رئیس هفدهمین کنگره بین‌المللی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران با بیان اینکه اکنون مطالبات آزمایشگاه‌ها از سازمان‌های بیمه‌گر به‌ویژه سازمان تأمین اجتماعی به حدود ۱۱ ماه رسیده و بسیاری از بیمه‌ها نیز بین ۸ تا ۹ ماه بدهی معوق دارند، گفت: حجم این بدهی‌ها بسیار سنگین است، اگرچه رقم دقیق برای هر آزمایشگاه متفاوت است، اما در مجموع با میلیاردها تومان بدهی مواجه هستیم که ادامه این روند، توان مالی آزمایشگاه‌ها را به‌شدت تضعیف کرده است.

به گزارش خبرگزاری سلامت، فریبا شایگان روز شنبه در نشست خبری برگزاری در نشست خبری هفدهمین کنگره بین‌المللی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران با اشاره به وعده‌های قبلی برای تسویه مطالبات افزود: طبق قول داده‌شده قرار بود از ابتدای تیرماه، پرداخت مطالبات تأمین اجتماعی تا پایان همان ماه انجام شود، اما در اقدامی غیرمنتظره، تنها ۴۰ درصد مطالبات مربوط به مهرماه سال ۱۴۰۴ پرداخت شد که این موضوع شوک بزرگی به جامعه آزمایشگاهی وارد کرد.

وی تصریح کرد: با توجه به تغییرات نرخ ارز، ارزش این پرداخت‌ها به‌شدت کاهش یافته است؛ به‌طوری که اگر در زمان مقرر پرداخت انجام می‌شد، امکان تأمین تجهیزات و کیت‌های بیشتری وجود داشت، اما اکنون با افزایش نرخ ارز تا حدود ۲۰۰ هزار تومان، قدرت خرید آزمایشگاه‌ها تقریباً به نصف کاهش یافته است.

شایگان ادامه داد: در حال حاضر آزمایشگاه‌ها برای انجام یک تست به چند کیت نیاز دارند، اما حتی تأمین یک کیت هم به‌سختی انجام می‌شود و این موضوع روند خدمات‌رسانی را مختل کرده است. این وضعیت باعث شده بخشی از تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی بلااستفاده بماند؛ تجهیزاتی که با هزینه‌های سنگین، حتی در برخی موارد با منابع شخصی، تهیه شده‌اند. در حال حاضر هزاران آزمایشگاه در کشور با مشکل تأمین ملزومات مواجه‌اند و ادامه این روند می‌تواند منجر به توقف خدمات شود.

وی تاکید کرد: اگر مسیر تأمین تجهیزات و مواد مصرفی باز نشود، تنها آزمایشگاه‌ها آسیب نمی‌بینند، بلکه کل نظام سلامت کشور دچار اختلال خواهد شد و این موضوع تهدیدی جدی برای امنیت سلامت مردم است.

شایگاه با اشاره به تصمیمات ارزی در حوزه تجهیزات پزشکی گفت: در سال ۱۴۰۳ ارز تخصیصی به کیت‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی از ۴۲۰۰ تومان به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافت که موجب رشد چند برابری قیمت‌ها شد، اما با وجود وعده‌ها، تاکنون هیچ‌گونه مابه‌التفاوتی به آزمایشگاه‌ها پرداخت نشده است. اکنون نیز اخباری مبنی بر انتقال این ارز به سطوح بالاتر و افزایش نرخ آن تا حدود ۱۵۵ هزار تومان مطرح است که در صورت تحقق، هزینه‌ها تا ۵۰۰ درصد افزایش خواهد یافت؛ موضوعی که فشار بی‌سابقه‌ای به این بخش وارد می‌کند.

وی تأکید کرد: در صورت اجرای چنین سیاستی، لازم است پیش از آن، سازوکارهای جبرانی از جمله اصلاح تعرفه‌های آزمایشگاهی و تأمین منابع مالی در نظام سلامت پیش‌بینی شود؛ چراکه در غیر این صورت، نه آزمایشگاه‌ها توان ادامه فعالیت خواهند داشت و نه بیمه‌ها قادر به پوشش این هزینه‌ها خواهند بود.

شایگان خاطرنشان کرد: ما نسبت به این روند نگرانیم و از اصحاب رسانه درخواست داریم با انعکاس این مسائل، به تصمیم‌گیران برای جلوگیری از بروز بحران در نظام سلامت کمک کنند.

آزمایشگاه‌ها را «گنج پنهان نظام سلامت»

وی در ادامه با بیان اینکه اگرچه بسیاری از فعالیت‌های آزمایشگاهی در پشت صحنه انجام می‌شود، اما نتایج آن مستقیماً بر تصمیم پزشک و سرنوشت بیمار تأثیر می‌گذارد، افزود: آزمایشگاه‌های کشور در سال‌های اخیر با مشکلات متعددی از جمله افزایش هزینه مواد مصرفی، دشواری تأمین تجهیزات، کمبود قطعات یدکی دستگاه‌ها و همچنین تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی سازمان‌های بیمه‌گر مواجه بوده‌اند. این چالش‌ها صرفاً مشکلات یک گروه حرفه‌ای نیست، بلکه مستقیماً پایداری نظام سلامت و امنیت سلامت مردم را تهدید می‌کند و در صورت تداوم، می‌تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.

