به گزارش خبرگزاری سلامت(طبنا) بیرجند، اعتیاد زنان یک معضل اجتماعی است که به دلیل مسائل فرهنگی کمتر به آن پرداخته میشود اما امروزه این معضل چالشهای جدی نه تنها برای خانواده بلکه برای جامعه و تربیت نسل آینده ایجاد کرده است.
به همین منظور اینبار با مسئول مجتمع فوریتهای خدمات اجتماعی و دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند به مصاحبه نشستیم تا به عنوان یک فعال در این حوزه در راستای گسترش آگاهی عمومی از تجربیات چندین ساله خود سخن بگوید.
از این رو، منصوره امیرآبادی تاثیر اعتیاد زنان بر روابط خانوادگی، نقش همسری و روابط زناشویی را بسیار مهم دانست و همچنین این معضل را عامل تاثیرگذاری بر ضعیف شدن روابط خانوادگی و ارتباطی برشمرد.
وی همچنین اعتیاد یک زن در خانواده را موجب اختلال در مسئولیتها و به هم خوردن تعادل قدرت خانواده میداند و میگوید؛ مهمترین و آسیب زنندهترین موضوع، غفلت از فرزندان به دلیل درگیری با تامین مواد مخدر است که آسیبهای روانی شدید به کودکان وارد میشود و کودکان احساس شرم میکنند و این موضوع نسل به نسل انتقال پیدا میکند.
دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند گفت: ایجاد خشونتهای خانگی و جر و بحثهای فراوان نیز روان فرزندان این زنان را از بین میبرد.
امیرآبادی بیان داشت: اعتیاد زنان یک تهدید جدی برای سلامت و ثبات خانواده است و تأثیرات مخرب آن بر همسر و فرزندان بسیار عمیق و دیرپا است، با این حال، رویکرد صحیح برای مقابله با این پدیده، نه سرزنش و طرد، بلکه درک علل آن و سرمایهگذاری بر روی پیشگیری، آموزش و ارائه خدمات درمانی و حمایتی جامع برای کمک به بازسازی فرد و ترمیم روابط خانوادگی است.
وی معتقد است؛ نجات یک زن از اعتیاد، در واقع به معنای نجات یک خانواده و سرمایهگذاری برای سلامت نسل آینده است.
دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند نقش اعتیاد زنان در افزایش خشونت خانگی و اختلافات زناشویی را اینگونه بیان کرد: این معضل ابتدا موجب تضعیف بنیان اعتماد در خانواده میشود چون اعتیاد با پنهانکاری، دروغگویی و رفتارهای غیرقابل پیشبینی همراه است؛ سپس اولویتها تغییر میکند، چراکه اولویت فرد معتاد تامین مواد مخدر و مصرف آن است.
امیرآبادی اضافه کرد: بیثباتی عاطفی از دیگر عواملی است که به دنبال اعتیاد زنان در خانواده موجب تنش میشود چراکه مواد مخدر سیستم عصبی را مختل میکند و ارتباطات دچار اختلال میشود.
اما در جامعه امروز موانع فرهنگی و اجتماعی بسیاری برای ترک اعتیاد پیشروی زنان است که نظر دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند را در ادامهی این گزارش میخوانیم؛
امیرآبادی در این رابطه تصریح کرد: انگ اجتماعی شدید در جامعه و ترس از بیآبرویی، برچسب زدن زن بد، ترس از طرد شدن و فشارهای فرهنگی زیادی که وجود دارد که به رفتار زنان گره میخورد و همچنین ترس از رها شدن از خانواده از این جمله است.
وی افزایش آگاهی عمومی را از راهکارهای موثر برای برطرف کردن این چالشها و موانع برشمرد و گفت: برای کاهش انگ اجتماعی و تغییر نگاه به اعتیاد زنان از یک جرم به یک بیماری باید آگاهی عمومی گسترش یابد.
دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند بیان داشت: ایجاد مراکز ترک تخصصی و ایمن برای زنان با وجود پرسنل آموزشدیده زن، خدمات رواندرمانی ویژه و امکان نگهداری از کودکان، تقویت قوانین حمایتی تضمین امنیت زنان در برابر خشونت خانگی هنگام درخواست کمک و ایجاد اطمینان خاطر در مورد حضانت فرزندان از دیگر راهکارها است.
