سخنگوی وزارت امور خارجه، گفت: در مورد نقشه مسیر تردد تنگه هرمز بین ایران و عمان تفاهم شده و قرار است که تفاهم را در قالب یک بسته یعنی نقشه بهعلاوه یک بیانیه مشترک نهایی کنیم.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری سلامت(طبنا)، اسماعیل بقایی در نشست خبری خود با اصحاب رسانه، اظهارکرد: امروز سالگرد بازگشت آزادگان سرافراز به میهن اسلامی در ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ است. جا دارد از این فرصت استفاده کنیم و یاد و خاطره همه آزادگانی که سالهای دشوار اسارت را با صبر، عزت و پایداری پشت سر گذاشتند، گرامی بداریم و قدردانی کنیم از خانوادههایی که سالها با صبر و شکیبایی چشمانتظار عزیزانشان بودند.
وی ادامه داد: بازگشت آزادگان جلوهای است از ایستادگی انسانهایی که در دشوارترین شرایط، امید و کرامت خود را حفظ کردند و ما امروز قدردان همه فداکاریهای آنها هستیم. و این را هم باید به یاد داشته باشیم که عزت و استقلال ایران، مدیون ایستادگی نسلهایی است که حاضر نبودند و نیستند سرنوشت کشورشان را به اراده دیگران گره بزنند یا واگذار بکنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: مرداد برای ما ایرانیها همینطور یادآور یک اتفاق بسیار مهم تاریخ است که تا به امروز در حافظه نهادی و حافظه جمعی ما ایرانیها ثبت شده و اتفاقاً در این دو سال گذشته مجدداً بیش از هر زمانی ما این خاطرات را به یاد آوردیم؛ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که یکی از تلخترین مقاطع تاریخی معاصر ایران و تجربه گرانسنگی از مداخله خارجی در امور داخلی کشور است.
وی ادامه داد: تجربهای که در آن منطق مداخلهگرانه آمریکا به حذف یک دولت قانونی و برخاسته از اراده ملت انجامید و آثار آن تا سالها بر روابط خارجی ایران و همینطور بر تحولات سیاسی ایران اثرگذار بود و ما تا به امروز همین اثر را میبینیم. اهمیت یادآوری این واقعه برای ما بهعنوان دستگاه دیپلماسی، برای همه ایرانیان، بهعنوان ملتی که در این ۱۰۰ سال فراز و نشیبهای بسیار پیچیدهای را تجربه کرده، در شناخت منطق و محاسباتی است که در پس این اتفاق، یعنی کودتای ۲۸ مرداد، قرار داشت.
بقایی گفت: یکی از خطاهای بزرگ در محاسبات قدرتهای خارجی درباره ایران این بود و هست که تصور بکنند ایران امروز همان ایران گذشته است و جامعه و دولت ایران را میتوان با همان الگوهای قدیمی تحت فشار قرار داد یا اراده سیاسی خود را بر ایران تحمیل کرد. ما در جنگ اخیر، در دو جنگ تحمیلی یک سال اخیر هم شاهد همین خطای محاسباتی بودیم؛ یعنی تصور مواجهه با ایرانی که میتوان با فشار، با تهدید، با مداخله، با ارعاب، سرنوشتش را تعیین کرد و اراده ایران را مقهور نمود.
وی ادامه داد: این خطای محاسباتی بسیار پرتبعات بود؛ برای ما، برای منطقه و برای جهان. اما همه دیدند که ایران امروز، با تجربهای انباشته از استقامت و مقاومت در برابر مداخلات خارجی، جنگ، تحریم و فشارهای چند دهه گذشته، کشوری است با جامعهای متفاوت، ظرفیتی متفاوت و ارادهای جدی برای دفاع از حاکمیت، عزت و استقلال کشور. ما این روز را نیز گرامی میداریم و تردید نداریم که این تحولات، این تجارب تاریخی، پشتوانهای است برای رفتن به سوی آیندهای که قطعاً روشن و مملو از عزت و کرامت و پیشرفت برای ایرانیان است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره تنش دیپلماتیک ایران و قطر اظهار کرد: منافاتی ندارد؛ ما همزمان که با قطر مراودات منظمی داریم، در مباحث مرتبط با روند دیپلماتیکی که از مدتی قبل شروع شده بین ایران و آمریکا نقشآفرینی میکنند و همزمان نگرانیها و ملاحظاتمان را هم باید حتماً اعلام بکنیم.
