مسعود نیکروش،با اشاره به تحولات سوریه، تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و سفر رئیس مجلس شورای اسلامی به عراق، گفت: منطقه غرب آسیا در حال ورود به نظم جدیدی است و بازیگران منطقهای تلاش میکنند در شکلگیری این نظم، سهم و نقش بیشتری به دست آورند.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری سلامت(طبنا)، مسعود نیکروش، کارشناس رسانه و استاد سواد رسانهای، باحضور در برنامه «به وقت گفتوگو» با تشریح مهمترین تحولات روز منطقه، اظهار کرد: برای تحلیل تحولات جاری باید از یک منظر کلان به موضوع نگاه کرد و آن، ورود منطقه به یک نظم جدید منطقهای است؛ نظمی که در آن بسیاری از بازیگران تلاش دارند جایگاه و سهم خود را در معادلات آینده تثبیت کنند.
وی با بیان اینکه نظم قبلی حاکم بر منطقه به پایان عمر خود نزدیک شده است، افزود: همین ادراک باعث شده همه طرفها به دنبال آن باشند که در نظم جدید منطقهای سهیم باشند و البته هر بازیگر تلاش میکند متناسب با توانمندی خود سهم بیشتری از معادلات آینده داشته باشد.
◉ سوریه؛ نقطه تلاقی منافع ترکیه و رژیم صهیونیستی
این کارشناس رسانه با اشاره به تحولات سوریه به عنوان یکی از جلوههای شکلگیری نظم جدید منطقهای، گفت: سوریه برای ترکیه و رژیم صهیونیستی از جایگاه راهبردی برخوردار است و هر دو طرف تلاش میکنند دیگری را از معادلات این کشور حذف یا دستکم نفوذ او را محدود کنند.
نیکروش ادامه داد: حاکم فعلی سوریه، از یک سو حکومت خود را تا حد زیادی مدیون حمایت ترکیه میداند، اما از سوی دیگر توان و اراده لازم برای ایستادگی در برابر خواست آمریکا و رژیم صهیونیستی را ندارد؛ زیرا میداند مقاومت در برابر اسرائیل میتواند موقعیت دولت او را تضعیف کند.
وی با اشاره به مواضع ضعیف دمشق در برابر اقدامات رژیم صهیونیستی در سوریه، تصریح کرد: ضعف دولت مرکزی سوریه موجب شده است که ترکیه و اسرائیل در این کشور به صورت مستقیمتر با یکدیگر وارد تنش شوند. از یک طرف گزارشهایی درباره استقرار سامانههای پدافندی ترکیه در سوریه منتشر شده و از طرف دیگر، رژیم صهیونیستی به اشغال بخشهایی از خاک سوریه ادامه داده است؛ مجموعه این تحولات میتواند منطقه را به سمت رویارویی مستقیمتر میان آنکارا و تلآویو سوق دهد.
◉ اهمیت راهبردی سوریه برای ترکیه
این تحلیلگر مسائل منطقه در تشریح اهمیت سوریه برای ترکیه اظهار کرد: آنکارا به دنبال افزایش و تثبیت نفوذ خود در منطقه است و سوریه از منظر امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای ترکیه اهمیت ویژهای دارد.
وی افزود: از منظر امنیتی، سوریه میتواند به عنوان یک حائل میان ترکیه و رژیم صهیونیستی عمل کند؛ بهویژه آنکه طی سالهای اخیر برخی مقامهای افراطی رژیم صهیونیستی تهدیدهایی علیه ترکیه مطرح کردهاند و حتی ترکیه را پس از ایران به عنوان هدف بعدی خود معرفی کردهاند.
نیکروش خاطرنشان کرد: اسرائیل اساساً قدرتهای منطقهای را برنمیتابد و تلاش میکند قدرت بازیگران منطقهای را تضعیف کند. بنابراین، سوریه میتواند برای ترکیه یک حائل امنیتی مهم در برابر تهدیدات احتمالی اسرائیل باشد.
وی همچنین به اهمیت اقتصادی سوریه برای ترکیه اشاره کرد و گفت: حضور ترکیه در سوریه میتواند دسترسی و نفوذ این کشور را در بنادر و موقعیتهای استراتژیک تثبیت کند و از منظر سیاسی نیز به آنکارا امکان میدهد نقش و سهم بیشتری در تحولات منطقه داشته باشد.