امیرآبادی اضافه کرد: اهمیت حمایتهای خانوادگی و اجتماعی نیز تاثیر بسیار مهمی در ترک اعتیاد زنان دارد.
وی تاکید کرد: نقش حمایت خانواده به عنوان سنگ بنای بهبود است، خانواده امنترین محیط برای یک زن در حال ترک است چراکه زنان مبتلا به اعتیاد اغلب با احساسات شدیدی مانند شرم، گناه، عزت نفس پایین و افسردگی دست و پنجه نرم میکنند و یک خانواده حمایتگر میتواند با ارائه عشق بیقید و شرط و درک کردن فرد، این بار عاطفی را سبک کند و امیدواری لازم برای ادامه مسیر را به او بدهد.
وی ترک اعتیاد را فرآیندی طاقتفرسا دانست و ادامه داد: خانواده میتواند در مراقبت از کودکان، مدیریت امور خانه، همراهی در جلسات مشاوره و درمان که فشار زیادی بر دوش زن است، کمک کند.
وی افزود: خانواده با یادگیری نحوه برخورد صحیح مثلاً دوری از سرزنش و تحقیر و جایگزینی آن با تشویق و مرزهای سالم، میتواند بزرگترین سیستم هشدار برای جلوگیری از بازگشت اعتیاد باشند.
دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند گفت: انگیزهبخشی، عشق به فرزندان، همسر و والدین، یکی از قویترین انگیزههای زنان برای ترک اعتیاد است، زمانی که زن بداند بهبودی او برای عزیزانش ارزشمند است، تابآوری او افزایش مییابد اما بدون حمایت خانواده، زنان اغلب در انزوا و ناامیدی فرو میروند و خطر عود به شدت افزایش مییابد.
امیرآبادی در رابطه با بهبود سیاستهای دولتی و افزایش دسترسی زنان به خدمات درمانی، اظهار داشت: تدوین و اجرای سند ملی سلامت زنان باید جدی گرفته شود و سیاستها باید بر اساس نیازهای متفاوت زنان در دورههای مختلف زندگی (بلوغ، باروری، یائسگی و سالمندی) طراحی و بازنگری شوند.
وی همچنین بر تقویت همکاریهای بینبخشی تاکید کرد و افزود: وزارت بهداشت باید با دستگاههایی مانند سازمان بهزیستی، وزارت کار و شهرداریها همکاری کند تا موانع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی موثر بر سلامت زنان شناسایی و رفع شوند.
وی ادامه داد: توجه ویژه به گروههای آسیبپذیر که لازم است برای زنان سرپرست خانوار، زنان دارای معلولیت و زنان ساکن در مناطق محروم برنامهریزی خاص و حمایتهای ویژه صورت گیرد.
دبیر آسیبهای اجتماعی شهرداری بیرجند تصریح کرد: توسعه پزشکی از راه دور، ایجاد و تقویت پلتفرمهای مشاوره مجازی به ویژه برای زنان ساکن در مناطق دورافتاده، زنان شاغل و مادران باردار، دسترسی به متخصصان را بدون محدودیت جغرافیایی فراهم میکند.
امیرآبادی همچنین توانمندسازی زنان و جامعه، اجرای برنامههای آموزشی گسترده و افزایش آگاهی زنان و خانوادهها در مورد حقوق سلامت، تغذیه سالم، پیشگیری از بیماریها و مهارتهای زندگی از طریق رسانههای ملی و شبکههای اجتماعی را ضروری دانست.
وی با اشاره به تجربه ترک اعتیاد بسیاری از بانوان با بدترین شرایط اعتیاد و بزهکاری از طریق حمایتهای مجتمع فوریتهای خدمات اجتماعی شهرداری بیرجند، گفت: این بانوان با حمایتهای صورت گرفته به جامعه برگشتند و زندگی سالمی در کنار خانواده هایشان دارند.
امیرآبادی تقدیر از این بانوان را شایسته و ضروری دانست و خاظرنشان کرد: برای عدم بازگشت بانوان ترک کرده به این معضل اجتماعی تاکنون جلسات زیادی گرفته شده اما هنوز به شکل عملی اقدامی موثر در استان صورت نگرفت است.
گزارش از محبوبه قاسم زاده