به گزارش گروه بهداشت و درمان خبرگزای سلامت(طبنا)،دکتر حمید رضایی، فوق‌تخصص ستون فقرات و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به مناسبت روز جهانی ستون فقرات، سبک زندگی ماشینی، نشستن‌های طولانی‌مدت، کم‌تحرکی و کاهش فعالیت بدنی را از عوامل مؤثر در افزایش مشکلات ستون فقرات، به‌ویژه در ناحیه گردن و کمر دانست و بر ضرورت رعایت اصول پیشگیری و مراقبت از این بخش مهم بدن تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش حیاتی ستون فقرات در تحمل وزن بدن و محافظت از ساختارهای عصبی اظهار کرد: ستون فقرات از بخش‌های مهم بدن است که معمولاً تا زمان بروز درد یا اختلال، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ در حالی که اصلاح عادت‌های روزمره و رعایت اصول صحیح فعالیت بدنی می‌تواند در کاهش خطر بسیاری از مشکلات این ناحیه مؤثر باشد.
نشستن طولانی‌مدت و وضعیت نامناسب بدن؛ از عوامل آسیب به ستون فقرات
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت اصلاح وضعیت بدن هنگام کار با تلفن همراه و رایانه گفت: خم نگه‌داشتن مداوم سر هنگام استفاده از تلفن همراه، کار با رایانه یا انجام فعالیت‌های فنی طولانی‌مدت می‌تواند فشار واردشده به گردن را افزایش دهد؛ بنابراین، انجام این فعالیت‌ها با رعایت وضعیت صحیح بدن اهمیت زیادی دارد.
رضایی افزود: پرهیز از استفاده از بالش‌های بلند و جلوگیری از حرکات ناگهانی و ضربه‌های مکرر نیز از جمله نکاتی است که باید برای مراقبت از گردن مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به پیامدهای نشستن طولانی‌مدت تصریح کرد: بهتر است افراد پس از هر ۳۰ دقیقه نشستن، برای چند دقیقه راه بروند و تحرک داشته باشند. همچنین افرادی که مدت طولانی در حالت ایستاده قرار می‌گیرند، بهتر است برای مدت کوتاهی بنشینند و به بدن خود استراحت دهند.
این فوق‌تخصص ستون فقرات با بیان اینکه راه رفتن و دویدن به‌خودی‌خود موجب آسیب به کمر نمی‌شوند، خاطرنشان کرد: کم‌تحرکی و نشستن طولانی‌مدت از عادت‌هایی هستند که می‌توانند سلامت ستون فقرات را تحت تأثیر قرار دهند.
وی رعایت اصول ایمنی هنگام بلند کردن اجسام سنگین، نزدیک نگه‌داشتن جسم به بدن و حفظ وضعیت مناسب بدن را نیز از اقدامات ضروری برای پیشگیری از آسیب‌های ستون فقرات برشمرد.
ورزش و کنترل وزن؛ راهکارهای مؤثر در کاهش کمردرد
رضایی، ورزش منظم، تحرک روزانه، تغذیه سالم و کنترل وزن را از عوامل مهم در حفظ سلامت ستون فقرات دانست و گفت: اضافه‌وزن می‌تواند فشار بیشتری به مهره‌های کمر وارد کند؛ ازاین‌رو، کاهش وزن از طریق اصلاح الگوی تغذیه و انجام فعالیت بدنی متناسب، در کاهش این فشار مؤثر است.
وی با اشاره به تأثیر فعالیت بدنی در بهبود علائم بیماران افزود: در بسیاری از موارد، علائم بیماری با ورزش و فعالیت بدنی مناسب بهبود می‌یابد؛ اما با کاهش فعالیت ورزشی، درد و نشانه‌های بیماری ممکن است دوباره افزایش پیدا کند.
همه کمردردها به تصویربرداری و جراحی نیاز ندارند
عضو هیأت علمی گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت پرهیز از اقدامات تشخیصی و درمانی غیرضروری اظهار کرد: همه افرادی که دچار کمردرد می‌شوند، به تصویربرداری پیشرفته، مصرف دارو یا جراحی نیاز ندارند و انتخاب روش درمان باید براساس علائم بیمار و ارزیابی پزشکی انجام شود.
وی افزود: در صورت وجود علائم هشداردهنده، از جمله کمردرد مزمن و طولانی‌مدت، درد پس از ضربه، کاهش وزن غیرقابل توضیح، اختلالات انعقادی، مصرف داروهای کورتونی، تب یا بروز علائم عصبی مانند ضعف پاها و اختلال در کنترل ادرار و مدفوع، بررسی‌های تخصصی و تصویربرداری‌های تکمیلی ضرورت پیدا می‌کند.
رضایی ادامه داد: در شرایط معمول، انجام تصویربرداری پیشرفته در ابتدای بروز کمردرد ضروری نیست؛ اما اگر علائم بیمار پس از چهار تا شش هفته درمان بهبود نیابد، ممکن است برای بررسی دقیق‌تر و انتخاب روش درمانی مناسب، انجام ام‌آرآی توصیه شود.
