یادداشتی از حامد بهرامیان ، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی و فعال رسانه سلامت، یکی از اساسیترین نیازهای هر جامعه و زیربنای توسعه پایدار است. جامعهای که مردم آن از خدمات مناسب بهداشتی، درمانی، توانبخشی و رفاهی برخوردار نباشند، نمیتواند به معنای واقعی کلمه مسیر توسعه را طی کند.
امروز نیازهای مردم در حوزه سلامت، بسیار گستردهتر از گذشته شده است. افزایش هزینههای درمان، توسعه فناوریهای پزشکی، نیاز به تجهیزات پیشرفته، ضرورت نوسازی مراکز درمانی، توجه به سلامت روان، خدمات توانبخشی، حمایت از بیماران کمتوان و ایجاد فضاهای رفاهی برای بیماران و خانوادههای آنان، همگی منابع قابل توجهی نیاز دارند.
واقعیت این است که منابع دولتی بهتنهایی پاسخگوی همه این نیازها نیست. این موضوع به معنای نادیده گرفتن مسئولیت دولت نیست؛ بلکه نشان میدهد برای ساختن نظام سلامت توانمندتر، باید ظرفیتهای اجتماعی و اقتصادی استان نیز در کنار دولت قرار بگیرد.
در این میان، خیرین سلامت و بخش خصوصی میتوانند نقشی تعیینکننده و ماندگار ایفا کنند.
مشارکت خیرین نباید صرفاً به ساخت یک ساختمان یا خرید یک دستگاه محدود شود. امروز میتوان نگاه خیرخواهانه را به سمت ایجاد یک زنجیره پایدار از خدمات سلامت هدایت کرد؛ از تأمین تجهیزات و توسعه مراکز درمانی گرفته تا حمایت از بیماران نیازمند، ایجاد مراکز توانبخشی، توسعه خدمات سلامت روان، کمک به خوابگاهها و فضاهای رفاهی، حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج و حتی سرمایهگذاری در طرحهایی که بتوانند برای مراکز درمانی درآمد پایدار ایجاد کنند.
از سوی دیگر، بخش خصوصی نیز باید سلامت را بخشی از مسئولیت اجتماعی خود بداند. بسیاری از بنگاههای اقتصادی، شرکتها و مجموعههای صنعتی و خدماتی استان میتوانند بخشی از مسئولیت اجتماعی خود را به حوزه سلامت اختصاص دهند و در پروژههایی مشارکت کنند که اثر آن مستقیماً در زندگی مردم دیده میشود.
کرمانشاه، استانی با ظرفیتهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی فراوان است. اگر این ظرفیتها به شکل هدفمند در کنار مدیریت دولتی قرار بگیرند، میتوان پروژههای بزرگی را رقم زد؛ پروژههایی که شاید با اتکا به بودجه عمومی سالها زمان ببرند، اما با همافزایی دولت، خیرین، بخش خصوصی و مردم، میتوانند در مدت کوتاهتری به نتیجه برسند.
البته برای توسعه این مشارکت، یک اصل بسیار مهم باید مورد توجه قرار گیرد: اعتماد.
خیر و سرمایهگذار زمانی با اطمینان وارد میدان میشود که بداند منابع او دقیقاً در کجا هزینه میشود، چه اثری بر زندگی مردم دارد و نتیجه مشارکتش قابل مشاهده و ارزیابی است.
بنابراین ضروری است در استان کرمانشاه، یک نقشه راه جامع مشارکت خیرین و بخش خصوصی در سلامت تدوین شود؛ نیازهای واقعی و اولویتدار شناسایی شوند، پروژهها بهصورت شفاف معرفی شوند، میزان اعتبار مورد نیاز و دستاوردهای هر پروژه مشخص باشد و گزارش عملکرد مشارکتها نیز به شکل شفاف در اختیار مردم و حامیان قرار گیرد.
از سوی دیگر، باید نگاه ما به خیرین نیز تغییر کند. خیر فقط کسی نیست که مبلغی را اهدا میکند؛ گاهی یک پزشک با تخصص خود، یک مهندس با دانش فنی، یک فعال اقتصادی با سرمایه، یک رسانه با ظرفیت اطلاعرسانی و یک شهروند با ایده و توانایی خود میتواند در مسیر ارتقای سلامت جامعه نقشآفرین باشد.
سلامت کرمانشاه، متعلق به همه کرمانشاهیان است.
اگر قرار است بیمارستانها و مراکز درمانی ما توسعه پیدا کنند، اگر قرار است بیماران خدمات شایستهتری دریافت کنند، اگر قرار است خانواده بیمار در کنار رنج بیماری، دغدغههای مضاعف رفاهی و مالی نداشته باشد و اگر میخواهیم مردم استان از امکاناتی در شأن خود برخوردار باشند، باید همه ظرفیتهای استان را کنار یکدیگر قرار دهیم.
دولت، خیرین، بخش خصوصی، دانشگاه علوم پزشکی، سازمانهای مردمنهاد، رسانهها و مردم، هر کدام بخشی از این مسیر را بر عهده دارند. امروز بیش از هر زمان دیگری به همدلی، مشارکت و مسئولیت اجتماعی نیاز داریم. کرمانشاه تنها به بودجه بیشتر نیاز ندارد؛ به همافزایی بیشتر نیاز دارد. تنها به ساخت مراکز درمانی بیشتر نیاز ندارد؛ به نگاهی جامعتر به کیفیت زندگی مردم نیاز دارد. و تنها به درمان بیماری نیاز ندارد؛ به ساختن جامعهای سالمتر، بانشاطتر و برخوردارتر نیاز دارد.
امید است با شکلگیری یک نهضت واقعی برای مشارکت خیرین و بخش خصوصی در حوزه سلامت، شاهد روزی باشیم که هیچ بیمار نیازمندی به دلیل کمبود امکانات از دریافت خدمت مناسب محروم نماند و مردم کرمانشاه بتوانند خدمات بهداشتی، درمانی و رفاهی را در شأن این مردم شریف دریافت کنند. سرمایه واقعی یک استان، مردم آن هستند؛ و سرمایهگذاری برای سلامت مردم، مطمئنترین سرمایهگذاری برای آینده کرمانشاه است.