به گزارش خبرگزاری سلامت، دکتر رامین صرامی فروشانی روز چهارشنبه در نشست خبری هشتمین پویش ملی تشخیص زودهنگام سرطان پستان «پویان بانو»، با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری اظهار کرد: سرطان همچنان یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در جهان است و سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در میان زنان ایران و جهان به شمار می‌رود.
به گفته وی، سرطان پستان در ایران از نظر شیوع در مجموع جمعیت زنان و مردان نیز در رتبه نخست قرار دارد.
وی با تأکید بر تأثیر زمان تشخیص بر پیامدهای بیماری افزود: تشخیص زودهنگام سرطان پستان می‌تواند شانس بقای بیمار را به بیش از ۹۵ درصد برساند و هزینه‌های درمان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد؛ درحالی‌که تشخیص دیرهنگام ممکن است شانس بقا را به کمتر از پنج درصد کاهش دهد و هزینه‌های درمان را به چندین میلیارد تومان افزایش دهد. ازاین‌رو، آگاهی‌بخشی و فراهم کردن زمینه تشخیص زودهنگام اهمیت بسیاری دارد.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی بهداشت در حوزه سرطان گفت: این شعار بر این مفهوم تأکید دارد که هر داستانی منحصربه‌فرد است و هر مسیر اهمیت دارد. این رویکرد بر سه اصل کرامت، حمایت و عدالت استوار است؛ مفاهیمی که با ارزش‌های فرهنگی و دینی ما نیز همخوانی دارند.
صرامی فروشانی ادامه داد: تجربه ابتلا به سرطان پستان برای همه زنان یکسان نیست. شرایط فردی، ویژگی‌های شخصیتی، وضعیت خانوادگی، محل تشخیص بیماری، محیط اجتماعی، استرس‌های محیطی و حمایت‌هایی که فرد دریافت می‌کند، بر مسیر درمان و نتایج آن تأثیر می‌گذارند. بنابراین، نباید همه بیماران را یکسان ببینیم، بلکه باید برای هر فرد کرامت قائل شویم و متناسب با شرایط او، حمایت‌های لازم را فراهم کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت عدالت در سلامت اظهار کرد: عدالت به این معناست که همه افراد امکان دسترسی به تشخیص به‌موقع و درمان کامل را داشته باشند و از حمایت‌های مورد نیاز نیز برخوردار شوند. نمی‌توان صرفاً به تأمین دارو اکتفا کرد و سایر نیازهای بیماران را نادیده گرفت؛ همچنین نباید اجازه داد افراد به دلیل مشکلات اقتصادی یا شرایط زندگی خود از خدمات تشخیصی، درمانی و حمایتی محروم شوند.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی با اشاره به مأموریت این پژوهشگاه در حوزه توسعه فناوری و نوآوری گفت: هدف ما توسعه فناوری‌هایی است که آثار آن‌ها در بالین بیماران قابل مشاهده باشد؛ با این حال، همان‌طور که مسئولان جهاد دانشگاهی بارها تأکید کرده‌اند، فعالیت‌های این نهاد با فرهنگ پیوند خورده است و حتی توسعه فناوری نیز باید پیوست فرهنگی داشته باشد.
وی افزود: بر همین اساس، در کنار مسئولیت‌های علمی و فناورانه، فرهنگ‌سازی تخصصی در حوزه سلامت را به‌صورت جدی دنبال می‌کنیم و برای آن منابع انسانی، نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و مالی قابل توجهی اختصاص داده‌ایم.
صرامی فروشانی با بیان اینکه آگاهی‌بخشی درباره سرطان پستان می‌تواند با هزینه‌ای کمتر، نتایج گسترده‌ای به همراه داشته باشد، اظهار کرد: در حوزه فناوری‌های نوین، از جمله ژن‌درمانی و سلول‌درمانی، ظرفیت‌های مهمی وجود دارد؛ اما اهمیت آموزش و آگاهی‌بخشی درباره سرطان پستان نیز بسیار بالاست، زیرا با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر می‌توان به نتایج مؤثری دست یافت.