وی سوانح رانندگی، حوادث حین کار، سقوط از ارتفاع و دیسک کمر را از مهم‌ترین علل مراجعه بیماران برای دریافت درمان‌های تخصصی ستون فقرات برشمرد و تأکید کرد که ابتلا به دیسک کمر لزوماً به معنای نیاز به جراحی نیست.
۹۰ درصد بیماران مبتلا به دیسک کمر به جراحی نیاز ندارند
این فوق‌تخصص ستون فقرات با اشاره به آمار اعلام‌شده از سوی خود درباره درمان بیماران مبتلا به دیسک کمر گفت: حدود ۹۰ درصد این بیماران به جراحی نیاز ندارند و درمان‌های طبی، اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی روزانه در اولویت درمان آن‌ها قرار دارد.
وی افزود: برخی بیماران نیز به دارودرمانی و فیزیوتراپی نیاز پیدا می‌کنند و جراحی معمولاً برای بیمارانی در نظر گرفته می‌شود که به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نمی‌دهند یا با علائم عصبی جدی مواجه هستند.
ضعف پاها و اختلال در کنترل ادرار و مدفوع؛ زنگ خطر آسیب عصبی
رضایی با تأکید بر اهمیت تشخیص و درمان سریع آسیب‌های شدید ستون فقرات اظهار کرد: بیمارانی که به‌دنبال آسیب شدید دیسک کمر دچار ضعف پاها یا اختلال در کنترل ادرار و مدفوع می‌شوند، باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن تحت ارزیابی و درمان تخصصی قرار گیرند.
وی با اشاره به اهمیت زمان در درمان این بیماران افزود: در چنین شرایطی، تأخیر در رسیدگی می‌تواند به باقی ماندن آسیب‌های عصبی منجر شود؛ بنابراین، بروز این علائم نیازمند مراجعه فوری به مراکز درمانی است.
هشدار درباره تبلیغات غیرواقعی در حوزه پیوند نخاع و سلول‌های بنیادی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به پژوهش‌های مرتبط با پیوند نخاع و مهره‌های کمر از افراد مرگ مغزی به بیماران نیازمند گفت: تحقیقات در این حوزه طی سال‌های اخیر ادامه داشته، اما تاکنون نتایج مطلوبی برای ورود به مرحله کاربرد بالینی حاصل نشده است.
وی با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی مسئولانه در حوزه درمان‌های نوین افزود: نباید با تبلیغات مکرر درباره پیوند نخاع، پیوند مهره‌های کمر یا تزریق سلول‌های بنیادی، امید غیرواقعی در بیماران ایجاد کرد. استفاده بالینی از روش‌های جدید باید پس از دستیابی به نتایج قابل قبول و دریافت مجوزها و تأییدیه‌های لازم انجام شود.
رضایی خاطرنشان کرد: نتایج پژوهش‌های پزشکی زمانی وارد مرحله درمان بالینی می‌شوند که اثربخشی و ایمنی آن‌ها تأیید شده باشد؛ بنابراین، بیماران باید اطلاعات مربوط به روش‌های نوین درمانی را از مراجع رسمی و معتبر پیگیری کنند.
درمان آسیب‌های شدید نیازمند همکاری تیمی کادر درمان است
این فوق‌تخصص ستون فقرات با اشاره به ضرورت همکاری میان تخصص‌های مختلف در درمان آسیب‌های ناشی از حوادث و سوانح گفت: در بیماران دچار تروما، ممکن است هم‌زمان آسیب‌هایی در ناحیه سر، گردن، ستون فقرات، اندام‌ها یا اندام‌های داخلی وجود داشته باشد؛ ازاین‌رو، متخصصان رشته‌های مختلف باید با توجه به اولویت حفظ جان بیمار، اقدامات درمانی را به‌صورت هماهنگ انجام دهند.
وی افزود: موفقیت در درمان بیماران، حاصل تلاش مشترک پزشکان، پرستاران، کمک‌پرستاران، بهیاران و دیگر اعضای کادر درمان است و هیچ‌یک از این افراد به‌تنهایی نمی‌توانند تمام مراحل درمان و بهبود بیمار را طی کنند.
رضایی ضمن تبریک روز پرستار، از تلاش شبانه‌روزی پرستاران و سایر کارکنان حوزه درمان قدردانی کرد و بهبود وضعیت جاده‌ها، ارتقای استاندارد خودروها و افزایش نظارت بر رانندگی ایمن را از عوامل مؤثر در کاهش حوادث و آسیب‌های ناشی از آن‌ها دانست.
وی در پایان بر ضرورت شناخت علائم هشداردهنده، رعایت اصول پیشگیرانه و انجام فعالیت بدنی منظم تأکید کرد و یادآور شد: با اصلاح عادت‌های روزمره، تحرک کافی و مراقبت صحیح از ستون فقرات می‌توان خطر بسیاری از مشکلات شایع گردن و کمر را کاهش داد.