معمولا قیمت عسل های طبیعی در بازار بسیار زیاد است و همیشه این تفاوت قیمت به معنای بالا یا پایین بودن کیفیت نیست، در این مطلب قصد داریم بررسی کنیم که دلیل این اختلاف قیمت چیست؟ آیا این تفاوت واقعی است؟ و اینکه چطور باید برگه آزمایش عسل را بخوانید.

اگر برای خرید عسل چندین فروشگاه را گشته باشید، احتمالا با این مشکل روبرو شده شده اید که دو شیشه عسل با هم تفاوت قیمت زیادی دارند، اما پرسش اصلی این است که آیا عسل گران تر واقعا کیفیت بالاتری دارد؟ برای پاسخ کوتاه به این مشکل باید بگوییم که بخشی از این اختلاف قیمت واقعی است و ناشی از منطقه برداشت، منشا گیاهی، روش برداشت و آزمایش است، اما بخش دیگر آن به دلیل فرآوری غیر اصولی یا تقلبی بودن است. در ادامه قصد داریم به صورت تخصصی این تفاوت ها را توضیح دهیم تا هنگام خرید بدانید که بابت چه چیزی پول پرداخت می کنید.

چه عواملی باعث کاهش و افزایش قیمت عسل می شود؟

زمانی که جدول قیمت عسل طبیعی را در یک فروشگاه تخصصی مشاهده می کنید، معمولا هر نوع عسل قیمت متفاوتی دارد. این تفاوت قیمت ها معمولا ناشی از ۵ عامل است که در ادامه به صورت مفصل به آن ها اشاره خواهیم کرد:

۱- منشا گیاهی و منطقه برداشت

معمولا عسل های تک گل یا به زبان ساده تر عسلی که غالب شهد آن از یک گیاه به دست آمده باشد، گران تر از عسل های چند گل است. چرا که کندوها باید در فصل گل دهی آن گیاه در منطقه روش قرار بگیرند و برداشت محصول هم به همان چند هفته گلدهی وابسته و محدو است. منطقه برداشت نقش مهمی در قیمت عسل دارد. برداشت از مراتع کوهستانی صعب العبور سخت تر است و هزینه بیشتری هم دارد.

برای اینکه درک بهترین نسبت به این موضوع داشته باشید، عسل گون نمونه خوبی برای بررسی است.طبیعتا شما برای خرید عسل گون، قیمت فروشگاه ها را مقایسه می کنید. گون یک بوته گیاهی خاردار است که مناطق کوهستانی می روید، از همین رو باید کندها توسط زنبوردار در این مناطق مستقر شوند که کاری دشوار و پر هزینه است.

۲-  کوچ و نیروی کار

بسیاری از زنبورداران برای برداشت محصول باید کندوها را در فصل گلدهی جابجا کنند. هزینه حمل و استقرار کندوها و نیروی کار در قیمت هر کیلوگرم عسل به شدت تاثیرگذار است.

۳- زمان برداشت

زنبورها در کندو با بال زدن به صورت دسته جمعی موجب تبخیر آب (رطوبت) شهد می شوند تا جایی که اصطلاحا عسل برسد، سپس سلول ها را با موم می بندند، اگر زنبوردار زودتر از موعد عسل را برداشت کند مطمئنا میزان عسل بیشتری بدست می آید، اما به خاطر رطوبت بالا احتمال تخمیر و ترش شدگی بسیار بالا می رود. طبق استاندارد بین المللی کدکس، میزان رطوبت عسل باید زیر ۲۰ درصد باشد. پس اگر عسل رسیده باشد مطمئنا قیمت بالاتری دارد.

۴- فرآوری کمتر

گرم کردن یا حرارت دادن عسل باعث شفاف شدن، دیرتر شکرک زدن و راحت تر پر کردن شیشه ها می شود، اما به شدت می تواند باعث کاهش کیفیت عسل شود، طبق استاندارد کدکس عسل نباید به حدی گرم شود تا ترکیبات آن از بین بروند یا آسیب ببینند. عسل خام یا کمتر فرآوری شده معمولا زودتر رس می بنند، علاوه بر اینکه این اتفاق نشانه تقلبی بودن نیست بلکه یکی از ویژگی های با کیفیت بودن عسل است.

۵- آزمایش و بسته بندی

معمولا فروشگاه های تخصصی و معتبر مثل هاچ لند هر برداشت عسل را به آزمایشگاه ارسال می کنند و برای ارائه محصول با کیفیت هزینه می کنند، اما فروشنده های عسل به صورت فله ای معمولا این هزینه را متقبل نمی کنند و به همین دلیل ممکن است شما برای خرید با اطمینان باید قیمت بیشتری پرداخت کنید.