شایگان با اشاره به شرایط خاص پس از تحولات اخیر منطقه‌ای نیز گفت: محدودیت‌های ایجاد شده در مسیر تأمین تجهیزات و ملزومات، فشار مضاعفی بر آزمایشگاه‌ها وارد کرده است.

وی تأکید کرد: جامعه علوم آزمایشگاهی کشور با وجود همه این مشکلات، همواره تلاش کرده است با تعهد و مسئولیت‌پذیری، کیفیت خدمات خود را در سطح مطلوب حفظ کند؛ سرمایه‌ای ارزشمند که باید بیش از پیش مورد حمایت قرار گیرد.

شایگان ادامه داد: برگزاری کنگره بین‌المللی و بیست‌وسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی با نگاهی فراتر از یک برنامه علمی، به‌عنوان فرصتی برای ترسیم آینده آزمایشگاه‌ها در نظام سلامت برگزار می‌شود.

رئیس کنگره با بیان اینکه بیش از ۷۰ درصد تصمیم‌گیری‌های پزشکی در جهان بر اساس نتایج آزمایشگاهی است، تصریح کرد: این آمار نشان می‌دهد آزمایشگاه‌ها نه یک بخش جانبی، بلکه یکی از ارکان اصلی تشخیص، درمان و مدیریت بیماری‌ها هستند؛ به همین دلیل باید آنها را قلب تپنده نظام سلامت دانست.

وی شعار امسال کنگره را «از دقت تا پیش‌بینی؛ نقش آزمایشگاه در آینده سلامت» اعلام کرد و گفت: این شعار نشان‌دهنده تحولی است که در پزشکی جهان در حال رخ دادن است؛ به‌گونه‌ای که پزشکی آینده صرفاً درمان‌محور نیست، بلکه بر پیشگیری، پیش‌بینی، تشخیص زودهنگام و درمان‌های شخصی‌سازی‌شده تمرکز دارد.

شایگان ادامه داد: در این مسیر، فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، تشخیص‌های مولکولی نوین، پزشکی دقیق و تحلیل داده‌های سلامت نقش کلیدی در شکل‌دهی آینده نظام سلامت ایفا خواهند کرد.

وی با تأکید بر اهمیت کیفیت در خدمات آزمایشگاهی گفت: هدف این کنگره تنها ارائه دستاوردهای علمی نیست، بلکه ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی است؛ چرا که هر نتیجه آزمایشگاهی می‌تواند مسیر زندگی یک بیمار را تغییر دهد و از این رو کیفیت در این حوزه یک انتخاب نیست، بلکه یک مسئولیت حرفه‌ای و اخلاقی است.

توجه به طب سالمندی در کنگره

محمود جاوید دبیر اجرایی بیست و سومین کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی با اشاره به اینکه این کنگره نمادی از آزمایشگاه‌های کشور است، گفت:در کنگره پیشرو به طب سالمندی توجه می شود و اولین سمپوریوم وزیکول های خارج سلولی برگزار می شودوی اضافه کرد: در کنگره پیشرو جدیدترین تکنولوژی ها و روش های تشخیصی به نمایش گذاشته می شود و ۲۴۰ شرکت در این نمایشگاه حضور خواهند داشت.

هدف ما از این کنگره، به روز شدن معلومات و تجربیات همکاران علوم آزمایشگاهی است. در کنگره امسال به مردم عادی هم فکر کرده ایم و بر همین اساس، یک آزمایشگاه را در کنگره برپا کرده ایم که بدانند علوم آزمایشگاهی چیست و چه اهدافی را دنبال می کند.

برگزاری ۴۷ کارگاه آموزشی

احمد قره باغیان، دبیر علمی کنگره گفت: تلاش کرده‌ایم با همفکری دوستان در انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی، خط مشی کنگره را پیش ببریم. برنامه ریزی در کنگره امسال به این شکل است که هم مباحث جدید را در نظر بگیریم و هم از کنگره‌ های قبلی بهره ببریم.

وی تاکید کرد: اهداف آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی، پاسخگویی به نیازهای درمانی است. امسال تعداد سخنرانان را افزایش داده ایم تا از دانش همه همکاران استفاده کرده باشیم و امسال ۲۵ محور و ۴۷ کارگاه در طول برگزاری کنگره خواهیم داشت.

علیرضا لطفی کیان، دبیر بین‌الملل کنگره نیز گفت: این کنگره یک رویداد بین رشته ای است که مشکلات تشخیصی را مورد بحث و بررسی قرار می دهند. در این رویداد علمی، آخرین دستاوردها در حوزه تشخیص آزمایشگاهی ارائه می شود.

لطفی کیان گفت: امسال ۶ حامی خارجی در کنگره داریم. همچنین ۱۶ سخنران خارجی را دعوت کرده ایم که ۵ نفر آنها نتوانستند به کنگره ما بیایند.

وی افزود: طب آزمایشگاهی سالمندان، بارداری و اطفال، خیلی کم کار شده که امیدوارم در کنگره امسال به این موضوعات بپردازیم.

عبدالله غفاری، مسئول روابط عمومی انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران، از برگزاری این کنگره از ۱۰ تا ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ در تهران خبر داد و گفت: بیش از ۱۰۰ سخنران در این رویداد علمی حضور خواهند داشت و کنگره دارای امتیاز بازآموزی برای شرکت‌کنندگان است.