به گزارش خبرگزاری سلامت، دیابت تنها یک بیماری نیست، مجموعه‌ای از عوارض است که می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش دهد. نارسایی کلیه و خطر نابینایی، زخم پای دیابتی و خطر قطع عضو، سکته قلبی و مغزی، و اختلالات عصبی، از جمله عوارض شایع این بیماری هستند که هزینه‌های سنگینی را بر نظام سلامت و خانواده‌ها تحمیل می‌کنند. این عوارض با چالش‌های دیگری از جمله هزینه بالای دارو و تجهیزات مورد نیاز بیماران دیابتی مانند نوار تست قند خون و انسولین و دشواری دسترسی به خدمات تخصصی برای اقشار کم‌درآمد همراه است.
کارشناسان تأکید می‌کنند که بخش قابل توجهی از مبتلایان به دیابت «نوع ۲» از بیماری خود بی‌خبرند و تنها زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که عوارض بیماری بروز کرده است. این در حالی است که تشخیص زودهنگام و کنترل مناسب قند خون می‌تواند از بروز بسیاری از این عوارض جلوگیری کند.
اجرای برنامه‌های غربالگری در مراکز جامع سلامت شهری، آموزش تغذیه سالم، ترویج فعالیت بدنی و افزایش آگاهی عمومی از طریق رسانه‌ها، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند در کاهش بار این بیماری در پایتخت مؤثر باشد.
تهران در صدر جدول دیابت کشور
دکتر اسدالله رجب رئیس انجمن دیابت ایران اظهارکرد: تهران در سطح کشور در صدر استان‌های دارای بالاترین شیوع دیابت قرار دارد و استان‌هایی نظیر خوزستان نیز در رده‌های بعدی هستند.
وی با تأکید بر اینکه دیابت دیگر بیماری سالمندان نیست و جوانان و میانسالان را نیز درگیر کرده است، تصریح کرد: تغذیه نامناسب، کاهش فعالیت جسمی و قرار گرفتن در معرض مداوم استرس و فشارهای زندگی شهری، سه عامل اصلی شیوع بالای دیابت در تهران است.
رئیس انجمن دیابت ایران با انتقاد از الگوی زندگی در کلان‌شهرها گفت: در تهران نه فرصت تحرک کافی وجود دارد، نه الگوی تغذیه سالم به راحتی در دسترس است و نه فشارهای روانی زندگی شهری اجازه می‌دهد بدن در آرامش باشد. نتیجه این ترکیب، افزایش وزن، مقاومت به انسولین و در نهایت دیابت است.
وی با اشاره به اینکه آمار شیوع دیابت در پایتخت از مرز ۱۴ درصد گذشته و امروز به ۱۶ درصد رسیده است، تاکید کرد: آمارها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مبتلایان از بیماری خود بی‌خبرند، بسیاری از افراد تنها زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که عوارض بیماری بر کلیه، چشم، قلب و اعصاب آن‌ها نشسته است؛ در حالی که تشخیص زودهنگام می‌توانست مسیر زندگی آن‌ها را تغییر دهد.
دکتر رجب با انتقاد صریح از سیاست‌گذاری بهداشتی و درمانی کشور گفت: سیاست‌گذاران ما امروز رویکردی درمان‌محور دارند، نه پیشگیرانه؛ حتی در دانشگاه‌ها و میان پزشکان نیز این نگاه غالب است. ما اجازه می‌دهیم مردم بیمار شوند و سپس به دنبال درمان آن‌ها می‌رویم.
وی افزود: باید کاری کنیم که مردم بیمار نشوند، پیشگیری باید در اولویت سیاست‌های سلامت قرار گیرد، نه درمان. اگر امروز برای پیشگیری سرمایه‌گذاری نکنیم، فردا باید چند برابر آن را برای درمان عوارض دیابت هزینه کنیم.
پیشگیری، سه تا چهار برابر ارزان‌تر از درمان
رئیس انجمن دیابت ایران با اشاره به بار اقتصادی سنگین دیابت بر نظام سلامت و خانواده‌ها گفت: اگر هزینه‌های ناشی از عوارض دیابت را در نظر بگیریم، متوجه می‌شویم که این هزینه‌ها بسیار بیشتر از هزینه‌های پیشگیری است. با سرمایه‌گذاری در پیشگیری می‌توانیم سه تا چهار برابر از هزینه‌های دیابت جلوگیری کنیم.
وی تصریح کرد: هزینه دیالیز، درمان زخم پای دیابتی، جراحی‌های چشمی و بستری‌های قلبی، تنها بخشی از بار مالی این بیماری است که بر دوش خانواده‌ها و نظام سلامت سنگینی می‌کند؛ در حالی که آموزش تغذیه، ترویج تحرک و غربالگری، هزینه‌ای بسیار کمتر دارد.
دکتر رجب با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد از درمان به پیشگیری، به شهروندان توصیه کرد: تغذیه سالم را جایگزین غذاهای فرآوری‌شده و پرکالری کنند. فعالیت جسمی روزانه را حتی به صورت پیاده‌روی کوتاه در برنامه زندگی خود بگنجانند. وزن خود را کنترل و از چاقی شکمی پرهیز کنند. استرس مزمن را مدیریت کنند و خواب کافی داشته باشند و تست قند خون را به صورت دوره‌ای انجام دهند، به ویژه افراد بالای ۴۰ سال و کسانی که سابقه خانوادگی دیابت دارند.
وی خاطرنشان کرد: پیشگیری از دیابت، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت ملی است و بدون تغییر رویکرد سیاست‌گذاران و مشارکت مردم، این اپیدمی خاموش در پایتخت و کشور مهار نخواهد شد.
در نهایت، دیابت، بیماری خاموش اما پرهزینه‌ای است که به گفته کارشناسان، با پیشگیری و تشخیص زودهنگام قابل کنترل است. تهران، با جمعیتی بالغ بر میلیون‌ها نفر و سبک زندگی شهری خاص خود، نیازمند توجه جدی‌تر به برنامه‌های پیشگیری و غربالگری است. شاید مهم‌ترین پیام این گزارش برای شهروندان تهرانی این باشد که «قند خون خود را جدی بگیرید، پیش از آنکه قند خون، زندگی شما را جدی بگیرد.»