اتفاقاتی مثل خفگی، سوختگی، تصادف، زلزله و... بسیار رایج هستند و ممکن است هر لحظه برای ما یا اطرافیانمان رخ دهد. گاهی در این شرایط فاصله مرگ و زندگی به یک اقدام ساده وابسته است. کمک‌های اولیه مجموعه‌ای از اقدامات ساده و کاربردی هستند که در شرایط بحرانی برای حفظ جان افراد و کاهش آسیب‌ها باید انجام شوند از این رو یادگیری این اقدامات و مهارت‌ها برای همه ضروری است یعنی همه‌ی ما باید بتوانیم حداقلی‌ترین کارها مثل باز کردن راه تنفس مصدوم، کنترل خونریزی و... را بدون تجهیزات پزشکی انجام دهیم.

کمک‌های اولیه شامل چه اقداماتی است؟

از آنجایی که یادگیری کمک‌های اولیه برای همه ضروری است، باید بدانیم که اولا این مهارت شامل چه اقداماتی است و ثانیا از کجا باید یاد بگیریم.

در پاسخ سوال اول باید گفت که این اقدامات با توجه به نوع حادثه متفاوت هستند اما به طور کلی 2 اقدام در هر حادثه ثابت است:

1. ارزیابی محیط حادثه: بعد از وقوع حادثه باید سریع آن محل را بررسی کنید تا هیچ خطری شما و مصدوم را تهدید نکند. اگر احتمال دارد اتفاقی مثل آتش سوزی، برق گرفتگی و... رخ دهد مصدوم را به سرعت از آنجا دور کنید.
2. بررسی علائم حیاتی: بعد از اینکه از محیط اطمینان پیدا کردید، علائم حیاتی مصدوم را بررسی کنید. (بررسی وضعیت تنفس، ضربان قلب، دمای بدن و...)

سایر اقداماتی که براساس نوع حادثه باید انجام دهید:

• احیای قلبی و ریوی
• کنترل خونریزی
• پانسمان زخم
• تکان ندادن شکستگی
• باز کردن راه تنفس
• روحیه دادن به مصدوم
• خنک کردن محل سوختگی

این موارد اگرچه ساده به نظر می‌رسند اما تاثیرات بسیار زیادی دارند بنابراین همه افراد باید مهارت‌های کمک‌های اولیه را یاد بگیرند. برخی مراکز مثل مرکز ایرانیان ملل در جهت افزایش ایمنی و آگاهی مردم، دوره کمک‌های اولیه را زیر نظر افراد متخصص برگزار می‌کنند. در این دوره شرایط بحرانی را شبیه‌سازی می‌کنند تا افراد به طور عملی نکات لازم را یاد بگیرند.

امکان یاد گرفتن کمک‌های اولیه از طریق اینترنت و به صورت آنلاین نیز وجود دارد اما توصیه می‌شود آموزش حضوری و مراکز معتبر را انتخاب کنید.

هدف از کمک‌های اولیه

بسیاری از آسیب‌هایی که بعد از یک حادثه به وجود می‌آیند به دلیل اقدامات نادرست یا عدم اطلاع از رفتار صحیح با مصدوم است. مهم ترین اهداف کمک‌های اولیه:

• نجات جان افراد: در مواقعی که میزان آسیب بسیار شدید است مثل تصادف، حمله قلبی، خفگی و... کمک‌های اولیه به طور مستقیم بر نجات جان انسان تاثیر دارد.
• کاهش آسیب‌ها: در برخی حوادث مثل شکستگی‌ اگر اقدامات درستی انجام نگیرد مثلا مصدوم به شکل ناگهانی حرکت داده شود، منجر به وخیم‌تر شدن اوضاع می‌شود.
• کاهش هزینه‌های درمان: در صورتی که از آسیب‌های شدید جلوگیری شود دیگر نیازی به انجام درمان‌های پیچیده و طولانی مدت نیست، به همین دلیل هزینه‌های درمان کاهش پیدا می‌کنند.
• مدیریت بحران: یکی از تاثیراتی که مهارت کمک‌های اولیه ایجاد می‌کند افزایش اعتماد به نفس و توانایی مدیریت بحران است. در شرایط بحرانی که همه افراد دچار استرس و اضطراب می‌شوند یک فرد آگاه باید با حفظ خونسردی و اقدامات مناسب فضای متشنج را آرام کند.
• کمک به کادر درمان: تا زمان رسیدن کادر درمان یا رساندن مصدوم به بیمارستان، انجام کمک‌های اولیه ضروری است که این اقدامات کمک به تیم درمان است.

کمک‌های اولیه در جنگ

جنگ یکی دیگر از عواملی است که ضرورت یادگیری مهارت کمک‌های اولیه را برجسته‌تر می‌کند. در شرایط جنگی همه افراد باید توانمندی‌هایی داشته باشند تا بتوانند از خود، خانواده و اطرافیان مراقبت کنند. در صورت وقوع حملات هوایی یا هر نوع آسیب دیگر ممکن است شرایط مراجعه به بیمارستان یا تماس با اورژانس فراهم نباشد، از طرف دیگر در چنین شرایطی کادر درمان با تعداد زیادی از مصدومان جنگی روبه رو می‌شود و احتمالا فرایند خدمات رسانی کمی کندتر شود. با یادگیری مهارت کمک‌های اولیه می‌توانید در جنگ اقدامات مهمی انجام دهید که از جراحات شدیدتر جلوگیری کنید. کمک‌های اولیه در جنگ شامل:

• مدیریت خونریزی
• پانسمان صحیح زخم‌ها
• آتل گرفتن شکستگی‌ها
• مدیریت شوک
• ایجاد آرامش و خونسردی

سخن پایانی

بنابراین اگر همه‌ی افراد کمک‌های اولیه را یاد بگیرند، در مواقع حساس با رفتارهای صحیح می‌توانند از آسیب‌های بیشتر و از دست رفتن جان افراد جلوگیری کنند و با حفظ آرامش، به بهترین شکل شرایط بحرانی را مدیریت کنند. مهارت کمک‌های اولیه باید از سنین پایین در مدارس آموزش داده شود تا جامعه‌ای آگاه و مسئولیت پذیر داشته باشیم اما هنوز هم برای یادگیری دیر نیست؛ هرچه سریع‌تر این مهارت حیاتی را بیاموزید.