به گزارش گروه بهداشت و درمان خبرگزاری سلامت(طبنا)،دکتر نرگس قربانی اظهار کرد: در هفته پایانی مهرماه، هم‌زمان با هفته سلامت بانوان، یک‌هزار و ۴۷ خدمت دندان‌پزشکی به مادران باردار و شیرده در مراکز بهداشت ارائه شد که از این تعداد، ۶۲۰ خدمت به مادران شیرده و ۴۲۷ خدمت به مادران باردار اختصاص داشت.
وی افزود: در همین مدت، مراقبان سلامت نیز ۲۲۰ مورد معاینه دهان و دندان برای مادران باردار و ۱۸۰ مورد برای مادران شیرده انجام دادند که در مجموع به ۴۰۰ معاینه رسید.
التهاب لثه و پوسیدگی دندان؛ از مشکلات شایع سلامت دهان بانوان
مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مشکلات شایع دهان و دندان در بانوان گفت: تغییرات هورمونی در دوره‌های مختلف زندگی، بارداری، شیردهی، افزایش سن و برخی عوامل تغذیه‌ای و رفتاری می‌توانند بر سلامت دهان و دندان تأثیر بگذارند. التهاب و خونریزی لثه، پوسیدگی دندان، خشکی دهان، حساسیت دندان‌ها، مشکلات دهانی دوران یائسگی، تحلیل لثه، آفت و ضایعات مخاط دهان و بیماری‌های پریودنتال از جمله این مشکلات هستند.
دکتر قربانی توضیح داد: التهاب و خونریزی لثه ممکن است با قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک زدن همراه باشد. تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، قاعدگی، بارداری و یائسگی می‌توانند پاسخ لثه به پلاک میکروبی را تشدید کنند. همچنین مصرف مکرر مواد غذایی شیرین، رعایت ناکافی بهداشت دهان، کاهش ترشح بزاق و خشکی دهان، خطر پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهند.
وی درباره مشکلات دهان و دندان در دوران بارداری بیان کرد: تغییرات هورمونی ممکن است احتمال التهاب لثه را افزایش دهد و تهوع و استفراغ مکرر نیز می‌تواند به فرسایش مینای دندان منجر شود؛ بنابراین، تداوم مراقبت‌های دندان‌پزشکی در این دوران اهمیت دارد.
این متخصص حوزه سلامت دهان و دندان با اشاره به خشکی دهان و حساسیت دندان‌ها ادامه داد: خشکی دهان ممکن است در اثر مصرف برخی داروها، تغییرات هورمونی، بیماری‌های زمینه‌ای یا افزایش سن ایجاد شود و خطر پوسیدگی و ناراحتی‌های دهانی را افزایش دهد. همچنین تحلیل لثه، نمایان شدن ریشه دندان‌ها، فرسایش مینا و برخی مشکلات دندانی می‌توانند حساسیت به غذاها و نوشیدنی‌های سرد، گرم یا شیرین را به همراه داشته باشند.
دکتر قربانی افزود: برخی بانوان در دوران یائسگی خشکی یا سوزش دهان، تغییر حس چشایی و ناراحتی‌های لثه را تجربه می‌کنند؛ البته این علائم در همه افراد بروز نمی‌کنند. آفت‌های مکرر نیز ممکن است با استرس، آسیب‌های موضعی یا برخی کمبودهای تغذیه‌ای مرتبط باشند. زخم‌های دهانی که بیش از دو هفته باقی می‌مانند، باید توسط دندان‌پزشک بررسی شوند.
وی خاطرنشان کرد: تجمع پلاک میکروبی، مصرف دخانیات، دیابت و برخی عوامل دیگر می‌توانند موجب تخریب بافت‌های نگهدارنده دندان شوند و در موارد پیشرفته، به لق شدن یا از دست رفتن دندان منجر شوند.
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن را جدی بگیرید
مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پیشگیری و تشخیص زودهنگام توصیه کرد: بانوان روزی دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنند و روزانه از نخ دندان یا ابزار مناسب برای تمیز کردن فواصل بین دندان‌ها استفاده کنند. محدود کردن مصرف مواد غذایی شیرین و نوشیدنی‌های اسیدی و انجام معاینات منظم دندان‌پزشکی نیز در حفظ سلامت دهان و دندان مؤثر است.
