فروش داخلی ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ با افت ۳۴ درصدی به ۱۵۵ هزار و ۳۵۹ دستگاه رسید و نزدیک به ۷۹ هزار دستگاه کاهش یافت.
بررسی عملکرد فروش داخلی سه خودروساز بزرگ کشور در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵، تصویری از عقبنشینی محسوس صنعت خودرو از بازار داخلی ارائه میدهد؛ ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو در مجموع ۱۵۵ هزار و ۳۵۹ دستگاه خودرو فروختهاند، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۳۴ هزار و ۱۱۷ دستگاه بود. به این ترتیب، نزدیک به ۷۹ هزار دستگاه از حجم فروش این سه شرکت کاسته شده و فروش آنها حدود ۳۴ درصد کاهش یافته است.
این افت صرفاً یک کاهش مقطعی در یک یا دو محصول نیست. بررسی جزئیتر آمار نشان میدهد بخش مهمی از محصولات پرفروش هر سه خودروساز نیز با کاهش فروش روبهرو شدهاند؛ موضوعی که اهمیت این ارقام را بیشتر میکند. در واقع، مسئله اصلی در این آمار، فقط کاهش تعداد خودروهای فروختهشده نیست، بلکه ضعیفشدن همزمان چند ستون اصلی سبد فروش خودروسازان است.
ایرانخودرو؛ افت کمتر، اما همچنان معنادار
ایرانخودرو در میان سه خودروساز بزرگ، کمترین افت فروش را ثبت کرده است؛ اما کاهش ۲۵ درصدی فروش این شرکت نیز نشان میدهد بزرگترین خودروساز کشور از روند کلی بازار مصون نمانده است.
فروش داخلی ایرانخودرو از ۱۵۱ هزار و ۵۱۲ دستگاه در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۴ به ۱۱۳ هزار و ۶۰۷ دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده است. بنابراین، حدود ۳۸ هزار دستگاه از فروش این شرکت کاسته شده است.
نکته مهمتر، پراکندگی این کاهش در میان محصولات اصلی است. گروه پژو با وجود آنکه همچنان بیشترین فروش را در سبد ایرانخودرو دارد، از ۴۶ هزار و ۸۹۹ دستگاه به ۳۶ هزار و ۴۰۳ دستگاه رسیده است. بنابراین، حتی محصولاتی که هنوز بخش مهمی از بازار ایرانخودرو را در اختیار دارند، نتوانستهاند سطح فروش سال گذشته را حفظ کنند.
در سورن و دنا، افت فروش به حدود ۳۲ درصد رسیده و فروش تارا نیز ۲۵ درصد کاهش یافته است. این الگو نشان میدهد کاهش فروش ایرانخودرو محدود به یک محصول خاص نیست و در بخش قابلتوجهی از سبد محصولات آن دیده میشود.
در این میان، افزایش فروش رانا از ۲ هزار و ۸۰۱ دستگاه به ۴ هزار و ۴۸۰ دستگاه، بیشتر یک استثناست تا تغییر جهت کلی. در مقابل، فروش هایما تقریباً نصف شده و از ۴ هزار و ۷۹۸ دستگاه به ۲ هزار و ۴۴۰ دستگاه رسیده است.
بنابراین، اگرچه ایرانخودرو در مقایسه با سایپا و پارسخودرو وضعیت بهتری دارد، اما عدد ۱۱۳ هزار و ۶۰۷ دستگاه همچنان از کاهش قابلتوجه حجم فروش در بزرگترین بازیگر بازار داخلی حکایت میکند.
سایپا؛ فشار بیشتر بر محصولات پرتعداد
وضعیت سایپا از این منظر نگرانکنندهتر است. فروش داخلی این شرکت با افت ۴۴ درصدی، از ۶۳ هزار و ۴۰ دستگاه به ۳۵ هزار و ۵۵۹ دستگاه رسیده است.
اما اهمیت این کاهش زمانی روشنتر میشود که به ترکیب فروش نگاه کنیم. خانواده X200 که شامل تیبا، کوییک و ساینا است، همچنان بزرگترین بخش فروش سایپا را تشکیل میدهد؛ با این حال فروش این خانواده از ۳۹ هزار و ۲۶۱ دستگاه به ۱۹ هزار و ۸۶۸ دستگاه سقوط کرده است.
یعنی تقریباً نیمی از فروش این گروه از بین رفته است.
شاهین نیز با افت حدود ۳۰ درصدی و وانت ۱۵۱ با کاهش حدود ۲۴ درصدی مواجه شدهاند. محصولات چانگان نیز کاهش نزدیک به ۵۰ درصدی را تجربه کردهاند.