این کارشناس رسانه اضافه کرد: ترکیه پس از سالها تلاش و هزینه برای تغییر معادلات سوریه و کنار رفتن دولت بشار اسد، تمایل ندارد این دستاورد راهبردی خود را به این سرعت و با دخالت رژیم صهیونیستی از دست بدهد.
اسرائیل به دنبال ایجاد «دیوار حائل» در اطراف سرزمینهای اشغالی است
نیکروش در ادامه با تشریح نگاه رژیم صهیونیستی به سوریه گفت: اسرائیل پس از سقوط دولت بشار اسد نمیخواهد در مجاورت مرزهای خود شاهد شکلگیری یک قدرت منطقهای باشد، زیرا سوریه قدرتمند را تهدیدی علیه امنیت خود تلقی میکند.
وی افزود: اسرائیلیها برای ایجاد آنچه خود «امنیت پایدار» میدانند، به دنبال ایجاد یک دیوار حائل گسترده در اطراف سرزمینهای اشغالی هستند و سوریه یکی از بخشهای مهم این طرح محسوب میشود.
این تحلیلگر مسائل منطقه تصریح کرد: پیشروی نیروهای رژیم صهیونیستی در داخل خاک سوریه و حتی نزدیک شدن آنها به محدوده دمشق را باید در همین چارچوب ارزیابی کرد؛ چراکه اسرائیل تلاش میکند با توسعه مناطق تحت کنترل خود، یک واقعیت امنیتی جدید در اطراف مرزهایش ایجاد کند.
◉ تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ادامه حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان، اظهار کرد: در روزهای اخیر گزارشهای متعددی از تداوم حملات و تخریب مناطق مختلف در جنوب لبنان منتشر شده است؛ حملاتی که حتی توافق آتشبس نیز نتوانسته مانع آن شود.
نیکروش ادامه داد: رژیم صهیونیستی نمیخواهد در مجاورت مرزهای خود شاهد حضور یک قدرت منطقهای یا حتی نشانهای از فعالیت محور مقاومت باشد، زیرا از نگاه این رژیم، چنین وضعیتی به معنای تداوم ناامنی و ایجاد یک حصر و فشار استراتژیک علیه آن خواهد بود.
وی با اشاره به تخریب مناطق مسکونی در جنوب لبنان گفت: یکی از اهداف اسرائیل ایجاد یک حد فاصل خالی از سکنه در مجاورت مرزهای خود است تا امکان هرگونه اقدام علیه این رژیم از مناطق نزدیک مرزی کاهش پیدا کند.
این کارشناس رسانه تأکید کرد: اسرائیل با ادامه حملات خود در شرایطی که آتشبس وجود دارد، در حال تلاش برای تحمیل یک واقعیت امنیتی جدید در مرزهای خود با لبنان، سوریه و حتی نوار غزه است.
◉ نتانیاهو به دنبال بازسازی بازدارندگی از دسترفته اسرائیل است
نیکروش با اشاره به مسئله بازدارندگی رژیم صهیونیستی گفت: یکی از اتفاقات مهم سالهای اخیر برای اسرائیل، از دست رفتن بازدارندگی این رژیم بود؛ بازدارندگیای که سالها یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت اسرائیل تلقی میشد.
وی افزود: عملیات طوفانالاقصی نشان داد این بازدارندگی آنگونه که اسرائیلیها تصور میکردند، پایدار و واقعی نبوده و آسیبپذیریهای جدی این رژیم آشکار شده است.
این تحلیلگر مسائل منطقه تصریح کرد: اکنون بنیامین نتانیاهو تلاش میکند این بازدارندگی از دست رفته را احیا کند و تداوم اقدامات نظامی در جبهههای مختلف را باید در همین چارچوب نیز مورد بررسی قرار داد.
نیکروش ادامه داد: این مسئله در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا نتانیاهو از یک سو با رقبای سیاسی خود مواجه است و از سوی دیگر، شکستها و ناکامیهای میدانی متعددی را پیش روی خود دارد و تلاش میکند از اهرم امنیت و قدرت نظامی برای تقویت موقعیت سیاسی خود بهره بگیرد.
◉ سفر رئیس مجلس به عراق؛ تقویت همکاریهای راهبردی تهران و بغداد
وی در ادامه به سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به عراق اشاره کرد و گفت: این سفر از نظر زمانی و محتوایی دارای اهمیت ویژهای است؛ زیرا عراق برای ایران صرفاً یک کشور همسایه نیست، بلکه یک شریک اقتصادی، راهبردی و یکی از بازیگران مهم معادلات منطقهای به شمار میرود.