وی افزود: در رابطه با چهار خلبان شجاع ایرانی ارتش جمهوری اسلامی ایران که در همان روزهای نخست جنگ، در روز یازدهم اسفند ۱۴۰۴، عازم یک عملیات دفاعی شدند برای هدف قرار دادن منشأ و مبدأ تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، مطالبه روشن کردن وضعیت آنها، یک مطالبه جدی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: نامهای که منتشر شد، ممکن هست ظاهر امر به نظر برسد بعد از شش ماه؛ ولی من خدمت شما عرض میکنم از همان روزی که ما مطلع شدیم، این موضوع را پیگیری کردیم. بنده در کنار آقای دکتر عراقچی بودم زمانی که ایشان مطلع شدند، همان شامگاه روزهای اول جنگ؛ تاریخ دقیقش یازدهم یا دوازدهم بود و بلافاصله موضوع پیگیری سرنوشت خلبانان شجاعمان در دستور کار ما قرار گرفت.
بقایی تصریح کرد: در بیستوپنجم یا بیستوششم اسفند، اولین مکاتبه را وزارت خارجه با صلیب سرخ انجام داد. پیگیری سفارت ما در دوحه، پیگیریهای ما در تهران از طریق سفارت قطر، از همان روزها شروع شد و در هر جلسهای هم این موضوع مورد تأکید قرار گرفت. مادامی که وضعیتشان روشن نشده، فرض بر این هست که به اسارت درآمدند. بنابراین ما از همه ظرفیتهای دوجانبه، چندجانبه و حقوقیمان استفاده خواهیم کرد برای اینکه وضعیت سه خلبان ما روشن شود.
درود میفرستیم بر روان پاک خلبانی که پیکرش به میهن بازگشت و چندی قبل تشییع شد.
وی گفت: بنابراین، این رو من خیلی روشن و صریح عرض میکنم خدمت شما، از همان روزهای نخست، پیگیری سرنوشت این چهار خلبان در دستور کار ما بود. این خلبانان عازم یک مأموریت دفاعی بودند برای ضربهزدن به پایگاههایی که منشأ و مبدأ حملات تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بودند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص ارسال نامهای از وزارت امور خارجه به مجلس در خصوص مسکوت گذاشتن طرح اقدام راهبردی تأمین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس در مجلس، بیان کرد: چنین نامهای را وزارت خارجه ارسال نکرده است. ما به تصمیمها و روندهایی که در مجلس محترم شورای اسلامی شروع میشود، ادامه پیدا میکند و بحث میشود، احترام میگذاریم. جایگاه مجلس در قانون اساسی ما روشن است و وزارت خارجه هم خودش را مکلف میداند در روندهای مربوط به قانونگذاری، همه نوع همکاری لازم را با مجلس انجام بدهد. هر کجا که لازم است، دیدگاهها و نقطهنظرات کارشناسیمان را اعلام میکنیم. در مورد این طرح هم نقطهنظرات خود را اعلام کردیم.
وی ادامه داد: در رابطه با مباحث مرتبط با حقوق حاکمیت ایران در خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان، ما از قبل قوانینی داریم و وزارت خارجه در دیدگاههایی که مطرح کرده، همواره هم قوانین موجود را در نظر داشته و هم تحولات روز را. در ادامه مسیر هم حتماً همکاریهای لازم را انجام خواهیم داد و هر کجا که بزرگواران مجلس لازم دانستند، از ما نظر بخواهند، حتماً دیدگاههای خود را مطرح خواهیم کرد.
بقایی در پاسخ به اینکه در شرایطی که تهدیدهای جدی علیه امنیت ایران وجود دارد، جمهوری اسلامی ایران چه برنامههایی را در دستور کار دارد؟ آیا تقویت روابط با همسایگان هست و گفتوگو با طرفهای ذینفع در این مسیر، چه مسیر دیپلماتیکی قرار است فعال شود؟ توضیح داد: اولاً، چنین چیزی وجود ندارد. ما در متن تفاهم، چیزی تحت عنوان مهلت ۶۰ روزه نداریم و اساساً بارها ثابت شده جمهوری اسلامی ایران طرفی نیست که تحت فشار و اولتیماتوم و مهلت زمانی، سیاستهایش را تنظیم کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهارکرد: ما بر اساس منافع ملی خود تصمیم میگیریم، بر اساس ارزیابیهایمان از آنچه تأمینکننده و تضمینکننده منافع و امنیت ملی است. بنابراین، ما چیزی تحت این عنوان در تفاهم نداریم. آن چیزی که در تفاهم آمده بود و تفاهمی که الان، خب، وضعیتش را میدانید، به دلیل نقضهای فاحش آمریکا، الان در اجرا وضعیت روشنی دارد از حیث اجرا نشدن. در آنجا پیشبینی شده بود که طی یک دوره زمانی ۶۰ روزه، درباره دو موضوع رفع تحریم و موضوع هستهای گفتوگو شود و اگر طی این ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم، تمدید شود.