این ترکیب نشان میدهد افت فروش سایپا بیشتر از آنکه ناشی از یک محصول کماهمیت باشد، به محصولات اصلی و پرتعداد شرکت مربوط است. از همین رو، کاهش ۴۴ درصدی فروش سایپا را نمیتوان صرفاً یک نوسان معمول ماهانه یا تغییر ترکیب محصولات دانست.
پارسخودرو؛ جایی که افت فروش به سقوط تبدیل شده است
اما شدیدترین بخش این تصویر مربوط به پارسخودرو است؛ شرکتی که در چهار ماه نخست سال تنها ۶ هزار و ۱۹۳ دستگاه خودرو فروخته است.
این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۹ هزار و ۵۶۵ دستگاه بود؛ بنابراین فروش پارسخودرو حدود ۶۸ درصد کاهش یافته است.
در اینجا نیز ترکیب فروش اهمیت بیشتری از عدد نهایی دارد. گروه Q200 که بزرگترین سهم را در فروش پارسخودرو دارد، از ۱۶ هزار و ۸۲۴ دستگاه به ۴ هزار و ۵۱۰ دستگاه رسیده است؛ یعنی حدود ۷۳ درصد کاهش.
فروش سهند نیز بیش از نصف شده و از ۲ هزار و ۳۷۹ دستگاه به یک هزار و ۱۴۵ دستگاه رسیده است.
به بیان دیگر، افت پارسخودرو نه در حاشیه، بلکه در هسته اصلی فروش شرکت رخ داده است. همین موضوع توضیح میدهد چرا کاهش فروش این شرکت بسیار شدیدتر از ایرانخودرو و سایپا بوده است.
فروش ۲۷۳ دستگاه پارس نوآ یا P90 در چهار ماه نخست امسال نیز هنوز برای جبران کاهش فروش محصولات اصلی کافی نیست. در مقابل، فروش ROE از ۱۳۰ دستگاه به تنها ۱۴ دستگاه کاهش یافته است.
مسئله فقط «فروش کمتر» نیست
مقایسه سه خودروساز یک نکته مهم را آشکار میکند: افت فروش در سال ۱۴۰۵ یک پدیده یکسان برای هر سه شرکت نیست، بلکه شدت و محل وقوع آن متفاوت است.
ایرانخودرو با کاهش ۲۵ درصدی، کمترین افت را داشته است. سایپا با کاهش ۴۴ درصدی در موقعیت ضعیفتری قرار گرفته و پارسخودرو با افت ۶۸ درصدی فاصله بسیار بیشتری با عملکرد سال گذشته پیدا کرده است.
از سوی دیگر، کاهش فروش در محصولاتی مانند سورن، دنا، X200 و Q200 اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این محصولات در ساختار فروش شرکتها وزن بالایی دارند. بنابراین کاهش آنها اثر خود را مستقیماً در عملکرد کل شرکت نشان میدهد.
در نتیجه، عدد ۳۴ درصد برای مجموع سه خودروساز را نباید صرفاً یک درصد کاهشی تلقی کرد. پشت این عدد، کاهش نزدیک به ۷۹ هزار دستگاه فروش داخلی قرار دارد؛ کاهشی که نشان میدهد سطح فعالیت تجاری این سه شرکت در بازار داخلی به شکل محسوسی پایین آمده است.
یک هشدار برای صنعت خودرو
البته آمار فروش بهتنهایی نمیتواند مشخص کند که منشأ اصلی این افت، کاهش تولید، محدودیت عرضه، تغییر برنامههای فروش، شرایط تقاضا یا ترکیبی از این عوامل بوده است. برای رسیدن به چنین نتیجهای باید آمار تولید، موجودی، تحویل و درآمد فروش نیز در کنار تعداد خودروهای فروختهشده بررسی شود، با این حال آنچه در دادههای چهار ماه نخست روشن است، تضعیف فروش در هر سه خودروساز بزرگ و همزمانی این افت با کاهش فروش بسیاری از محصولات اصلی است، گزارشهای مالی منتشرشده نیز همچنان از فشار بر وضعیت مالی خودروسازان حکایت دارند، از این نگاه آمار چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ را میتوان یک علامت هشدار برای صنعت خودرو دانست: بازار داخلی دیگر همان حجم فروش سال گذشته را برای خودروسازان تضمین نمیکند و شدت افت در پارسخودرو و سایپا نشان میدهد این فشار برای همه بازیگران یکسان نیست، اگر این روند در ماههای بعدی ادامه پیدا کند، مسئله از «افت فروش» فراتر خواهد رفت و میتواند به چالش جدی برای تولید، درآمد عملیاتی و برنامههای مالی خودروسازان تبدیل شود؛ بهویژه برای شرکتی مانند پارسخودرو که بخش بزرگی از فروش خود را در محصولات اصلی از دست داده است.
نظر شما