به گزارش خبرگزاری سلامت، برخی از پزشکان تأکید میکنند که برای گروههای آسیبپذیر شامل سالمندان، بیماران دیابتی، مبتلایان به نقص ایمنی، و بیماران قلبی و ریوی، واکسن آنفلوآنزا صرفاً یک کالای مصرفی نیست، بلکه خط مقدم دفاع در برابر عوارض شدید، بستری در بخشهای مراقبت ویژه و مرگومیر است. تاخیر در توزیع واکسن میتواند موجی از مراجعات اورژانسی را به بیمارستانها روانه کرده و ظرفیت نظام سلامت را در فصل سرما زیر فشار شدید قرار دهد.
تامین واکسن به وضعیت محاضره و تحریمها بستگی دارد
این درحالیست که محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اخیراً در خصوص وضعیت تأمین واکسن آنفلوآنزا با اشاره به چالشهای پیشرو تصریح کرد: قول بیمورد نمیدهیم و تلاش میکنیم واکسن را تهیه کنیم، اما این موضوع به شرایط و وضعیت محاصرهها و تحریمها نیز بستگی دارد.
اگرچه معاونت بهداشت وزارت بهداشت نیز اعلام کرده است که رایزنیها برای تأمین و پوشش سویههای جدید ویروس با قوت ادامه دارد، اما عدم اعلام یک تقویم زمانی دقیق و شفاف برای توزیع واکسن، بیماران پرخطر و خانوادههای آنان را در بلاتکلیفی نگه داشته است، وضعیتی که ایجاب میکند دستگاههای مسوول پیش از فرا رسیدن اوج موجهای تنفسی، راهکارهای عملیاتیتری برای دسترسی آسان و بهموقع مردم به این سپر دفاعی اتخاذ کنند.
چرا این واکسن مهم است؟
در همین رابطه محمود کرمی متخصص بیماریهای عفونی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: آنفلوآنزا برخلاف تصور عمومی، یک سرماخوردگی ساده نیست. این بیماری ویروسی، دستگاه تنفسی را درگیر کرده و میتواند تمام ارگانهای بدن را تحت تأثیر قرار دهد. واکسیناسیون به عنوان نخستین خط دفاعی، به سیستم ایمنی بدن ما کمک میکند تا پیش از مواجهه با ویروس واقعی، آمادگی لازم را کسب کرده و با آن مقابله کند.
وی اظهار داشت: دلیل اصلی نیاز به تزریق سالانه واکسن، جهشهای مداوم ویروس آنفلوآنزا است. این ویروس بسیار باهوش و تغییرپذیر است و هرساله سویههای جدیدی از آن شایع میشود. سازمان جهانی بهداشت هرسال بر اساس دادههای اپیدمیولوژیک، ترکیب واکسن را بهروز میکند. به همین دلیل، واکسن سال گذشته نمیتواند محافظت کاملی در برابر سویههای جدید ایجاد کند و تزریق مجدد آن در هر سال، یک الزام علمی است.
برای گروههای پرخطر، اهمیت واکسن حیاتیتر است
کرمی تصریح کرد: برای گروههای پرخطر، اهمیت واکسن حیاتیتر است. سالمندان، کودکان، بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت، بیماریهای کلیوی یا قلبی که بیماران ثابت کلینیکهای ما هستند، سیستم ایمنی ضعیفتری دارند. در واقع آنفلوآنزا فقط یک هفته بستری شدن در منزل نیست، بلکه میتواند به معنای بستری شدن در بیمارستان و عوارض جانبی جبرانناپذیر باشد. واکسن در این افراد، تفاوت بین یک بیماری خفیف و یک فاجعه است.
به گفته وی، بهترین زمان برای تزریق واکسن، اوایل پاییز شهریور و مهر است. بدن انسان برای ساختن پادتنهای کافی به حدود دو هفته زمان نیاز دارد. تزریق واکسن در این بازه زمانی باعث میشود تا زمانی که موجهای اصلی شیوع در آذر و دیماه از راه میرسند، بدن ما کاملاً آماده و مسلح باشد.