وی افزود: ما مذاکره را شروع نکردیم، به خاطر اینکه آمریکا چند هفته بعد از امضای یادداشت تفاهم، در ۲۸ خرداد، شروع به نقض فاحش و گسترده متن یادداشت تفاهم کرد و لذا اساساً آن بحث ۶۰ روزه هم موضوعیت ندارد. ما بر امور اداره کشور متمرکز هستیم. همزمان، نیروهای مسلح ما با چشم باز و هوشیاری کامل، مراقب هر تحرکی هستند. نکاتی که اشاره کردید، تحکیم روابط با کشورهای مختلف، بخشی از وظیفه وزارت خارجه است و ما در دستور کارمان داریم. با کشورهای منطقه و هم با سایر جهات ذیربط در ارتباط هستیم و وظایف روزمرهمان را انجام میدهیم.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره نقشه راه تردد در تنگه هرمز طی مذاکرات ایران و عمان، گفت: من نقشه راه را نگفتم، گفتم در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده است، ولی ما قرار بود و قرار هست که تفاهم را در قالب یک بسته، نهایی کنیم؛ نقشه بهعلاوه بیانیه مشترک. این سؤال مطرح میشود که چرا این روند اینقدر طولانی شده و چه زمانی به سرانجام میرسد. من سه عامل عمده را خدمتتان عرض میکنم که چرا این روند همچنان ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد: یک عامل، پیچیدگی موضوع است. در نظر داشته باشید که ناامنی تنگه هرمز بر ما، بر منطقه و بر کل جهان تحمیل شد و دلیل آن هم اقدام نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. موضوع بسیار پیچیده است. شما برای اولین بار میخواهید سازوکاری را تدوین بکنید که هم حاکمیت و حقوق حاکمیت دو دولت ساحلی را تأمین بکند و هم اینکه تردد ایمن کشتیهای تجاری در این آبراه را فراهم بکند.
وی گفت: نکته دیگر، تعدد بازیگرانی است که در این روند سعی میکنند اثرگذاری بکنند و شاید مهمتر از این دو، تلاش مخرب برخی طرفهای بدسگال است که نشان دادند هیچ وقتی به صلح و امنیت منطقه نمیگذارند و اساساً دوست دارند که منطقه ما همیشه در حالت کشمکش و آشوب باشد. این ین سه عامل باعث شده که این روند مقداری زمانبر بشود.
ولی اگر همه اینها را در نظر بگیرید، با توجه به اینکه اصل این داستان از نوع اسفند ۱۴۰۴ شروع شد، ما چه روز بسیار پرحادثهای را پشت سر گذاشتیم؛ دفاع حماسی ایرانیان از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینیشان و بعد روندی که منجر شد به ۲۸ خردادماه و قرار بود که تفاهم خردادماه شروعی باشد برای کاهش تنش.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: متأسفانه باز در آنجا هم آمریکا پیمانشکنی کرد؛ تنها بعد از ۲۰ روز از شروع روند اجرایی شدن یادداشت تفاهم. اما خدمتتان عرض میکنم که گفتوگوها بین ایران و عمان با جدیت ادامه دارد. در مورد متن بیانیه مشترک، دیدگاهها تبادل میشود و هر دو طرف تا اینجای کار نشان دادند که مصمم هستند برای تدوین سازوکاری که تأمینکننده مصالح و نگرانیهای هر دو طرف باشد و همزمان ملاحظات مربوط به کشتیرانی بینالمللی را هم تأمین بکند.
بقایی در پاسخ به اینکه دیروز یکی از رسانههای غربی آمریکایی گزارشی منتشر کرد مبنی بر اینکه سپاه پاسداران، برای اینکه آمریکا مطمئن شود تیم مذاکرهکننده و روند مذاکرات ایران مورد حمایت نیروهای مسلح و سپاه است، از طریق یک کانال غیررسمی در اقلیم کردستان عراق با سپاه پاسداران در ارتباط بوده است تا از مورد اعتماد بودن این مذاکرات اطمینان حاصل کند. میخواستم در مورد صحت و سقم این موضوع بپرسم. از طرف دیگر، خبری نیز منتشر شد مبنی بر اینکه یک نشست محرمانه بین ایران و آمریکا در اربیل برگزار شده است. میخواستم در این ارتباط نیز توضیح بدهید، اظهار کرد: مورد دوم که ساختگی است. در مورد بخش اول سؤال هم مجدد شگردهای رسانهای، شگردهای روانی است برای القای اختلاف بین ارکان تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران و تردید نکنید، این از روی استیصال است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در این شش ماه بهخوبی نشان داده شد که انسجام و همدلی بین بخشهای ذیصلاح در جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با موضوع صلح و جنگ بیسابقه است. هیأت مذاکرهکننده، الحمدالله، مورد اعتماد کامل همه ارکان نظام، از جمله بخشهای دفاعی کشور، هستند. از این جهت خدا را شاکریم و قطعاً هر تصمیمی که اتخاذ شود، از جمله در رابطه با مذاکره و گفتوگو، حتماً با لحاظ دیدگاهها و ملاحظات همه بخشهای نظام صورت میگیرد.