وی افزود: بانوان باردار باید مراقبت‌های دندان‌پزشکی را ادامه دهند و در صورت بروز درد، تورم یا خونریزی لثه به دندان‌پزشک مراجعه کنند. همچنین خشکی دهان، خونریزی مکرر لثه و حساسیت پایدار دندان‌ها نیازمند بررسی تخصصی است.
دکتر قربانی تصریح کرد: خونریزی لثه هنگام مسواک زدن طبیعی نیست و نباید نادیده گرفته شود. تشخیص به‌موقع مشکلات دهان و دندان می‌تواند از پیشرفت بیماری و تحمیل هزینه‌های درمانی بیشتر جلوگیری کند.
وی درباره وضعیت سلامت دهان و دندان بانوان در خراسان رضوی نیز گفت: بدون دسترسی به آمارهای جدید و تفکیک‌شده بر اساس جنسیت، سن، محل سکونت و شاخص‌های پوسیدگی و بیماری‌های لثه، نمی‌توان با اطمینان وضعیت این گروه را بهتر یا بدتر از میانگین کشور ارزیابی کرد؛ با این حال، آمار مراقبت‌های ارائه‌شده، ضرورت توجه بیشتر به آموزش و پیشگیری را نشان می‌دهد.
مادران؛ الگوی اصلی شکل‌گیری عادت‌های بهداشتی در خانواده
مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش مادر در شکل‌گیری رفتارهای سلامت‌محور در خانواده اظهار کرد: مادر نقش مهمی در آموزش و تثبیت عادت‌های صحیح بهداشت دهان و دندان دارد و کودکان بسیاری از رفتارهای مرتبط با مسواک زدن و تغذیه را از والدین خود می‌آموزند.
وی با اشاره به اهمیت مراقبت از دندان‌های شیری گفت: این باور که دندان شیری به دلیل افتادن طبیعی آن اهمیت چندانی ندارد، باید اصلاح شود. دندان‌های شیری علاوه بر نقش در جویدن غذا، تکلم و زیبایی، فضای لازم برای رویش دندان‌های دائمی را حفظ می‌کنند. از دست رفتن زودهنگام این دندان‌ها ممکن است موجب اختلال در نظم رویش دندان‌های دائمی و افزایش نیاز به درمان‌های ارتودنسی شود.
دکتر قربانی همچنین بر ضرورت مراقبت از نخستین دندان آسیای بزرگ دائمی، معروف به «دندان ۶»، تأکید کرد و افزود: این دندان معمولاً در حدود شش‌سالگی، پشت دندان‌های شیری و بدون افتادن دندان دیگری می‌روید. به همین دلیل، برخی والدین آن را با دندان شیری اشتباه می‌گیرند و اهمیت مراقبت از آن را نادیده می‌گیرند؛ در حالی که این دندان ممکن است در همان سال‌های ابتدایی در معرض پوسیدگی قرار گیرد.
وی در گفتگو با ویدا ادامه داد: بررسی منظم دهان کودک در حدود شش‌سالگی و بهره‌گیری از اقدامات پیشگیرانه، از جمله فلورایدتراپی و شیارپوش یا فیشورسیلانت در صورت تشخیص و توصیه دندان‌پزشک، می‌تواند به محافظت از دندان‌های دائمی تازه‌رویش‌یافته کمک کند.
قانون ۲×۲؛ راهکاری ساده برای مراقبت روزانه از دندان‌ها
دکتر قربانی در پایان با توصیه به رعایت «قانون ۲×۲» گفت: مسواک زدن دو بار در روز، هر بار به مدت دو دقیقه و با خمیردندان حاوی فلوراید، یکی از اصول ساده و مؤثر مراقبت از دهان و دندان است؛ همچنین مسواک زدن پیش از خواب اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی افزود: والدین باید بر مسواک زدن کودکان نظارت داشته باشند، از خوابیدن کودک با شیشه شیر حاوی مایعات شیرین جلوگیری کنند و برای انجام اقدامات پیشگیرانه، مانند فلورایدتراپی و فیشورسیلانت دندان‌های دائمی تازه‌رویش‌یافته، با دندان‌پزشک مشورت کنند. اصلاح سبک زندگی، ترک سیگار و قلیان و انجام معاینات دوره‌ای نیز برای حفظ سلامت دهان و دندان اعضای خانواده ضروری است.
مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: توجه مادران به سلامت دهان و دندان خود و آموزش عادت‌های صحیح به فرزندان، می‌تواند زمینه‌ساز پیشگیری از بسیاری از مشکلات دندانی و ارتقای سلامت خانواده در بلندمدت باشد.