چند هفته‌ای است که کار و دغدغه‌ها فشار آورده‌اند و تازه متوجه شده‌اید موقع شانه‌زدن، دستتان پر از تار مو شده است. همین اتفاق اولین سوال را فعال می‌کند: آیا قرار است همه موها را از دست بدهم؟

پاسخ کوتاهش را همین ابتدا بدهیم: تاثیر استرس بر ریزش مو واقعی و شایع است، اما در بیشتر موارد ریزش مو ناشی از استرس موقتی و برگشت‌پذیر است. بدن زیر فشار مداوم، انرژی را صرف حفظ اعضای حیاتی می‌کند و رشد مو اولویت بقا نیست؛ موها نه بر اثر یک روز پرتنش، بلکه به‌خاطر همین صرفه‌جویی مداوم می‌ریزند.

پس استرسِ ادامه‌دار علت ریزش موی شماست و مدیریت آن در دسترس‌ترین اقدام برای نجات موهاست. در ادامه علائم، انواع و راه‌های کاهش این ریزش را مرور می‌کنیم.

علائم ریزش مو ناشی از استرس

این ریزش با «زیاد شدن ناگهانی ریزش روزانه» خودش را نشان می‌دهد، نه با لکه طاسی یا عقب رفتن خط مو؛ پس راحت‌ترین راه تشخیص، مقایسه با حالت همیشگی موهایتان است. نشانه‌های رایج آن عبارت‌اند از:

• موهای بیشتر روی برس، کف حمام و بالش

• کم شدن حجم کلی مو، به‌خصوص در بالای سر

• نازک شدن دم اسبی یا پهن شدن وسط موها

• ریزش پراکنده در کل سر، بدون ناحیه کاملا خالی

• شروع ریزش حدود دو تا سه ماه پس از دوره پرتنش

نکته کلیدی همین تاخیر زمانی است؛ بسیاری به همین دلیل ریزش را به شامپو یا رنگ مو ربط می‌دهند. فرد سالم روزانه حدود صد تار از دست می‌دهد؛ نزدیک شدن به چند صد تار، یعنی وقت رسیدگی به ریشه ماجراست.

انواع ریزش مو مرتبط با استرس

استرس از سه مسیر به موها آسیب می‌زند؛ تفاوت این مسیرها تعیین می‌کند چقدر باید نگران شوید.

شایع‌ترین نوع، تلوژن افلوویوم است؛ حالتی که تعداد زیادی فولیکول زودتر از موعد وارد فاز استراحت می‌شوند و حدود دو تا سه ماه بعد با هم می‌ریزند. به گفته منابع علمی، تا هفتاد درصد موهای فاز رشد می‌توانند وارد این چرخه شوند؛ اما فولیکول از بین نمی‌رود و مو در بیشتر موارد طی چند ماه بازمی‌گردد.

نوع دوم، ریزش سکه‌ای یا آلوپسی آره‌آتا است؛ بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی به فولیکول‌ها حمله می‌کند. استرس در افراد مستعد می‌تواند آن را فعال کند، اما درمانش باید پزشکی باش و گاهی ممکن است پس از پایان دوره درمان لازم باشد به یک مرکز کاشت مو تهران یا سایر شهرها مراجعه کنید.

نوع سوم، کندن یا کشیدن ناخودآگاه موها هنگام اضطراب است؛ عادتی که به مرور به نازک شدن مو منجر می‌شود.

ریزش موی عصبی

«ریزش موی عصبی» معمولا به همان ریزش استرسی اشاره دارد؛ مسیری که استرس طولانی از طریق هورمون‌هایی مانند کورتیزول، فولیکول‌ها را وارد فاز استراحت می‌کند.سطح بالای کورتیزول می‌تواند فولیکول را از حالت رشد به حالت استراحت ببرد و ریزش را روزها تا ماه‌ها بعد نمایان کند.

چیزی که این ریزش را جدی می‌کند، تکرار است. دوره کوتاه تنش آسیب ماندگار نمی‌گذارد؛ اما وقتی استرس بخش ثابت زندگی شود، فولیکول‌ها بارها وارد استراحت زودرس می‌شوند و مو فرصت بازسازی نمی‌یابد. پس مدیریت استرس، پیش از هر شامپو و مکملی، ستون فقرات درمان این ریزش است.

برای کاهش ریزش مو ناشی از استرس چه کنیم؟

چون ریشه این ریزش تنش ادامه‌دار است، درمان اصلی هم مدیریت همان تنش است؛ ترکیب چند اقدام زیر معمولا چرخه ریزش را طی چند ماه متوقف می‌کند.

• اول: استرس را پایین بیاورید. تنفس عمیق، مدیتیشن، یوگا و پیاده‌روی در فضای سبز، هورمون‌های استرس را کم می‌کنند. اگر تنش از کنترل شما خارج است، کمک گرفتن از روان‌شناس ضعف نیست.

• دوم: خواب و تغذیه را جدی بگیرید. خواب کافی، پروتئین، آهن، روی و ویتامین D شرایط بازسازی مو را فراهم می‌کنند؛ رژیم سخت لاغری و کاهش وزن ناگهانی خودشان محرک ریزشند.

• سوم: از محرک‌های پنهان فاصله بگیرید. کم‌خوابی مزمن، سیگار و مصرف زیاد الکل هم استرس جسمی محسوب می‌شوند و هم چرخه رشد مو را مختل می‌کنند.

• چهارم: صبور باشید. پس از پایان دوره ریزش، رشد مجدد شروع می‌شود و بازگشت حجم معمولا سه تا شش ماه طول می‌کشد؛ در این مدت شامپوی ملایم و پرهیز از بستن محکم مو کمک می‌کند.

کی نوبت پزشک است؟ اگر ریزش با لکه بدون مو، خارش یا التهاب پوست سر همراه است، بیش از شش ماه ادامه دارد یا با خستگی مزمن همراه شده، به پزشک پوست و مو مراجعه کنید؛ در نظر داشته باشید که مشکلات تیروئید، کم‌خونی و کمبودهای تغذیه‌ای هم می‌توانند همین مشابه ریزش موی عصبی عمل کنند.

جمع‌بندی

تاثیر استرس بر ریزش مو واقعی است، اما ترسناک نیست. بدن زیر فشار ادامه‌دار، رشد مو را تعلیق می‌کند و نتیجه چند ماه بعد دیده می‌شود. این ریزش معمولا موقتی است و با مدیریت استرس، خواب و تغذیه درست، موها بازمی‌گردند. پس به جای نگرانی بیشتر که خودش استرس اضافه می‌آفریند، از امروز روی آرامش، خواب و تغذیه خود سرمایه‌گذاری کنید.

سوالات متداول

آیا استرس باعث ریزش مو می‌شود؟

بله، استرس می‌تواند باعث ریزش مو شود. استرس شدید یا ادامه‌دار از طریق هورمون‌هایی مانند کورتیزول فولیکول‌های مو را وارد فاز استراحت می‌کند و ریزش معمولا دو تا سه ماه بعد خودش را نشان می‌دهد. این نوع ریزش در بیشتر موارد موقتی است و با مدیریت استرس، خواب و تغذیه، موها طی چند ماه بازمی‌گردند؛ اما اگر ریزش شدید، موضعی یا همراه با علائم پوست سر باشد، به پزشک پوست و مو مراجعه کنید.