اشاره: رویدادهای خوب و بد زیادی هر روز در دنیای پیرامون ما اتفاق می افتد. برخی از این رویدادها پراهمیت و تاثیر بسزایی بر زندگی و افکار ما میگذارند و برخی دیگر بی اهمیت و یا آنچنان تأثیری بر زندگی و افکار ما ندارند. اینکه چه رویدادی مهم و چه رویدادی کم اهمیتاند توسط عناصری خارج از اراده ما شکل میگیرند. خبرنگار و رسانه به عنوان مهمترین عامل در شکل دادن به خبر و اهمیت یک رویداد نقش مهمی را ایفا مینمایند.
در تعریف ساده خبر آمده است که خبر، گزارش یک رویداد است که عینیت داشته باشد و رویدادها در ذات خود یک سری ارزشهای خبری دارند که خبرنگار با تشخیص این ارزشها نسبت به تنظیم و مخابره یک خبر اقدام میکند. اما این همه داستان نیست و فرایند تهیه و ارسال خبر در عمل مقداری پیچیده تر از اینست که گفته شد. برخی از صاحبنظران این عرصه معتقدند که خبر آن چیزی است که خبرنگار یا رسانه آن را میسازد و خبرنگار میتواند بادست گذاشتن روی هر موضوعی مطابق با خط مشی رسانه موردنظرش خبر آن را تولید کند.
خبر تحت تأثیر مثلث رسانه، افکار عمومی و واقعیت قرار دارد و بسته به درک خبرنگار از موضوع و پیچیدگیهای محیطی آن و اهمیت دادن به هرکدام از این اضلاع شکل میگیرد و به خورد افکار عمومی و مخاطبانش داده میشود.
آنچه تا الان بدان اشاره شد فرایند تهیه خبر برای مخاطبان مورد نظر یک خبرگزاری یا نشریه است که بدین شکل اتفاق می افتد اما در دنیای کنونی و با گسترش وب ٢و٣ و ظهور شبکههای اجتماعی و رسانههای مختلف و متنوع دنیای مجازی که خواننده را دچار سردرگمی و بمباران اطلاعاتی غیر ضروری مینمایند داشتن سوادرسانهای برای خوانندگان این اخبار و جلوگیری از سردرگمی بیشتر و تشخیص سره از ناسره بیش از پیش ضروری به نظر میرسد.
سواد رسانهای یک نوع درک مبتنی بر مهارت است که به واسطه آن میتوان رسانهها و تولیدات آنها را به خوبی شناخت و از هم تفکیک نمود به طوریکه اگرخبر یا گزارشی را مشاهده نمود به واسطه این درک و مهارت به راحتی بتوان جنس رسانه تولید کننده خبر و خط مشی آن را تشخیص داد.
متاسفانه در جامعه ما هم مسئولین و هم افکار عمومی فارغ از این تعاریف و پیچیدگیها به شدت تحت تاثیر فضاسازی رسانهای قراردارند بخصوص که این حساسیتها از حوزه رسانههای چاپی به حوزه رسانههای فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتقل شده است و همین امر موجب رشد و تکثیر قارچ گونه کانالها و شبکههای متنوع فضای مجازی شده است. ادمینها و خبرنگاران این حوزه جدید رسانهای با هوشمندی و اطلاع کامل از این وضعیت و حساسیت بخوبی از عهده این کار برآمده اند و از این بستر بلبشوی اطلاعاتی و افکار عمومی برای خود کلاه مناسبی میدوزند.
خبرنگاری در ذات خود شغل مقدسی است و خبرنگار از پی کشف حقیقت بر میآید و در این راه به چیزی غیر از روشنگری و کشف و برملا نمودن لایه های زیرین قدرت و رانت که از دید عموم مخفی است فکر نمی کند و بهمین خاطر است که رسانه و کار رسانه ای را بعنوان رکن چهارم دموکراسی قلمداد می کنند. خبرنگار مسئولیت اجتماعی دارد و بخاطر این مسئولیت خطیر همیشه دست بالایی در وادارنمودن مسئولین به واکنش و اذعان واقعیت ها داشته و دارد و کم نیستند خبرنگاران شرافتمندی که در این راه هزینه های هنگفتی پرداخت کرده اند.
اما با این وجود برای اینکه مردم و افکار عمومی بتواند براحتی اطلاعات درست و نادرست را از هم تشخیص بدهد و از سردرگمی بیرون بیاید و کلاه شعارها و تبلیغات اغواکننده فلان کاندید وحزب و یا جریان سیاسی و اقتصادی سرش نرود بایستی به این مهارت سواد رسانه ای اهمیت بدهد و آن را بخوبی درک نماید تا راه سواستفاده برخی جریان ها و کانال های خبری بی شناسنامه را که به منافع شخصی خود بیشتر از هر چیزی فکر می کنند مسدود شود.
نظر شما