چرا عسل خیلی ارزان باید شما را به شک بیندازد؟

امروزه نه تنها در ایران بلکه در اروپا هم عسل های تقلبی به وفور در بازار یافت می شود. طبق آخرین گزارش کمیسیون اروپا در سال ۱۴۰۰، طی بررسی انجام شده بر روی ۳۲۰ عسل وارداتی، تقریبا ۱۴۷ نمونه (تقریبا ۴۶ درصد نمونه ها) به اضافه شدن شربت قند مشکوک بودند. مطمئنا همین اتفاق در بازار ایران حتی با درصد بیشتر هم اتفاق می افتد. 

پس اگر عسل کوهستانی پیدا کردید که قیمت آن نسبت به هزینه برداشت کمتر بود، حتما شک کنید و از فروشنده برگه آزمایش معتبر درخواست کنید تا از کیفیت محصول اطمینان حاصل کنید. دقت داشته باشید که آزمایش های خانگی مثل حل شدن در آب، کبریت و دستمال کاغذی هیچکدام روش های قابل اطمینانی نیستند و نمی توانند کیفیت محصول یا اضافه شدن شربت قند را نشان دهند.

چگونه برگه آزمایش عسل را بخوانیم؟

برای خواندن برگه آزمایش عسل باید به چند شاخص اصلی دقت کنید. طبق استانداردهای ملی و بین المللی (Codex) پیش از تهیه عسل حتما باید به شاخص های زیر دقت کنید:

• میزان ساکارز: میزان این شاخص برای اکثر عسل ها باید حداکثر ۵ گرم در هر ۱۰۰ گرم باشد، البته در برخی از موارد استثنا هم وجود دارد، به طور مثال میزان ساکارز عسل هایی مثل یونجه و مرکبات می تواند حداکثر تا ۱۰ گرم هم باشد. ساکارز بالا نشان دهنده برداشت زودتر از موعد یا رسیدن عسل و همچنین اضافه کردن است، در این موارد بهتر است سایر موارد را هم بررسی کنید.
• رطوبت: طبق استانداردها باید حداکثر رطوبت این محصول کندو حداکثر ۲۰ درصد باشد.
• میزان HMF: این ماده با طولانی شدن نگهداری و حرارت دادن به عسل بیشتر می شود. طبق استاندارد کدکس میزان HMF برای اکثر عسل ها باید حداکثر ۴۰ میلی گرم در کیلوگرم باشد.
• دیاستاز: آنزیمی است که زنبور به عسل اضافه می کند و این آنزیم با افزایش حرارت کاهش می یابد، میزان این شاخص باید حداقل ۸ باشد.

بررسی یک شاخص به تنهایی نشان دهنده کیفیت نهایی نیست. برای اینکه نتیجه آزمایش ساکارز عسل و سایر معیارها را بررسی و تفسیر کنید، پیشنهاد می کنیم حتما راهنمای کامل تفسیر برگه آزمایش عسل را مطالعه کنید. دقت داشته باشید حتما تاریخ آزمایش را با نمونه عرضه شده بررسی کنید تا یکی باشند.

قبل از خرید حتما چند سوال از فروشنده بپرسید:

• آیا برگه آزمایشگاه این برداشت را دارید؟
• این عسل از چه گیاهی تهیه شده و برای کدام منطقه است؟
• این محصول چه زمانی برداشت شده است؟
• آیا این عسل حرارت دیده؟

اگر فروشنده به این سوالات پاسخ شفاف ارائه کرد می توانید با اطمینان خاطر محصولی با کیفیت تهیه کنید.

قیمت عسل به عواملی مثل منشا گیاهی، منطقه برداشت، کوچ، زمان برداشت، نوع فرآوری و داشتن برگه آزمایش بستگی دارد. هیچ روش قابل اطمینان خانگی برای تشخیص محصول با کیفیت و اصل وجود ندارد و تنها با بررسی برگه آزمایش معتبر می توان از اصل بودن عسل اطمینان حاصل کرد. امیدواریم این مطلب مفید واقع شده باشد و توانسته باشیم قدمی شما را در مسیر تهیه عسل اصل کمک کرده باشیم.

هاچ لند فروشگاه تخصصی فرآورده های زنبور عسل است، اگر در انتخاب شک دارید می توانید با کارشناسان هاچ لند به صورت رایگان مشاوره کنید.