به گزارش خبرگزاری سلامت، این در حالی است که فعالان این حوزه میگویند ادامه این وضعیت فقط یک مشکل اقتصادی برای صاحبان آزمایشگاه نیست بلکه کاهش توان خرید کیتهای استاندارد، فرسودگی تجهیزات و دشواری تأمین قطعات و خدمات نگهداری میتواند مستقیماً بر کیفیت و سرعت تشخیص بیماری اثر بگذارد.
یکی از بزرگترین فشارهای مالی بر آزمایشگاههای استان تهران، تاخیرهای طولانیمدت در پرداخت مطالبات توسط سازمانهای بیمهگر پایه است. در شرایطی که آزمایشگاهها باید هزینههای جاری خود شامل خرید کیتهای مصرفی، و سایر تجهیزات بهصورت نقد یا در بازههای زمانی بسیار کوتاه پرداخت کنند، حبس شدن نقدینگی در سیستم بیمهای باعث میشود مراکز آزمایشگاهی در تأمین سرمایه در گردش خود با بنبست جدی مواجه شوند.
از سویی دیگر آزمایشگاههای تهران برای حفظ استانداردهای تشخیصی نیاز به بهروزرسانی مداوم دستگاههای آنالایزر و سیستمهای اتوماسیون دارند با این حال، به دلیل تحریمهای بینالمللی و جهشهای ناگهانی نرخ ارز، هزینه تأمین دستگاههای پیشرفته و قطعات یدکی آنها بهشدت افزایش یافته است. بسیاری از مراکز به دلیل ناتوانی در تأمین سرمایه برای جایگزینی دستگاههای فرسوده، ناچار به استفاده از تجهیزات قدیمی هستند که این موضوع منجر به کاهش دقت نتایج و افزایش خطاهای احتمالی در فرآیندهای تشخیصی میشود.
از آنجایی که اکثر شرکتهای تأمینکننده کیتها و مواد شیمیایی آزمایشگاهی، فروش خود را بهصورت نقدی انجام میدهند، عدم پرداخت بهموقع مطالبات بیمه، توان خرید آزمایشگاهها را برای تهیه مواد مصرفی باکیفیت بهشدت کاهش میدهد.
آزمایشگاهها در برخی موارد، ناچار به استفاده از برندهای ارزانتر یا غیرتاییدشده هستند که اعتبار علمی و صحت خروجیهای آزمایشگاه را تهدید میکند. این وضعیت باعث شده است که آزمایشگاهها در تأمین مداوم کیتهای استاندارد با مشکل مواجه شوند و در برخی موارد، ناچار به استفاده از برندهای ارزانتر یا غیرتاییدشده شوند که اعتبار علمی و صحت خروجیهای آزمایشگاه را تهدید میکند.
استمرار نبود نقدینگی و ناتوانی در بهروزرسانی تجهیزات، منجر به یک چرخه معیوب در نظام سلامت تهران شده، اگر مدیریت کلان حوزه درمان فکری برای پرداختهای بهموقع بیمهها و تسهیل واردات تجهیزات نکرده و سازوکاری برای واقعیسازی تعرفهها در مناطق پرهزینهای چون تهران نیاندیشد، این مراکز بهتدریج توان عملیاتی خود را از دست داده و سلامت عمومی جامعه با تشخیصهای غیردقیق و تأخیر در روند درمان بیماران به خطر خواهد افتاد.
افزایش تعطیلی آزمایشگاهها در پایتخت
فرید کرمی، نایبرئیس انجمن علمی آسیبشناسی و طب آزمایشگاه ایران در گفت و گویی با اشاره به افزایش تعطیلی آزمایشگاهها در تهران گفت: اصل دسترسی به خدمات آزمایشگاهی، مسئله مالی این خدمات است، وقتی بیمه پول را پرداخت نمیکند، آزمایشگاه در مدیریت هزینههای روزمره خود دچار بحران شده و حتی برای پرداخت حقوق پرسنل خود نیز با چالشهای جدی مواجه میشود.
وی ادامه داد: شرکتهای تأمینکننده کیتها و مواد شیمیایی آزمایشگاهی، معمولاً بهصورت نقدی یا با شرایط پرداخت بسیار کوتاه مدت عمل میکنند. آزمایشگاهی که مطالباتش از بیمه حبس شده نمیتواند به تعهدات خود به تأمینکنندگان عمل کند. این موضوع باعث میشود زنجیره تأمین کیتهای باکیفیت و استاندارد قطع شود و آزمایشگاه در تهیه مواد مورد نیاز برای تستها با بنبست مواجه شود.