تأمین واکسن آنفلوانزا در حال پیگیری است
مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو نیز در همین رابطه نیز گفت: با وجود تأخیر تولیدکنندگان خارجی، افزایش قیمت و مشکلات نقلوانتقال مالی و حملونقل، تأمین واکسن آنفلوانزا برای معاونتهای بهداشتی و داروخانهها در حال پیگیری است و واکسن معاونتهای بهداشتی از اواخر شهریور و اوایل مهر در دسترس قرار خواهد گرفت.
دکتر اکبر عبداللهی اصل، با اشاره به آخرین وضعیت تأمین واکسن آنفلوانزا افزود: سفارشگذاری و انعقاد قرارداد تأمین واکسن مورد نیاز کشور، هم برای معاونتهای بهداشتی و هم برای عرضه داروخانهای، از ماهها قبل انجام شده بود، اما برخلاف برنامه زمانبندی و تعهدات اعلامشده، تولیدکنندگان اصلی واکسنهای شناختهشده از جمله Vaxigrip و Influvac با تأخیر در تولید و افزایش قیمت مواجه شدهاند.
وی افزود: این موضوع در ایران به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریمها، بهویژه در مورد برخی شرکتهای تولیدکننده، از جمله Abbott، همچنین کندی یا توقف نقلوانتقالهای مالی و دشواریهای حملونقل، نمود بیشتری پیدا کرده و بر روند تأمین اثر گذاشته است.
مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو درباره وضعیت واکسن تولید داخل نیز گفت: واکسن آنفلوانزای تولید داخل طی سه سال گذشته تولید و عرضه شد، اما تفاوت استقبال مردم از واکسنهای وارداتی و داخلی موجب شد بخشی از تولید داخلی با عدم استقبال کافی مواجه و در نهایت منجر به انقضا و تحمیل خسارات قابل توجه به تولیدکننده شود؛ موضوعی که در سال جاری به توقف تولید داخلی انجامیده است.
دکترعبداللهیاصل تصریح کرد: این تجربه نشان میدهد وابستگی ترجیحی بازار به برندهای خارجی در شرایط اختلال در تجارت بینالمللی میتواند کشور را همزمان با دو چالش مواجه کند؛ از یک سو محدودیت در دسترسی به منابع خارجی و از سوی دیگر از دست رفتن بخشی از ظرفیت تولید داخلی.
تامین واکسن از چین و روسیه
وی درباره تأمین واکسن مورد نیاز معاونتهای بهداشتی بیان کرد: حدود یک میلیون دوز واکسن، مطابق سنوات گذشته، از منابع مختلف از جمله چین و روسیه در حال تأمین است و پیشبینی میشود این واکسنها از اواخر شهریور و اوایل مهر در اختیار افراد واجد شرایط قرار گیرد.
مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو درباره واکسن مورد نیاز برای عرضه در داروخانهها نیز اظهار داشت: پیشنهادهای غیرقطعی برای تأمین واکسن از چین و روسیه و همچنین تعداد محدودی از کشورهای اروپایی دریافت شده است که قیمت ارزی و ریالی این محمولهها نسبت به سالهای گذشته بالاتر خواهد بود.
وی ادامه داد: در صورت تأمین ارز کافی و ارائه ضمانتهای کیفی لازم، با توجه به فوریتی بودن بخشی از فرآیند واردات و انجام آن خارج از روند معمول ثبت، واکسنهای مورد نیاز شبکه داروخانهای نیز در مهرماه وارد شبکه توزیع خواهد شد.
عبداللهیاصل با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق به مردم گفت: برای جلوگیری از سردرگمی مردم و بیماران، لازم است اطلاعات صحیح و بهموقع درباره وضعیت تأمین و توزیع واکسن ارائه شود و پس از آغاز توزیع نیز از القای نیاز غیرضروری جلوگیری شود. با توجه به محدودیت منابع و شرایط تأمین، افراد دارای ریسک بالاتر و گروههای در معرض خطر باید در اولویت دریافت واکسن آنفلوانزا قرار گیرند.
واکسن آنفلوآنزا نه یک کالای لوکس و نه یک انتخاب اختیاری بیاهمیت، بلکه یک انتخاب آگاهانه برای تداوم سلامت و پایداری فردی و اجتماعی است. در دنیایی که بسیاری از عوامل بیماریزا از کنترل ما خارج هستند، واکسن یکی از معدود ابزارهای قدرتمندی است که در دست داریم تا سکان سلامت خود را در دستانمان نگه داریم.