وی با اشاره به اجرای برنامه‌های آموزشی و فرهنگی در این زمینه ادامه داد: اقدامات متنوعی برای افزایش آگاهی عمومی انجام داده‌ایم و اکنون هشتمین دوره این پویش در حال اجراست.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی با تأکید بر اینکه آموزش و آگاهی‌بخشی نباید صرفاً به افزایش نگرانی افراد منجر شود، تصریح کرد: اگر به زنان آموزش دهیم که خودآزمایی انجام دهند و در صورت مشاهده توده به پزشک مراجعه کنند، اما امکان دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی برای آنان فراهم نباشد، به هدف اصلی نرسیده‌ایم.
وی افزود: آگاهی‌بخشی باید با فراهم کردن امکان دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی همراه باشد تا افراد پس از آگاهی از احتمال ابتلا، بتوانند مراحل بعدی را نیز پیگیری کنند. در این زمینه، دو محور اصلی را دنبال می‌کنیم که برای هر دو اهمیت ویژه‌ای قائل هستیم.
صرامی فروشانی با اشاره به برنامه حمایتی ویژه برای اقشار محروم گفت: یکی از این محورها، طراحی بسته حمایتی ویژه برای افراد محروم است. اعتقاد ما این است که پیشرفته‌ترین خدمات فناورانه و درمانی باید در اختیار محروم‌ترین اقشار جامعه نیز قرار گیرد.
وی افزود: جزئیات این بسته حمایتی قرار است از سوی رئیس جهاد دانشگاهی اعلام شود.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی در پایان، شبکه‌سازی برای فراهم کردن دسترسی همگانی و عادلانه به خدمات را از دیگر محورهای فعالیت این مجموعه برشمرد و گفت: هدف این است که همه افراد، فارغ از میزان برخورداری مالی، بتوانند از خدمات مناسب بهره‌مند شوند و حتی افراد کم‌برخوردار نیز از حمایت‌های بیشتری برخوردار باشند.
ایجاد شبکه ملی پیشگیری از سرطان
معاون پژوهشی و فناوری جهاد دانشگاهی از ایجاد شبکه ملی پیشگیری از سرطان با محوریت علمی پژوهشگاه ملی سرطان خبر داد و گفت: این شبکه با هدف توسعه آموزش، افزایش آگاهی زنان، تشخیص زودهنگام و گسترش خدمات پیشگیرانه در سراسر کشور، از تهران تا مناطق محروم و دورافتاده، فعالیت خواهد کرد.
دکتر زهرا شیخی، با اشاره به اهمیت نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی درباره این بیماری اظهار کرد: از اهالی رسانه که در ماه اکتبر، ماه آگاهی‌بخشی درباره سرطان، در کنار ما هستند، تشکر می‌کنم. همچنین پیشاپیش میلاد حضرت زینب کبری (س) را به‌ویژه به جامعه پرستاری کشور تبریک می‌گویم؛ جامعه‌ای که همواره در کنار بیماران و نظام سلامت حضور دارد، اما متأسفانه تلاش‌ها و مشکلات آن کمتر دیده می‌شود.
وی با بیان اینکه سرطان پستان از سرطان‌های شایع در میان زنان ایران و جهان است، افزود: یکی از نکات نگران‌کننده این است که سن بروز این بیماری در ایران حدود یک دهه پایین‌تر از میانگین جهانی است و بسیاری از زنان در دهه چهارم و پنجم زندگی و حتی در سنین پایین‌تر به آن مبتلا می‌شوند؛ بنابراین، باید موضوع غربالگری و به‌ویژه تشخیص زودهنگام را جدی بگیریم.
تشخیص زودهنگام؛ عاملی تعیین‌کننده در نجات جان بیماران
معاون پژوهشی و فناوری جهاد دانشگاهی با تأکید بر اینکه تشخیص زودهنگام یکی از مهم‌ترین اهداف پویش «پویان بانو» است، ادامه داد: اگر این موضوع را جدی بگیریم و بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود، میزان بقا می‌تواند به بیش از ۹۰ درصد و در برخی موارد به ۹۹ درصد برسد. این یعنی نجات جان انسان‌ها با اقداماتی که می‌توان از طریق آموزش، آگاهی‌بخشی و مراجعه به‌موقع انجام داد.