وی گفت: در جمهوری اسلامی ایران ثابت شد که تصمیمگیری، یک تصمیمگیری نهادی است و نهادها هستند که با در نظر گرفتن همه ملاحظات، همه مباحث مرتبط با هر موضوع سیاست خارجی، بهترین تصمیم را اتخاذ میکنند.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره ادعای بحرین مبنی بر لزوم احترام ایران به حاکمیت ملی این کشور پس از توییت سخنگوی وزارت امور خارجه، اظهارکرد: من در آن توییتی که زدم، اشاره به نام هیچ کشوری نکردم. حالا اگر کشوری خودش را مخاطب آن توییت فرض کرده، بحثی جداست. من نمیخواهم خیلی وارد این موضوع بشوم. من باز هم همان حرفی را که تکرار کردیم، به عنوان موضعمان عرض میکنم؛ اینکه ما به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همه کشورهای منطقه احترام میگذاریم، حتی همان کشوری که خودش را مخاطب آن توییت فرض کرده است.
وی گفت: اما برای اینکه یادآوری بشود تحولات تاریخی، من فقط خاطرنشان میکنم، هم به طرف بحرینی و هم به تاریخنگاران خودمان و منطقه، یک قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل در ۱۱ می ۱۹۷۰تصویب شد، قطعنامه ۲۷۸، و بر اساس آن قطعنامه، تصمیمی اتخاذ شد برای حلوفصل اختلاف بین دو دولت انگلستان و ایران. بر مبنای یک گزارش دبیرکل به شماره ۹۷۷۲. از این گزارش برای تحقیقاتتان میتوانید استفاده کنید.
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد: اینها، فکر میکنم، خیلی روشن هست که کل داستان از کجا شروع شد. ولی باز هم تأکید میکنم، ما بر اساس اصل حسن همجواری، به همه کشورهای منطقه و حاکمیتشان احترام میگذاریم. اصل دلیل طرح این موضوعات، ناپایداری کشورهای منطقه، بهویژه بعضی از آنها، به همین اصل حسن همجواری و عدم دقتنظر در واقعیتهای تاریخی و جغرافیایی بود.
بقایی افزود: اینکه شما در ماه مبارک رمضان خاکتان را در اختیار دو طرف متجاوز قرار بدهید، امکاناتتان را در اختیار رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار بدهید برای حمله به یک کشور مسلمان و همسایه، آیا این اصل حسن همجواری است؟ آیا احترام به کشور همسایه تلقی میشود؟ لذا این دسته از کارها که بیشتر فرار رو به جلو هست، نمیتواند واقعاً باعث بشود که ما فراموش کنیم اتفاقی که در ۹ اسفند شروع شد و متأسفانه کماکان ادامه دارد، یا اینکه واقعیتهای تاریخی دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ را بخواهیم عوض بکنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آمریکاییها به دنبال میانجیگری اروپا بین تهران و واشنگتن هستند، گفت: میانجی موضوعات مرتبط با ایران و آمریکا، همانطور که قبلاً نیز عرض کردم، پاکستان است و قطر نیز تلاش میکند. اینکه برخی کشورهای اروپایی در تماسهایی که با ما دارند، دیدگاههایی را مطرح کنند و برای بهکار گرفتن مساعی جمیله خود اعلام آمادگی کنند، امری کاملاً طبیعی است؛ ولی به این معنا نیست که ما میانجی جدیدی در تحولات مرتبط با روابط ایران و آمریکا داشته باشیم.
وی افزود: اساساً مسئله ما و آمریکا، بحث میانجی نیست. موضوع به نوع نگاه آمریکا، اشتباه محاسباتی آن و اصرار بر روشها و رویکردهایی برمیگردد که شکست آنها صدها بار تجربه شده است؛ ولی هیئت حاکمه آمریکا کماکان اصرار دارد که همان مسیرهای تجربهشده را بار دیگر بیازماید. قطعاً نتیجهای غیر از موارد قبلی عاید آنها نخواهد شد.
نظر شما