از دست دادن یک دندان، شکستن بخشی از آن یا نامرتب و بد فرم بودن دندان ها ممکن است در نگاه اول مشکلات مشابهی به نظر برسند، چون همه آنها میتوانند ظاهر لبخند را تحت تأثیر قرار دهند. اما از نظر دندانپزشکی، درمان این مشکلات یکسان نیست.
گاهی یک ترمیم نسبتاً ساده با کامپوزیت میتواند مشکل را برطرف کند، در شرایط دیگری ممکن است لمینت، روکش یا ایمپلنت دندان مطرح باشد. حتی در بعضی موارد، قبل از هر درمان زیبایی باید پوسیدگی، بیماری لثه یا مشکلات ساختاری دندان بررسی و درمان شود.
بنابراین سؤال اصلی این نیست که ایمپلنت بهتر است یا کامپوزیت و لمینت؟ سؤال دقیق تر این است که برای مشکل فعلی دندان شما کدام درمان کاربرد دارد؟
اگر دندان از دست رفته است، چه گزینه هایی وجود دارد؟
وقتی یک دندان به طور کامل از دست رفته باشد، دیگر کامپوزیت یا لمینت نمیتواند جای آن را بگیرد. در این شرایط باید به سراغ روش های جایگزینی دندان رفت. یکی از گزینههایی که ممکن است پس از بررسی شرایط دهان و فک پیشنهاد شود، ایمپلنت دندان است.
در درمان ایمپلنت، پایه ای داخل استخوان فک قرار میگیرد که نقش ریشه دندان از دست رفته را بر عهده دارد و سپس پروتز یا روکش دندان روی آن قرار میگیرد. منابع دندانپزشکی نیز ایمپلنت، بریج و پروتزهای متحرک را از روش های جایگزینی دندان های از دست رفته معرفی میکنند. اما امکان انجام ایمپلنت برای همه افراد دقیقاً یکسان نیست.
دندانپزشک باید مواردی مانند وضعیت استخوان فک، سلامت لثه، محل دندان از دست رفته، تعداد دندان های غایب، شرایط عمومی دهان و بعضی سوابق پزشکی فرد را بررسی کند. در برخی بیماران نیز ممکن است پیش از کاشت ایمپلنت به درمان های تکمیلی مانند پیوند استخوان یا سینوس لیفت نیاز باشد.
بنابراین انتخاب ایمپلنت بهتر است پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیوگرافی انجام شود، نه فقط براساس مشاهده قیمت یا تبلیغات.
اگر دندان شکسته باشد، همیشه باید ایمپلنت انجام داد؟
خیر. شکسته شدن دندان الزاماً به معنای از دست رفتن آن نیست. یکی از مهم ترین تصمیم های دندانپزشک در چنین شرایطی این است که مشخص کند آیا ساختار باقی مانده دندان قابل حفظ است یا خیر.
برای شکستگی ها و آسیب های محدود ممکن است درمان هایی مانند باندینگ و ترمیم کامپوزیتی مطرح شوند. در آسیب های وسیع تر، روکش دندان میتواند برای بازسازی و محافظت از دندان مورد استفاده قرار گیرد.
اگر شکستگی به بخشهای داخلی دندان رسیده باشد، بسته به شرایط ممکن است درمان ریشه نیز لازم شود. در آسیبهای بسیار شدید که امکان حفظ دندان وجود ندارد، کشیدن دندان و سپس بررسی روش هایی مانند ایمپلنت یا بریج مطرح میشود.
به همین دلیل نمیتوان فقط با دیدن یک دندان شکسته گفت که این دندان باید ایمپلنت شود.
چه زمانی کامپوزیت برای دندان شکسته کاربرد دارد؟
اگر شکستگی یا لب پریدگی محدود باشد و بخش عمده ساختار سالم دندان باقی مانده باشد، دندانپزشک ممکن است بتواند با استفاده از رزین کامپوزیت قسمت آسیب دیده را بازسازی کند.
کامپوزیت همچنین برای اصلاح برخی فاصله های کوچک، تغییر محدود فرم دندان و ترمیم لب پریدگی ها کاربرد دارد. باندینگ کامپوزیتی معمولاً برای تغییرات کوچک تر مناسب است و نسبت به درمانهایی مانند روکش یا لمینت رویکرد محافظه کارانه تری دارد.
اما اگر حجم زیادی از دندان تخریب شده باشد، انتخاب کامپوزیت صرفاً به دلیل هزینه کمتر لزوماً تصمیم مناسبی نیست. میزان بافت سالم باقی مانده و نیروهایی که هنگام جویدن به دندان وارد میشوند نیز اهمیت دارند.
لمینت پوششی برای سطح جلویی دندان
لمینت یا ونیر، پوسته ای است که روی سطح جلویی دندان قرار میگیرد و برای اصلاح برخی مشکلات رنگ، فرم، شکستگی های محدود و ناهماهنگی های ظاهری استفاده میشود.
