به گزارش خبرگزاری سلامت، دکتر مصطفی معین، در سمینار بزرگداشت هفته جهانی آلرژی با موضوع بار بیماری های آلرژیک در ایران و جایگاه مراقبت‌های آلرژی در سیاستگذاری‌های کلان سلامت کشور، سخنرانی کرد.

وی با تأکید بر شیوع گسترده بیماری‌های آلرژیک در کشور گفت: آلرژی یک «پاندمی خاموش» است که با وجود تحمیل هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و روانی قابل توجه به بیماران، خانواده‌ها و جامعه، همچنان جایگاه مشخصی در ساختار نظام سلامت و نظام ارجاع کشور ندارد.

دکتر معین، با اشاره به اینکه حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد جمعیت کشور به یکی از انواع آلرژی مبتلا هستند، افزود: با وجود بار قابل توجه بیماری‌های آلرژیک، این بیماری‌ها همچنان در حاشیه برنامه‌های سلامت قرار دارند و لازم است به‌عنوان یکی از اولویت‌های نظام سلامت مورد توجه قرار گیرند.

وی تغییر سبک زندگی، شهرنشینی، کاهش فعالیت بدنی، تغذیه نامناسب، آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی را از عوامل مؤثر در افزایش شیوع آلرژی دانست و اظهار کرد: آلرژی علاوه بر کاهش کیفیت زندگی، می‌تواند بر عملکرد تحصیلی و شغلی افراد نیز تأثیر بگذارد و در صورت کنترل‌نشدن، خطر بروز آسم را افزایش دهد.

توزیع نابرابر خدمات آلرژی در کشور

رئیس انجمن آسم و آلرژی و ایمونولوژی بالینی ایران، با اشاره به ظرفیت‌های موجود در کشور گفت: ایران از نظر وجود مراکز دانشگاهی، متخصصان، فوق‌تخصص‌ها و فعالیت‌های علمی و پژوهشی در حوزه آلرژی و ایمونولوژی ظرفیت‌های مناسبی دارد، اما توزیع خدمات در کشور عادلانه نیست.

به گفته دکتر معین، بسیاری از خدمات تخصصی، آزمایشگاهی، تشخیصی، ایمونوتراپی و آموزش بیماران عمدتاً در مراکز استان‌ها و مراکز دانشگاهی متمرکز شده و مناطق روستایی و شهرهای کوچک دسترسی کافی به این خدمات ندارند.

ایشان کمبود متخصصان آلرژی و ایمونولوژی بالینی را یکی از چالش‌های اصلی دانست و بر ضرورت افزایش ظرفیت تربیت نیروهای فوق‌تخصصی، توسعه مراکز تخصصی و تأمین تجهیزات مورد نیاز تأکید کرد.

آلرژی هنوز در نظام ارجاع جایگاه مشخصی ندارد

دکتر معین با اشاره به تجربه ادغام آسم در مراقبت‌های اولیه کشور گفت: یکی از اقدامات مثبت سال‌های گذشته، ورود آسم و بیماری‌های مزمن تنفسی به شبکه بهداشت و درمان و نظام ارجاع کشور بود؛ اما آلرژی همچنان متولی مشخصی ندارد و جایگاه آن در نظام ارجاع تعریف نشده است.

وی افزود: با توجه به شیوع بالای آلرژی و هزینه‌هایی که این بیماری به فرد، خانواده و جامعه تحمیل می‌کند، ضروری است خدمات مربوط به آلرژی نیز از سطح مراقبت‌های اولیه تا خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی در نظام سلامت ادغام شود.

ضرورت تدوین راهنمای ملی آلرژی

استاد پیشکسوت دانشگا علوم پزشکی تهران، نبود راهنمای ملی جامع برای آلرژی را یکی دیگر از خلأهای موجود عنوان کرد و گفت: در کشور راهنمای ملی آسم وجود دارد، اما برای آلرژی هنوز دستورالعمل جامعی برای تشخیص، درمان، پیگیری و پیشگیری تدوین نشده است.

او همچنین بر ضرورت ایجاد رجیستری ملی و مبتنی بر جمعیت برای بیماری‌های آلرژیک تأکید کرد و گفت: بدون ثبت و پایش منظم بیماران، برآورد دقیق بار بیماری و برنامه‌ریزی مؤثر برای کنترل آن دشوار خواهد بود.

سه راهکار برای کاهش بار بیماری‌های آلرژیک

دکتر معین درباره راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای خدمات آلرژی در کشور اظهار کرد: در کوتاه‌مدت باید آلرژی در برنامه ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر و مراقبت‌های اولیه ادغام شود و پزشکان عمومی و پزشکان خانواده آموزش‌های لازم را برای تشخیص و مدیریت بیماران دریافت کنند.

وی افزود: در میان‌مدت باید رجیستری ملی آلرژی و آسم ایجاد، تعداد متخصصان افزایش و مراکز تخصصی و فوق‌تخصصی توسعه پیدا کنند. در بلندمدت نیز لازم است یک سند ملی برای پیشگیری، کنترل و کاهش بار بیماری‌های آلرژیک تدوین شود.

ایشان همچنین کنترل آلودگی هوا و سایر عوامل محیطی، تأمین دارو و توسعه امکانات تشخیصی را از الزامات کاهش بار بیماری‌های آلرژیک دانست و تأکید کرد: هدف نهایی باید تشخیص زودهنگام، درمان شخصی‌سازی‌شده، استفاده از پزشکی دقیق، دسترسی عادلانه به خدمات و کاهش هزینه‌های ناشی از آلرژی برای بیماران، خانواده‌ها و جامعه باشد.