رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه حدود ۳۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال کشور به پوکی استخوان مبتلا هستند، گفت: سالانه حدود ۱۵۰ هزار شکستگی استخوان در ایران رخ می‌دهد و بخش قابل توجهی از این شکستگی‌ها می‌تواند به ناتوانی، وابستگی به دیگران و حتی مرگ منجر شود و ۸۰ درصد مبتلایان به پوکی استخوان از بیماری خود اطلاع ندارند.
به گزارش خبرگزاری سلامت، دکتر محمد باقر لاریجانی روز شنبه در نشست خبری هفته ملی سلامت استخوان با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت استخوان اظهار کرد: با وجود اقداماتی که در سال‌های گذشته انجام شده است، همچنان به تلاش رسانه‌ها برای ارائه اطلاعات بیشتر به مردم نیاز داریم. دلیل اهمیت این موضوع آن است که جامعه به سمت سالمندی حرکت می‌کند و پوکی استخوان به یکی از مسائل مهم سلامت مردم تبدیل شده است.
وی با اشاره به برنامه‌ریزی برای برگزاری هفته ملی سلامت استخوان و اختصاص موضوعات مختلف به روزهای این هفته افزود: بنیادهای بین‌المللی نیز در زمینه سلامت استخوان فعالیت دارند و ایران در این حوزه نقش جدی ایفا می‌کند. کشور ما در هیئت امنای بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان (IOF) حضور دارد و در سطح منطقه نیز در حوزه سلامت استخوان مشارکت می‌کند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به نتایج تحقیقات انجام‌شده در این پژوهشگاه گفت: حدود ۳۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور به پوکی استخوان مبتلا هستند و حدود ۵۰ درصد نیز با کاهش تراکم استخوان مواجه‌اند. به این ترتیب، اگر وضعیت استخوان‌های ۱۰ نفر بالای ۵۰ سال را بررسی کنیم، تنها حدود دو نفر از آنها تراکم استخوان مناسبی دارند.
لاریجانی با تأکید بر نقش سن در بروز مشکلات استخوانی ادامه داد: سن یکی از عوامل بسیار مهم در این زمینه است و هرچه سن افزایش پیدا می‌کند، احتمال بروز پوکی استخوان و کاهش تراکم استخوان نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل، لازم است وضعیت سلامت استخوان افراد در سنین بالاتر مورد بررسی قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت ارزیابی سلامت استخوان در افراد سالمند بیان کرد: توصیه می‌شود افراد در حدود ۶۴ تا ۶۵ سالگی، حتی اگر مشکل یا علامت مشخصی نداشته باشند، وضعیت سلامت استخوان خود را بررسی کنند. نداشتن علامت به معنای طبیعی بودن تراکم استخوان نیست و ممکن است فرد بدون اطلاع از وضعیت استخوان‌های خود در معرض خطر شکستگی قرار داشته باشد.
لاریجانی با اشاره به نتایج مطالعات پژوهشگاه درباره وضعیت سلامت استخوان زنان سالمند گفت: در زنان بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد به پوکی استخوان مبتلا هستند و حدود ۳۳ درصد نیز کاهش تراکم استخوان دارند. بر این اساس، تنها حدود پنج درصد از زنان این گروه سنی نه پوکی استخوان دارند و نه با کاهش تراکم استخوان مواجه‌اند.
وی توضیح داد: در این زمینه باید میان استئوپروز یا پوکی استخوان و استئوپنی یا کاهش تراکم استخوان تفاوت قائل شد. این دو وضعیت یکسان نیستند، اما هر دو در ارزیابی سلامت استخوان و خطر شکستگی اهمیت دارند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: در زنان بالای ۶۵ سال، بخش بسیار بزرگی از جمعیت با یکی از این دو وضعیت مواجه است و این موضوع نشان می‌دهد که خطر مشکلات ناشی از پوکی استخوان در این گروه سنی جدی است.
وی با اشاره به تفاوت وضعیت استخوانی مردان و زنان ادامه داد: وضعیت استخوانی مردان تا حدودی بهتر است و مردان معمولاً دیرتر با این مشکلات مواجه می‌شوند. بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این نشست، حدود ۲۰ درصد مردان سالمند از وضعیت طبیعی سلامت استخوان برخوردارند. با این حال، مردان نیز در معرض خطر قرار دارند و نباید اهمیت کاهش تراکم استخوان در آنها نادیده گرفته شود.