نیکروش با اشاره به دیدارهای رئیس مجلس با مقامهای مختلف عراق، از رئیسجمهور و نخستوزیر گرفته تا رئیس شورای عالی قضایی و رئیس مجلس این کشور، اظهار کرد: در شرایطی که منطقه در حال ورود به مرحله جدیدی از معادلات است، تقویت هماهنگیهای سیاسی، توسعه روابط اقتصادی، تسهیل تجارت، رفع موانع موجود و افزایش همکاریهای امنیتی میان ایران و عراق اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی تأکید کرد: همکاریهای امنیتی میان ایران و عراق در شرایط کنونی میتواند در تحولات آینده منطقه نیز تأثیرگذار باشد؛ چراکه عراق یکی از کشورهایی است که طی سالهای گذشته محل حضور و رقابت قدرتهای مختلف، بهویژه ایران و آمریکا، بوده است.
◉ ضرورت تصمیمگیری کشورهای منطقه بدون اتکا به قدرتهای فرامنطقهای
این کارشناس رسانه با اشاره به حضور نظامی آمریکا در عراق گفت: یکی از ویژگیهای نظم جدید منطقهای این است که کشورهای منطقه به دنبال آن هستند تا درباره آینده خود مستقلتر تصمیم بگیرند و تا حد امکان از اتکا به قدرتهای فرامنطقهای فاصله بگیرند.
نیکروش افزود: ایران نیز از جمله کشورهایی است که از حضور و مداخله قدرتهای فرامنطقهای در منطقه متضرر شده و بر این اساس، تقویت همکاری میان کشورهای منطقه و کاهش زمینه دخالت قدرتهای خارجی میتواند به کاهش جنگ، بیثباتی و تنش در غرب آسیا کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از جنگها، بیثباتیها و تنشهایی که طی دو دهه گذشته در منطقه شاهد بودهایم، متأثر از حضور و مداخله عوامل فرامنطقهای، بهویژه آمریکا، بوده است؛ بنابراین اراده کشورهای منطقه برای تصمیمگیری مستقل درباره آینده خود در برابر تلاش واشنگتن برای تحکیم و تثبیت حضورش در منطقه قرار دارد.
◉ سفر قالیباف به عراق دارای پیام سیاسی برای واشنگتن است
نیکروش با اشاره به جایگاه رئیس مجلس شورای اسلامی در ساختار سیاسی کشور گفت: قالیباف در جریان جنگ، مسئول تیم مذاکراتی کشور بوده و یکی از عوامل مؤثر سیاسی در ایام نبرد با آمریکا محسوب میشده است.
وی افزود: حضور رئیس مجلس ایران در عراق و دیدار رسمی با مقامهای این کشور، از منظر واشنگتن نیز دارای اهمیت و پیام سیاسی است و میتواند در چارچوب رقابت و تعامل ایران، عراق و آمریکا در منطقه مورد توجه قرار گیرد.
◉ کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر نیازمند بررسی بر مبنای منافع ملی است
این کارشناس رسانه همچنین درباره کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر گفت: این کنوانسیون در سال ۱۳۹۷ توسط دولت وقت ایران و چهار کشور ساحلی دیگر دریای خزر امضا شد و در چهار کشور دیگر به تصویب رسیده است، اما در ایران تصویب آن مستلزم طی مراحل قانونی در مجلس شورای اسلامی است.
نیکروش با اشاره به نقدهای مطرحشده درباره مفاد این کنوانسیون در فضای رسانهای و سیاسی کشور، تأکید کرد: در بررسی این موضوع باید از نگاههای جناحی فاصله گرفت و مفاد کنوانسیون را بر اساس منافع ملی و امنیت ملی مورد ارزیابی قرار داد.
وی خاطرنشان کرد: باید مفاد این توافق چندجانبه با دقت و از منظر منافع ملی بررسی شود تا مشخص شود تصمیم نهایی درباره تصویب آن در مجلس شورای اسلامی بر چه مبنایی اتخاذ خواهد شد.
این کارشناس رسانه در پایان گفت: کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به دلیل چندجانبه بودن و ارتباط مستقیم با منافع کشورهای ساحلی، از اهمیت ویژهای برخوردار است و بررسی دقیق ابعاد آن نیازمند توجه همزمان به منافع ملی و الزامات امنیت ملی کشور است.
نظر شما