NHS نیز ونیر را پوششی برای دندان معرفی میکند که میتواند بعضی مشکلاتی مانند تغییر رنگ یا لب پریدگی را بپوشاند. بسته به نوع ونیر و شرایط دندان ممکن است مقداری از سطح دندان برای قرارگیری آن آماده سازی شود.
اما لمینت دندان نیز برای هر نوع نامرتبی مناسب نیست.اگر مشکل اصلی مربوط به موقعیت قابل توجه دندانها یا نحوه قرار گرفتن فک و دندانها روی یکدیگر باشد، ممکن است ابتدا بررسی ارتودنسی ضرورت بیشتری داشته باشد.
ایمپلنت، کامپوزیت، لمینت یا روکش، تفاوت اصلی چیست؟
میتوان تفاوت این درمان ها را خیلی ساده این طور خلاصه کرد:
- ایمپلنت عمدتاً زمانی مطرح میشود که دندان از دست رفته یا در شرایطی باشد که امکان حفظ آن وجود نداشته باشد.
- روکش برای بازسازی و محافظت از دندانی استفاده میشود که هنوز وجود دارد اما ساختار آن به میزان قابل توجهی آسیب دیده یا ضعیف شده است.
- کامپوزیت میتواند برای برخی ترمیم های محدود، لب پریدگی ها، تغییر فرم و اصلاحات زیبایی مورد استفاده قرار گیرد.
- لمینت بیشتر برای اصلاح ظاهر سطح جلویی دندان ها در موارد انتخاب شده کاربرد دارد.
بنابراین این چهار درمان در واقع رقیب مستقیم یکدیگر نیستند. هر کدام برای مسئله متفاوتی طراحی شدهاند.
انتخاب درمان مناسب برای دندان
برای بیماری که با دندان از دست رفته، شکسته یا بد فرم مراجعه میکند، مهم است که درمان صرفاً بر اساس نام یک روش انتخاب نشود.
در کلینیک دندانپزشکی ، خدمات مختلف حوزه بازسازی و زیبایی دندان شامل ایمپلنت، کامپوزیت، لمینت و سایر درمان های مرتبط ارائه میشود و انتخاب روش درمان پس از بررسی وضعیت دندانها و شرایط هر مراجعه کننده انجام میشود.
وجود چند گزینه درمانی اهمیت دارد، زیرا ممکن است دو بیمار با ظاهر نسبتاً مشابه دندانها، به دلیل تفاوت در سلامت لثه، حجم استخوان، میزان شکستگی دندان، وضعیت مینای دندان یا نحوه قرارگیری دندانها، طرح درمان متفاوتی نیاز داشته باشند.
برای مثال فردی که یک دندان خود را به طور کامل از دست داده است، مسئله متفاوتی با فردی دارد که تنها گوشه یکی از دندان های جلویی او شکسته است. به همین ترتیب، فردی که صرفاً از فرم دندان های جلویی خود ناراضی است نباید بدون بررسی شرایط دندان به سراغ یک درمان تهاجمی تر برود.
امکان پرداخت اقساطی هزینه درمانهای دندانپزشکی
یکی از دغدغه های بیماران، بهخصوص در درمان هایی مانند ایمپلنت و اصلاح کامل طرح لبخند، هزینه نهایی درمان است.
امکان استفاده از شرایط پرداخت اقساطی خدمات دندانپزشکی برای برخی خدمات فراهم شده است. این موضوع میتواند به افرادی که نیاز به درمان دارند کمک کند تا برنامه مالی مناسب تری برای مراحل درمان خود در نظر بگیرند.
با این حال، قبل از تصمیم گیری بهتر است علاوه بر قیمت، مواردی مانند نوع درمان مورد نیاز، مواد و برند مورد استفاده، تعداد جلسات، درمان های جانبی احتمالی و برنامه مراقبت بعد از درمان نیز مشخص شود.
بالاخره برای مشکل دندان کدام روش برای من مناسب تر است؟
یک پاسخ کوتاه وجود دارد:
اول باید مشخص شود مشکل اصلی دندان چیست.
- اگر دندان از دست رفته باشد، روشهای جایگزینی دندان مانند ایمپلنت، بریج یا پروتز مطرح میشوند.
- اگر دندان شکسته اما قابل حفظ باشد، ممکن است کامپوزیت، روکش یا درمان های ترمیمی دیگر کافی باشند.
- اگر هدف اصلاح محدود فرم، فاصله یا لب پریدگی باشد، کامپوزیت میتواند یکی از گزینهها باشد.
- اگر هدف اصلاح سطح ظاهری دندان های جلویی باشد، در شرایط مناسب ممکن است لمینت مورد بررسی قرار گیرد.
- و اگر مشکل اصلی مربوط به نامرتبی قابل توجه دندانها باشد، ممکن است اساساً مسیر درمان به سمت ارتودنسی برود.
به همین دلیل، قبل از انتخاب درمان بر اساس تبلیغات، تصاویر شبکه های اجتماعی یا تجربه اطرافیان، بهتر است ابتدا وضعیت دندان ها به صورت اختصاصی بررسی شود.