لاریجانی تأکید کرد: نکته مهم این است که نباید فقط پوکی استخوان را جدی بگیریم؛ کاهش تراکم استخوان نیز اهمیت زیادی دارد و بخش قابل توجهی از شکستگی‌ها در افرادی رخ می‌دهد که ممکن است پوکی استخوان قطعی نداشته باشند، اما تراکم استخوان آنها کاهش یافته است.
۶۰ درصد شکستگی‌ها در افراد دارای کاهش تراکم استخوان رخ می‌دهد
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر اهمیت کاهش تراکم استخوان گفت: حدود ۶۰ درصد شکستگی‌ها در افرادی رخ می‌دهد که با چنین وضعیتی مواجه‌اند. بنابراین، توجه به سلامت استخوان نباید صرفاً به شناسایی موارد قطعی پوکی استخوان محدود شود.
وی با بیان اینکه پوکی استخوان معمولاً تا زمان وقوع شکستگی علامت مشخصی ندارد، افزود: ممکن است فردی تصور کند وضعیت سلامتی خوبی دارد، اما بدون آنکه از کاهش استحکام استخوان‌های خود اطلاع داشته باشد، با یک ضربه کوچک یا زمین خوردن ساده دچار شکستگی شود. برای مثال، افتادن روی فرش یا زمین خوردن از پله‌ای کوتاه نیز می‌تواند در فردی که استخوان‌های آسیب‌پذیری دارد، به شکستگی منجر شود.
لاریجانی ادامه داد: آنچه در پوکی استخوان ما را تهدید می‌کند، صرفاً کاهش تراکم استخوان نیست، بلکه شکستگی و پیامدهای ناشی از آن است. شکستگی می‌تواند مشکلات بسیار جدی برای فرد ایجاد کند و در برخی موارد، زندگی او را به‌طور کامل تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به شکستگی استخوان ران و ناحیه لگن بیان کرد: اگر شکستگی در این نواحی اتفاق بیفتد، ممکن است پیامدهای بسیار سنگینی برای بیمار داشته باشد. حدود ۲۰ درصد افرادی که دچار شکستگی استخوان ران می‌شوند، در بیمارستان جان خود را از دست می‌دهند و بخش قابل توجهی از افرادی که زنده می‌مانند نیز به دیگران وابسته می‌شوند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: ممکن است فرد پیش از شکستگی، زندگی عادی و مستقلی داشته باشد و فعالیت‌های روزمره خود را بدون کمک دیگران انجام دهد، اما پس از شکستگی برای حرکت کردن، رفتن به سرویس بهداشتی و انجام امور شخصی به کمک اطرافیان نیاز پیدا کند. برخی از این بیماران نیز برای بازگشت به شرایط زندگی عادی به مراقبت‌های طولانی‌مدت نیاز دارند.
وی با تأکید بر ضرورت مراقبت از این بیماران گفت: رسیدگی به این افراد نباید فقط به دوره بستری در بیمارستان محدود شود، بلکه لازم است پس از ترخیص نیز اقدامات مراقبتی و توان‌بخشی لازم انجام شود تا امکان بازگشت آنها به زندگی اجتماعی فراهم شود.
لاریجانی با اشاره به آمار شکستگی‌های استخوانی در ایران اظهار کرد: بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از مطالعات پژوهشگاه، در کشور به‌طور متوسط روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان رخ می‌دهد و در مجموع، سالانه حدود ۱۵۰ هزار شکستگی جدید ثبت می‌شود.
وی با بیان اینکه بخشی از این شکستگی‌ها می‌تواند به مرگ بیماران منجر شود، افزود: برآوردها نشان می‌دهد که چند هزار نفر از افرادی که دچار شکستگی می‌شوند، ممکن است جان خود را از دست بدهند. با این حال، موضوع فقط مرگ‌ومیر نیست و حتی در افرادی که از شکستگی جان سالم به در می‌برند نیز ممکن است مشکلات جدی و طولانی‌مدت ایجاد شود.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: شکستگی می‌تواند بار اقتصادی قابل توجهی برای کشور ایجاد کند. فردی که پیش از شکستگی به‌طور مستقل زندگی می‌کرده و امور شغلی و شخصی خود را انجام می‌داده است، ممکن است پس از آن خانه‌نشین شود و برای انجام فعالیت‌های روزانه به کمک دیگران نیاز پیدا کند.
