به گزارش گروه علمی و فناوری خبرگزاری سلامت(طبنا)، وحید ضرغامی، دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان مواد و ساخت پیشرفته، با اشاره به اهمیت تأمین مواد اولیه مورد نیاز این فناوری، تولید داخلی فیلامنت‌ها و پودرهای فلزی و غیرفلزی را یکی از الزامات توسعه زنجیره ارزش ساخت افزایشی در کشور دانست.
وی با بیان اینکه توسعه فناوری‌های ساخت افزایشی بدون دسترسی پایدار به مواد اولیه باکیفیت امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: بخش مهمی از وابستگی این صنعت به تأمین مواد اولیه مورد نیاز دستگاه‌های پرینت سه‌بعدی بازمی‌گردد و لازم است شرکت‌ها و مجموعه‌های فعال در این حوزه، تولید داخلی این مواد را به‌عنوان یکی از اولویت‌های فناورانه خود دنبال کنند.
ضرغامی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در مجموعه‌های صنعتی و آزمایشگاهی کشور پیشنهاد کرد: مجموعه‌هایی که در زمینه ساخت افزایشی فعالیت می‌کنند، می‌توانند از زمان‌های بلااستفاده و بیکاری دستگاه‌های خود برای توسعه و تولید پودرهای اولیه مورد نیاز این فناوری استفاده کنند. این رویکرد ضمن بهره‌برداری بهتر از ظرفیت تجهیزات موجود، می‌تواند به شکل‌گیری توانمندی داخلی در تولید مواد اولیه و کاهش وابستگی به منابع خارجی منجر شود.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان مواد و ساخت پیشرفته با تأکید بر اینکه صرف تولید داخلی برای رفع وابستگی کافی نیست، افزود: هدف باید دستیابی به محصولاتی با کیفیت قابل رقابت با نمونه‌های خارجی باشد. برای تحقق این هدف، لازم است مواد اولیه تولید داخل به‌صورت مستمر از نظر ویژگی‌های فنی و عملکردی با نمونه‌های خارجی مقایسه و ارزیابی شوند تا امکان دستیابی به استانداردهای مورد نیاز صنایع مصرف‌کننده فراهم شود.
وی ادامه داد: توسعه تولید داخلی پودرها و فیلامنت‌های مورد استفاده در ساخت افزایشی، علاوه بر کاهش وابستگی به واردات و جلوگیری از خروج ارز، زمینه را برای تولید قطعات باکیفیت و توسعه کاربردهای صنعتی این فناوری فراهم می‌کند. ساخت افزایشی در صورت برخورداری از مواد اولیه استاندارد و قابل اطمینان، می‌تواند در برخی کاربردها به‌عنوان جایگزینی برای روش‌های کلاسیک تولید از جمله ریخته‌گری و ماشین‌کاری مورد استفاده قرار گیرد.
ضرغامی همچنین از آمادگی ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان مواد و ساخت پیشرفته برای حمایت از طرح‌های فناورانه در زمینه تولید مواد اولیه ساخت افزایشی خبر داد و تصریح کرد: شرکت‌هایی که قصد دارند در مسیر تولید داخلی مواد اولیه مورد نیاز این صنعت حرکت کنند، می‌توانند طرح‌های خود را ارائه دهند و ستاد آمادگی دارد از طرح‌های واجد شرایط در این حوزه حمایت کند.
توسعه زنجیره ارزش فولاد سبز و سوپرآلیاژها با مشارکت بخش صنعتی و فناوری
در راستای برنامه‌های حوزه مواد و ساخت پیشرفته، طرح پیشران «فولاد سبز» و «سوپرآلیاژها» در جریان نمایشگاه ملی ساخت افزایشی رونمایی شد؛ طرحی که با همکاری فولاد مبارکه، صندوق MSTID و ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان مواد و ساخت پیشرفته دنبال می‌شود و توسعه دو حوزه راهبردی در زنجیره ارزش مواد پیشرفته را هدف‌گذاری کرده است.
محور نخست این طرح، توسعه تولید فولاد سبز و حرکت به سمت فرایندهای تولید پاک و سازگار با استانداردهای جهانی است. کاهش اثرات زیست‌محیطی فرایندهای تولید فولاد و ارتقای فناوری‌های مورد استفاده در این صنعت، از جمله ضرورت‌هایی است که در مسیر توسعه این زنجیره ارزش مورد توجه قرار دارد.
محور دوم، توسعه توانمندی داخلی در تولید سوپرآلیاژهاست؛ موادی پیشرفته با ویژگی‌های مهندسی ویژه که در صنایع راهبردی و کاربردهای نیازمند مقاومت بالا در برابر دما، فشار و شرایط کاری دشوار مورد استفاده قرار می‌گیرند. تولید این آلیاژها به دانش فنی، فناوری‌های پیشرفته و زیرساخت‌های تخصصی نیاز دارد و توسعه داخلی آن‌ها می‌تواند وابستگی صنایع کشور به تأمین‌کنندگان خارجی را کاهش دهد.
اجرای این طرح پیشران با هدف تکمیل زنجیره ارزش مواد پیشرفته، ارتقای توان تولید صنعتی و ایجاد ظرفیت‌های فناورانه در حوزه‌هایی دنبال می‌شود که دسترسی به دانش فنی و فناوری تولید آن‌ها از اهمیت راهبردی برخوردار است.
توسعه هم‌زمان تولید مواد اولیه ساخت افزایشی، فولاد سبز و سوپرآلیاژها، بخشی از رویکرد معاونت علمی برای تقویت توانمندی فناورانه کشور در حوزه مواد و ساخت پیشرفته است؛ رویکردی که با پیوند ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، مجموعه‌های صنعتی و نهادهای تأمین مالی می‌تواند به کاهش وابستگی خارجی، تکمیل زنجیره‌های ارزش صنعتی و ارتقای رقابت‌پذیری تولید داخلی منجر شود.