به گزارش خبرگزاری سلامت، سید مسعود خاتمی روز شنبه در نشست خبری پنجمین کنگره ملی تروما که در دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله برگزار شد، با اشاره به قرار گرفتن ایران در میان کشورهای دارای بیشترین تنوع حوادث، اظهار کرد: کشور ما به دلیل تنوع اقلیمی با انواع حوادث از جمله زلزله، سیل و سایر سوانح طبیعی مواجه است؛ اما نکته مهم این است که بسیاری از این حوادث و به‌ویژه میزان خسارت و تلفات ناشی از آنها، با پیش‌بینی و اقدامات پیشگیرانه قابل کنترل است.
وی با اشاره به تجربه زلزله‌های بم و لرستان افزود: در بررسی این دو حادثه، میزان تخریب خانه‌ها تقریباً قابل مقایسه بود، اما شمار جان‌باختگان تفاوت چشمگیری داشت. در زلزله لرستان، با اطلاع‌رسانی و هشدار قبلی به مردم و تخلیه خانه‌ها، تلفات به‌مراتب کمتر از زلزله بم بود. این تجربه نشان می‌دهد که پیش‌بینی و آمادگی پیش از وقوع حادثه می‌تواند نقش مهمی در کاهش تلفات داشته باشد.
رئیس قطب علمی تروما کشور با بیان اینکه مدیریت حوادث شامل مراحل پیش‌بینی، پیشگیری، مقابله و اقدامات پس از حادثه است، گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات کشور، حوادث جاده‌ای است. بخش قابل توجهی از این حوادث با اصلاح جاده‌ها، آموزش رانندگان و رعایت اصول ایمنی قابل پیشگیری است و باید برای کاهش تلفات ناشی از آنها تلاش جدی‌تری انجام شود.
خاتمی با اشاره به پیامدهای تصادفات رانندگی ادامه داد: تصادف تنها به از دست رفتن جان افراد محدود نمی‌شود، بلکه خانواده‌های بسیاری را با مشکلات جدی از جمله از دست دادن سرپرست و هزینه‌های سنگین درمان و پیامدهای پس از حادثه مواجه می‌کند؛ بنابراین هر اقدامی برای پیشگیری از تصادفات و کاهش تلفات اهمیت دارد.
وی با اشاره به فعالیت قطب علمی تروما در کشور گفت: این قطب سال‌هاست فعالیت خود را آغاز کرده و مرکز آن در دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله قرار دارد. انتظار می‌رفت وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مختلف حمایت بیشتری از این مجموعه داشته باشند. در کشور بیش از ۵۰ قطب علمی فعالیت می‌کنند، اما تروما به دلیل ماهیت فعالیت خود از حمایت‌های مالی و پشتیبانی کمتری برخوردار بوده است.
خاتمی افزود: در دوره‌های مختلف، موضوع تشکیل ستاد ویژه تروما در وزارت بهداشت را با مسئولان مطرح کرده‌ام تا این حوزه به‌صورت جدی‌تری پیگیری شود و با همکاری دستگاه‌های مسئول، میزان تلفات ناشی از حوادث به حداقل برسد.
رئیس قطب علمی تروما کشور همچنین با اشاره به نقش رفتار رانندگان در تصادفات اظهار کرد: بر اساس آمار مطرح‌شده، حدود ۷۰ درصد حوادث رانندگی به فرهنگ و نحوه رانندگی افراد مربوط است و نمی‌توان همه تقصیرها را به خودروهایی مانند پراید یا وضعیت جاده‌ها نسبت داد؛ چراکه رفتار راننده حتی در بهترین خودروها نیز در وقوع حادثه تأثیرگذار است.
وی درباره وضعیت تصادفات موتورسواران در تهران نیز گفت: آمار دقیق تلفات و حوادث تهران باید از پزشکی قانونی دریافت شود، اما رعایت نکردن مقررات از سوی برخی موتورسواران یکی از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات جان می‌بازند
در ادامه این نشست، حسن‌علی محبی، جانشین قطب علمی تروما کشور، با اشاره به فعالیت‌های این قطب از سال ۱۳۹۲ گفت: فعالیت‌های قطب علمی تروما در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و کمک به سیاست‌گذاری‌های مؤثر در کشور دنبال شده است. تاکنون چهار کنگره با فاصله زمانی حدود دو تا سه سال برگزار شده و پنجمین کنگره نیز امسال در شیراز برگزار می‌شود.