وی افزود: این وضعیت علاوه بر هزینه‌های درمان و مراقبت، بر زندگی خانواده بیمار نیز تأثیر می‌گذارد. خانواده باید برای مراقبت از بیمار وقت و منابع بیشتری اختصاص دهد و در بسیاری از موارد، فرد آسیب‌دیده دیگر نمی‌تواند مانند گذشته در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی مشارکت داشته باشد.
لاریجانی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در محاسبه هزینه‌های ناشی از شکستگی گفت: بار اقتصادی شکستگی‌های استخوانی در جهان بسیار قابل توجه است و هزینه‌های سنگینی به نظام‌های سلامت و خانواده‌ها تحمیل می‌کند. از این رو، پیشگیری از پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن فقط یک موضوع درمانی نیست، بلکه از نظر اقتصادی و اجتماعی نیز اهمیت دارد.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به یکی از مهم‌ترین مسائل در مراقبت از بیماران مبتلا به پوکی استخوان گفت: پس از وقوع نخستین شکستگی، احتمال بروز شکستگی بعدی افزایش پیدا می‌کند و ممکن است این احتمال دو تا سه برابر شود. به همین دلیل، لازم است پس از درمان شکستگی اول، وضعیت بیمار از نظر خطر شکستگی مجدد بررسی شود.
وی افزود: در همکاری با وزارت بهداشت، برنامه‌هایی برای ایجاد سازوکارهای پیگیری بیماران در بیمارستان‌ها در حال انجام است تا افرادی که با شکستگی مراجعه می‌کنند، پس از درمان نیز تحت مراقبت قرار گیرند و برای پیشگیری از شکستگی مجدد اقدامات لازم درباره آنها انجام شود.
لاریجانی با اشاره به اجرای این برنامه در تعدادی از دانشگاه‌های علوم پزشکی و بیمارستان‌های تهران اظهار کرد: در برخی مراکز، بیمارانی که به دلیل شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کنند، آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند و وضعیت آنها با کمک پرستاران و تیم مراقبتی پیگیری می‌شود.
وی ادامه داد: هدف این است که بیمار پس از شکستگی، از چرخه مراقبت خارج نشود. لازم است عوامل خطر او بررسی شود، آموزش‌های لازم را دریافت کند و اقدامات مورد نیاز برای جلوگیری از شکستگی بعدی انجام شود. امیدواریم این برنامه با همکاری وزارت بهداشت توسعه پیدا کند و در بیمارستان‌های بیشتری به اجرا درآید.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: مراقبت از بیمارانی که دچار شکستگی شده‌اند، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر اقدامات لازم انجام نشود، احتمال دارد بیمار دوباره دچار شکستگی شود و هر بار با مشکلات جسمی، خانوادگی و اقتصادی بیشتری مواجه شود.
لاریجانی با اشاره به پایین بودن میزان آگاهی مردم از وضعیت سلامت استخوان خود گفت: بسیاری از افرادی که در معرض خطر شکستگی قرار دارند، از وضعیت استخوان‌های خود اطلاعی ندارند. بر اساس مطالعات انجام‌شده، حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان از بیماری خود بی‌خبرند؛ به این معنا که از هر ۱۰ فرد بالای ۵۰ سال مبتلا به پوکی استخوان، حدود هشت نفر از ابتلای خود اطلاع ندارند.
وی افزود: این مسئله نشان می‌دهد که رسانه‌ها می‌توانند نقش مهمی در افزایش آگاهی مردم ایفا کنند. مردم باید بدانند که پوکی استخوان ممکن است بدون علامت پیشرفت کند و در بسیاری از موارد، نخستین نشانه جدی آن شکستگی باشد.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه پیشگیری از بیماری نیازمند اقدامات پیچیده برای همه افراد نیست، اظهار کرد: مهم این است که مردم به سلامت استخوان خود توجه داشته باشند، خطر ابتلا را بشناسند و اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی لازم را انجام دهند.
وی ادامه داد: لازم است افراد بدانند که ممکن است بدون داشتن درد یا علامت خاص، دچار کاهش تراکم استخوان باشند. به همین دلیل، آگاهی از وضعیت سلامت استخوان و مراجعه به‌موقع برای بررسی‌های لازم اهمیت زیادی دارد.
