به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری سلامت(طبنا)، دکتر شمس اردکانی، مشاور رئیس جمعیت هلال‌احمر در امور طب سنتی و عضو کمیته سلامت حج تمتع، با اشاره به تجربه سال‌های گذشته در ارائه خدمات سلامت به زائران، بر ضرورت پیش‌بینی چالش‌های احتمالی و تدوین راهکارهای جایگزین برای شرایط بحرانی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: برنامه‌ریزی در حوزه سلامت حج نباید صرفاً پس از بروز مشکلات و بحران‌ها آغاز شود، بلکه لازم است از پیش، سناریوهای مختلف بررسی و راهکارهای عملیاتی متناسب با هر شرایط پیش‌بینی شود تا ارائه خدمات سلامت به زائران با اختلال مواجه نشود.
ضرورت پیش‌بینی محدودیت‌های احتمالی تأمین دارو
شمس اردکانی با اشاره به احتمال بروز محدودیت در انتقال دارو به عربستان و دشواری‌های تأمین دارو در مقصد گفت: تهیه دارو از بازار عربستان می‌تواند هزینه‌های قابل‌توجهی به همراه داشته باشد و مدیریت و کنترل مصرف دارو را نیز دشوارتر کند.
وی افزود: لازم است برای شرایطی همچون محدودیت در انتقال دارو، کاهش دسترسی به امکانات درمانی و محدودیت در حضور نیروهای پزشکی و پرستاری، از پیش برنامه‌ریزی شود. اتخاذ تدابیر جایگزین می‌تواند به تداوم ارائه خدمات سلامت و کاهش آسیب‌پذیری نظام درمانی در شرایط پیش‌بینی‌نشده کمک کند.
بررسی ظرفیت پروبیوتیک‌ها با تأکید بر شواهد علمی
عضو کمیته سلامت حج تمتع در ادامه، به ظرفیت احتمالی استفاده از پروبیوتیک‌ها برای کاهش برخی مشکلات شایع سلامت در ایام حج، از جمله عفونت‌های تنفسی و بیماری‌های فصلی، اشاره کرد.
وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی علمی این رویکرد تصریح کرد: استفاده از روش‌های جدید باید بر پایه شواهد علمی معتبر، بررسی اثربخشی و ایمنی و ارزیابی ملاحظات اجرایی انجام شود.
شمس اردکانی همچنین با اشاره به احتمال مشارکت شرکت‌های خصوصی در اجرای طرح‌های مرتبط، بر لزوم رعایت اصول علمی و اخلاقی، طراحی دقیق کارآزمایی‌های بالینی و نظارت بر روند اجرای مطالعات تأکید کرد.
به گفته وی، با توجه به گستردگی جمعیت زائران و حساسیت برنامه‌های سلامت حج، هرگونه مداخله جدید باید پیش از اجرای گسترده، از نظر اثربخشی، ایمنی و امکان‌پذیری اجرایی به‌دقت بررسی شود.
اصلاح سبک زندگی؛ حلقه مکمل خدمات درمانی و پیشگیرانه
مشاور رئیس جمعیت هلال‌احمر در امور طب سنتی، آموزش سلامت و اصلاح سبک زندگی را از محورهای مهم ارتقای سلامت زائران دانست و اظهار کرد: نظام سلامت نباید صرفاً بر درمان بیماری‌ها متمرکز باشد، بلکه آموزش، پیشگیری، ارتقای سواد سلامت و ترویج رفتارهای سالم نیز باید جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌ریزی‌های این حوزه داشته باشند.
وی پیشنهاد کرد مرکز پزشکی حج و زیارت بخشی از ظرفیت کارشناسی و اجرایی خود را به طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی در زمینه سبک زندگی سالم اختصاص دهد تا زائران پیش از عزیمت و در طول مناسک حج، با اصول مراقبت از سلامت و راهکارهای پیشگیری از بیماری‌ها آشنا شوند.
شمس اردکانی افزود: تهیه و انتشار پیام‌های کوتاه آموزشی، افزایش آگاهی زائران و ترویج رفتارهای سلامت‌محور می‌تواند در کاهش مشکلات سلامت و مراجعات درمانی مؤثر باشد. این اقدامات، علاوه بر کمک به مدیریت بهتر خدمات سلامت در ایام حج، ظرفیت ارتقای سلامت عمومی را نیز دارند.
برنامه‌ریزی زودهنگام برای ارتقای سلامت زائران
وی در جمع‌بندی سخنان خود، برنامه‌ریزی زودهنگام برای مواجهه با محدودیت‌های احتمالی، تدوین راهکارهای جایگزین در شرایط بحرانی، ارزیابی علمی روش‌های نوین و تقویت آموزش‌های پیشگیرانه را از محورهای مهم ارتقای خدمات سلامت حج برشمرد.
به گفته شمس اردکانی، توجه نظام‌مند به پیشگیری و اصلاح سبک زندگی در کنار آمادگی برای تأمین دارو و ارائه خدمات درمانی، می‌تواند زمینه‌ساز مدیریت مؤثرتر چالش‌های سلامت و ارتقای کیفیت مراقبت از زائران در ایام حج باشد.