شیخی با اشاره به اینکه سرطان پستان صرفاً بیماری یک فرد نیست، اظهار کرد: سرطان پستان بیماری خانواده است؛ زیرا اگر مادری در یک خانواده به این بیماری مبتلا شود، عملاً یکی از ستون‌های اصلی خانواده درگیر می‌شود. ازاین‌رو، باید تمام تلاش خود را برای افزایش آگاهی زنان و خانواده‌ها به کار بگیریم.
وی با اشاره به تجربه راه‌اندازی موکب غربالگری در میدان ونک در جریان جنگ اخیر گفت: در آن روزها، پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی برای حضور در کنار مردم، موکب غربالگری برپا کرد. در جریان این فعالیت‌ها، هفت مورد مشکوک به سرطان شناسایی شد؛ زنانی که شاید در شرایط عادی به‌سادگی برای معاینه مراجعه نمی‌کردند، اما با مشاهده اطلاع‌رسانی‌ها و حضور همکاران ما، مراجعه کردند و مورد معاینه قرار گرفتند.
این عضو هیأت علمی پژوهشگاه ملی سرطان پستان ادامه داد: در شرایطی که کشور درگیر جنگ بود و دسترسی به پزشک و امکانات درمانی با دشواری‌هایی همراه شده بود، متخصصان جراحی و سایر اعضای تیم درمان برای رسیدگی به بیماران وارد عمل شدند و خدمات درمانی از جمله جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای آنان انجام شد. خوشبختانه این بیماران مسیر درمان خود را دنبال می‌کنند.
شیخی با اشاره به برنامه‌های جهاد دانشگاهی در حوزه پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان گفت: یکی از اهداف مهمی که به‌صورت علمی دنبال می‌کنیم، ایجاد شبکه ملی پیشگیری از سرطان است؛ مأموریتی که در برنامه قانونی کشور پیش‌بینی شده و به دلیل برخورداری جهاد دانشگاهی از شبکه گسترده در سراسر کشور، به این نهاد واگذار شده است. پژوهشگاه ملی سرطان نیز نقش علمی و هدایتگر این مجموعه را بر عهده دارد.
وی افزود: این فعالیت علمی از آموزش خودآزمایی پستان آغاز می‌شود و زنان را در سطوح مختلف، از شهر تهران تا مناطق محروم و دورافتاده کشور، پوشش می‌دهد. تلاش ما این است که با توسعه این برنامه‌ها و حرکت هدفمند به سمت غربالگری، به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دستیابی به داده‌های معتبر و انجام اقدامات مبتنی بر شواهد علمی کمک کنیم.
معاون پژوهشی و فناوری جهاد دانشگاهی با بیان اینکه توسعه تشخیص زودهنگام علاوه بر نجات جان بیماران، می‌تواند از بار اقتصادی بیماری بر خانواده‌ها بکاهد، اظهار کرد: نهادینه کردن فرهنگ خودمراقبتی، آموزش منظم خودآزمایی، انجام معاینات بالینی دوره‌ای و استفاده از روش‌های تشخیصی مانند سونوگرافی بر اساس پروتکل‌های علمی، از اقداماتی است که باید در جامعه توسعه یابد.
ضرورت آموزش بیماران درباره عوارض درمان سرطان پستان
شیخی با تأکید بر اینکه حمایت از زنان مبتلا به سرطان پستان نباید به مرحله تشخیص محدود شود، گفت: ما در تمام مراحل، از آموزش و پیشگیری تا تشخیص، درمان و مراقبت‌های پس از درمان، در کنار زنان هستیم. پس از ابتلا نیز ممکن است بیمار و خانواده او به حمایت‌ها و آموزش‌های بیشتری نیاز داشته باشند.
وی با اشاره به عوارض احتمالی درمان سرطان پستان ادامه داد: در مراحل اصلی درمان، از جمله جراحی و پرتودرمانی، ممکن است عوارضی مانند لنف‌ادم ایجاد شود که هنوز به‌اندازه کافی شناخته‌شده نیست و حتی در جامعه پزشکی نیز درباره آن آگا شوند.