وی افزود: چهار دوره قبلی کنگره در تهران بود،
اما با پیشنهاد اعضای شورا مقرر شد در صورت اعلام آمادگی دانشگاه‌ها و مراکز علمی سایر استان‌ها، این رویداد در شهرستان‌ها نیز برگزار شود. بر همین اساس، شهرام بلندپرواز از شیراز برای میزبانی اعلام آمادگی کرد و برگزاری کنگره با همکاری مجموعه‌های علمی و اجرایی این شهر در دستور کار قرار گرفت.
محبی با اشاره به برنامه‌های آموزشی قطب علمی تروما اظهار کرد: دوره‌های آموزشی مختلفی برای پزشکان، پرستاران و سایر اعضای کادر درمان تعریف و اجرا شده است. کنگره نیز فرصتی برای ارائه مفاهیم و یافته‌های جدید، روش‌های درمانی و راهکارهای پیشگیری از حوادث به جامعه پزشکی و عموم مردم است.
جانشین قطب علمی تروما کشور با اشاره به آمار تلفات حوادث رانندگی گفت: بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور، در سال ۱۴۰۲ حدود ۲۰ هزار نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند. این رقم در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۹ هزار و ۴۰۰ نفر و در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۹ هزار و ۵۰۰ نفر رسید. در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز حدود ۱۰ هزار و ۳۰۰ نفر در حوادث رانندگی جان باختند.
وی ادامه داد: با توجه به آمار شش‌ماهه نخست امسال، در صورت ادامه روند فعلی، شمار جان‌باختگان حوادث رانندگی در پایان سال نیز می‌تواند به حدود ۲۰ هزار نفر برسد. البته ثابت ماندن تقریبی این آمار در سال‌های اخیر، با وجود افزایش جمعیت، تعداد خودروها و سفرها، نکته‌ای قابل توجه است؛ اما هدف اصلی باید کاهش مستمر تلفات باشد.
محبی با تأکید بر نقش پیشگیری در کاهش مرگ‌ومیرها گفت: حدود ۵۰ هزار مورد از مرگ‌ومیرهای کشور ناشی از حوادث مختلف و قابل پیشگیری است که نزدیک به ۲۰ هزار مورد آن به حوادث رانندگی اختصاص دارد؛ بنابراین لازم است رسانه‌ها، مردم، آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها و دستگاه‌های مسئول برای کاهش این آمار همکاری کنند.
آموزش، اصلاح خودرو و جاده و اجرای قانون؛ سه محور کاهش تصادفات
وی با بیان اینکه سه عامل اصلی در وقوع حوادث رانندگی شامل انسان، وسیله نقلیه و جاده است، افزود: مهم‌ترین عامل در این میان، رفتار انسان و راننده است و کاهش نقش خطای انسانی بدون آموزش امکان‌پذیر نیست.
جانشین قطب علمی تروما کشور ادامه داد: برای پیشگیری از حوادث رانندگی باید سه محور را دنبال کرد؛ نخست آموزش رانندگان، دوم اصلاح خودروها و جاده‌ها و سوم اجرای جدی قوانین. قوانین مربوط به شرایط رانندگی، آموزش‌های لازم پیش از دریافت گواهینامه و ضوابط رانندگی در شهر و جاده باید مورد توجه قرار گیرد.
محبی با اشاره به ضرورت جلوگیری از رانندگی در شرایط نامناسب گفت: رانندگی پس از مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر و حتی برخی داروهای خواب‌آور می‌تواند خطرآفرین باشد و باید درباره این موارد اطلاع‌رسانی و نظارت کافی وجود داشته باشد.
وی اصلاح خودروها و جاده‌ها را از دیگر اقدامات ضروری دانست و افزود: در برخی مسیرهای پرخطر اقداماتی برای اصلاح جاده انجام شده و تجهیزات ایمنی خودروها از جمله کیسه هوا نیز توسعه یافته است، اما این اقدامات باید ادامه پیدا کند.
محبی با تأکید بر ضرورت اجرای بازدارنده قوانین اظهار کرد: صرف تصویب قانون کافی نیست و باید اجرای آن جدی باشد و تخلف برای راننده هزینه داشته باشد. در برخی کشورها جریمه‌های رانندگی به اندازه‌ای بازدارنده است که افراد با چند بار تخلف، بخش قابل توجهی از درآمد خود را از دست می‌دهند. چنین سازوکارهایی می‌تواند در کاهش تخلفات مؤثر باشد.