اشاره: خبر مرگ سوگند صیاد که صید پدر شد وحبس دو دختر در سال جاری توسط پدر و نامادری در سنندج از همان دست خبرهاست. اخباری که انسان را وادار می‌کند برای لحظه‌ای از هیاهوی زندگی فاصله بگیرد و به این پرسش فکر کند که چگونه ممکن است خانه، که باید امن‌ترین نقطه جهان برای یک کودک باشد، به مکانی برای ترس، تنهایی و محرومیت تبدیل شود؟

به عنوان یک روانشناس، آنچه بیش از همه مرا آزار می‌دهد، تنها محرومیت جسمی این دختران نیست. درد بزرگ‌تر، فرو ریختن تصویری است که هر کودک از پدر در ذهن خود می‌سازد. پدر در روان کودک، نماد امنیت، حمایت و پناه است. وقتی همین پناهگاه به منبع ترس تبدیل می‌شود، چیزی فراتر از آزادی یک انسان سلب می‌شود؛ اعتماد او به جهان آسیب می‌بیند.

سال‌ها می‌توان درهای یک اتاق را گشود، اما درهای بسته شده بر روح و روان یک کودک، همیشه به این آسانی باز نمی‌شوند. کودکی که رنج طرد شدن، نادیده گرفته شدن و محرومیت را تجربه می‌کند، تنها روزهای از دست رفته را پشت سر نمی‌گذارد؛ او با پرسش‌هایی بزرگ رشد می‌کند: «آیا دوست‌داشتنی هستم؟»، «آیا ارزش محبت دارم؟»، «آیا می‌توانم به کسی اعتماد کنم؟»

این پرسش‌ها گاهی تا سال‌ها در ذهن قربانیان خشونت خانوادگی باقی می‌مانند.

در روزهای اخیر، بسیاری از مردم از خود پرسیده‌اند که چگونه یک پدر می‌تواند چنین رفتاری با دخترش سوگند و یا دو دختر بی گناه سوژه امسال در رسانه ها داشته باشد. شاید پاسخ این پرسش را هرگز به طور کامل ندانیم، اما یک نکته روشن است؛ هیچ عشقی که به بهای رنج کودکان تمام شود، عشق سالم نیست. عشق، انسان را مهربان‌تر، مسئول‌تر و اخلاقی‌تر می‌کند. رابطه‌ای که در آن حقوق ابتدایی کودکان قربانی شود، بیش از آنکه نشانه عشق باشد، نشانه فراموش شدن انسانیت است.

جامعه‌ای که نسبت به آزار کودکان بی‌تفاوت شود، آرام‌آرام حساسیت خود را نسبت به رنج انسان از دست می‌دهد. کودکان ضعیف‌ترین اعضای جامعه نیستند؛ ارزشمندترین سرمایه‌های آن هستند. هر آسیبی که به روان آنان وارد شود، دیر یا زود دامان آینده جامعه را نیز خواهد گرفت.

امروز شاید همه ما از شنیدن این خبر مرگ سوگند به دلیل سقوط از طبقه پنجم و یا زندانی دو دختر توسط پدر در سال جاری شوکه شده باشیم، اما فراتر از شوک و اندوه، باید از خود بپرسیم چگونه می‌توانیم مراقب کودکانی باشیم که صدایشان شنیده نمی‌شود. کودکانی که پشت درهای بسته زندگی می‌کنند و رنجشان به چشم کسی نمی‌آید.

در پایان، دلم می‌خواهد به جای قضاوت، لحظه‌ای به احساس سوگند و آن دو دختر فکر کنیم؛ به شب‌هایی که با ترس خوابیده‌اند، به روزهایی که از ساده‌ترین حقوق انسانی خود محروم بوده‌اند و به سال‌هایی که شاید هرگز از حافظه‌شان پاک نشود.

کودکان بیش از نان و سرپناه، به امنیت، عشق و احترام نیاز دارند. و هیچ جامعه‌ای بدون پاسداری از این حق بنیادین، نمی‌تواند خود را جامعه‌ای سالم و انسانی بداند.

در پایان و در مقام یک روان شناس باید این پرسش را مطرح کرد اگر مادری بارها نسبت به وضعیت فرزندانش ابراز نگران کرده و برای حضانت آنان تلاش کرده است آیا همه طرفیت های کارشناسی و حمایتی برای ارزیابی دقیق شرایط زندگی این کودکان به کار گرفته شده بود؟

این موضوع ضرورت تقویت همکاری میان دادگاه های خانواده، مددکاری اجتماعی، روانشناسان خانواده، و نهادهای حمایتی را دو چندان می کند.

کودکان در دادگاه طرف دعوا نیستند آنان موضوع اصلی دعوا هستند هرگاه صدای کودک در میان کشمکش بزرگسالان گم شود احتمال وقوع فاجعه افزایش می یابد جامعه ای که برای شنیدن صدای کودکان سازو کار موثر نداشته باشد دیر یا زود بد پیامدهای خاموش آن روبرو خواهد شد.

دکتر امین دلفان آذری- متخصص مشاوره وروان درمانگر