برای مهار بار فزاینده بیماری مزمن کلیه در ایران ضروری هستند.
با افزایش بیماریهای غیرواگیر در سطح جهان، این مطالعه به شواهد فزایندهای میافزاید که نشان میدهد بیماری کلیوی باید در کنار بیماریهایی مانند دیابت و بیماریهای قلبی در برنامههای ملی بهداشت در اولویت قرار گیرد.