کرمی تصریح کرد: عدم دریافت مطالبات به معنای نبود سود خالص برای سرمایهگذاری است. آزمایشگاهی که نتواند مطالبات خود را وصول کند، هرگز توان خرید تجهیزات مدرن، جایگزینی دستگاههای فرسوده و یا ورود فناوریهای تشخیصی جدید را نخواهد داشت. این امر باعث میشود سطح تکنولوژیک آزمایشگاههای کشور سالها از استانداردهای جهانی عقب بماند.
وی تاکید کرد: نبود نقدینگی باعث میشود آزمایشگاهها نتوانند به قراردادهای سرویس و نگهداری تجهیزات خود با شرکتهای پشتیبان پایبند باشند. در نتیجه، دستگاهها بدون سرویس دورهای سریعتر مستهلک شده و هزینههای تعمیرات ناگهانی و پرهزینه به آنها تحمیل میشود که خود باعث تشدید بحران مالی میشود.
پولی برای خرید کیتهای تشخصی نداریم
میر مجید مصلایی رئیس انجمن آزمایشگاههای پزشکی استان تهران نیز در همین رابطه گفت: تاخیر در پرداخت مطالبات آزمایشگاهها روند ارایه خدمات به مردم را با مشکل مواجه کرده است و بنا به اظهار این مراکز، پولی برای خرید کیتهای تشخیصی ندارند.
وی با بیان اینکه در سیستم بهداشت و درمان، آزمایشگاهها از جایگاه و اهمیت خاصی برخوردار بوده و از اجزای اصلی هستند، گفت: ارایه خدمات آزمایشگاهی استان تهران به تامین نرخ ارز وابسته است و از آنجایی که تجهیزات این مراکز از جمله کیت های تشخیصی وارداتی است، اکنون در استان تهران با مشکل مواجه هستیم.
وی ادامه داد: با توجه به مشکلات موجود، بیمه های پایه هنوز مطالبات آزمایشگاههای استان تهران را پرداخت نکرده اند، و تاخیر پرداختی در مورد بیمه های مکمل نیز وجود دارد. این در حالی است که ۷۰ درصد تشخیص های پزشکی بر اساس جواب آزمایش انجام می شود و اگر مراکز آزمایشگاهی مشکلاتی داشته باشند ارایه خدمات مختل می شود.
بسیاری از آزمایشگاههای استان در حال تعطیلی یا رو به ورشکستگی هستند زیرا میزان تعرفه های خدمات این مراکز پایین است. وی تصریح کرد: بسیاری از آزمایشگاههای استان در حال تعطیلی یا رو به ورشکستگی هستند زیرا میزان تعرفه های خدمات این مراکز پایین بوده و با توجه به عدم پرداخت به موقع مطالباتشان از بیمه های پایه و تکمیلی دیگر توان ارایه خدمات به مردم را ندارند.
مصلایی گفت: استان تهران به دلیل تراکم جمعیت، روزانه مراجعه کنندگان زیادی به مراکز آزمایشگاهی دارد و اختلال در ارایه روند خدمات به بیماران، می تواند آسیب های زیادی را وارد کند.
رئیس انجمن آزمایشگاههای پزشکی استان تهران با اشاره به وجود حدود یکهزار آزمایشگاه در این استان گفت: از چند سال پیش زمزمه حذف ارز ترجیحی برای کیت مطرح شد، شرکت های وارد کننده کیت های مصرفی، قیمت کیت های خود را ۳ تا ۱۱ برابر افزایش دادند.
مصلایی تاکید کرد: قرار شد این پرداخت مابه تفاوت به صورت ریالی از وزارت بهداشت به آزمایشگاه ها پرداخت شود اما اکنون بعد از حدود ۲ سال این عملی نشده و یک ریال هم از این مورد به آزمایشگاه ها پرداخت نشده و در سال جاری هم پرداخت نخواهد شد در حالیکه از پاییز ۱۴۰۳ با حذف ارز ترجیحی هزینه های آزمایشگاه ها به شدت افزایش پیدا کرد و با اینکه نامه نگاری های زیادی برای این موضوع با مراجع مختلف داشتیم اما این مشکل حل نشده است.
وی همچنین گفت: مکاتبات زیادی برای دیدار با استاندار تهران در رابطه با مشکلات آزمایشگاههای استان تهران داشتیم که متاسفانه به بخش های دیگر ارجاع داده شد.
در نهایت آزمایشگاه پیشقراول تشخیص بیماری است. وقتی این بخش به دلیل سوءمدیریت در پرداخت مطالبات توسط بیمهها دچار تزلزل شود، کل نظام درمان دچار اخلال میشود. تشخیصهای دیرهنگام، خطاهای آزمایشگاهی و کاهش سرعت پاسخدهی به دلیل مشکلات مالی آزمایشگاهها، باعث میشود بیماران دچار سردرگمی شوند.