لاریجانی با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد سلامت جامعه افزود: رسانه‌ها باید به مردم کمک کنند تا اطلاعات درست درباره پوکی استخوان، روش‌های پیشگیری و اهمیت تشخیص زودهنگام را دریافت کنند. اطلاع‌رسانی صحیح می‌تواند به شناسایی افراد در معرض خطر و کاهش شکستگی‌های قابل پیشگیری کمک کند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به فاصله میان ابتلا به پوکی استخوان و دریافت خدمات درمانی گفت: مشکل فقط این نیست که بسیاری از افراد از بیماری خود اطلاع ندارند؛ حتی در میان افرادی که بیماری آنها تشخیص داده می‌شود نیز همه درمان را آغاز نمی‌کنند.
وی در توضیح این موضوع اظهار کرد: بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، از هر هزار فرد مبتلا به پوکی استخوان، تنها حدود ۸۰ نفر درمان را شروع می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد که حتی پس از شناسایی بیماری نیز باید برای افزایش مراجعه و آغاز درمان تلاش بیشتری انجام شود.
لاریجانی افزود: یکی از مشکلات این است که بیماران گاهی پس از آگاهی از ابتلا به پوکی استخوان، بیماری را جدی نمی‌گیرند؛ زیرا ممکن است در زندگی روزمره احساس مشکل نداشته باشند و تصور کنند وضعیت سلامتی آنها مناسب است. در حالی که این بیماری می‌تواند بدون علامت باشد و خطر شکستگی همچنان وجود داشته باشد.
وی با تأکید بر اهمیت تداوم درمان گفت: مسئله مهم دیگر، رها کردن درمان پس از مدتی است. این مشکل فقط مختص ایران نیست و در کشورهای دیگر نیز وجود دارد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، تقریباً نیمی از افراد بالای ۵۰ سال که درمان را آغاز می‌کنند، ممکن است پس از مدتی درمان خود را کنار بگذارند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: لازم است برنامه‌هایی طراحی شود که بیماران اهمیت ادامه درمان را درک کنند و مراقبت‌های مورد نیاز را به‌صورت منظم دریافت کنند. تشخیص بیماری به‌تنهایی کافی نیست و باید اطمینان حاصل شود که بیمار درمان مناسب را آغاز کرده و آن را ادامه می‌دهد.
لاریجانی با اشاره به پیشرفت روش‌های تشخیصی پوکی استخوان اظهار کرد: در ایران و سایر کشورهای جهان، روش‌های محاسباتی جدیدی برای ارزیابی وضعیت استخوان و شناسایی افراد در معرض خطر در حال توسعه است. با استفاده از اطلاعات در دسترس می‌توان خطر ابتلا به پوکی استخوان را با روش‌های مختلف بررسی کرد؛ برخی از این روش‌ها به تجهیزات تخصصی نیاز دارند و برخی دیگر بر پایه اطلاعات و ارزیابی‌های بالینی انجام می‌شوند.
وی افزود: امیدواریم این روش‌ها در شبکه بهداشت و درمان کشور نیز توسعه پیدا کنند تا امکان شناسایی افراد در معرض خطر افزایش یابد و خدمات تشخیصی در دسترس جمعیت بیشتری قرار گیرد.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به وضعیت توزیع دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در کشور گفت: این دستگاه‌ها عمدتاً در شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها متمرکز هستند و توزیع آنها در کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست.
وی ادامه داد: لازم است با همکاری وزارت بهداشت، برای توزیع مناسب‌تر تجهیزات تشخیصی برنامه‌ریزی شود. در صورت نیاز به اضافه شدن دستگاه‌های جدید نیز باید توزیع آنها بر اساس نیاز مناطق و جمعیت هدف انجام شود تا دسترسی مردم به خدمات سنجش تراکم استخوان بهبود پیدا کند.
لاریجانی تأکید کرد: اگر افراد در معرض خطر نتوانند به‌موقع به خدمات تشخیصی دسترسی پیدا کنند، ممکن است بیماری آنها تا زمان وقوع شکستگی شناسایی نشود. بنابراین، توسعه روش‌های ارزیابی خطر در کنار بهبود دسترسی به دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان می‌تواند به تشخیص زودهنگام کمک کند.
آگاهی مردم درباره پوکی استخوان در سطح متوسط و گاهی ضعیف است
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به مطالعات انجام‌شده درباره سطح آگاهی عمومی بیان کرد: بررسی‌های پژوهشگاه نشان می‌دهد که آگاهی مردم درباره پوکی استخوان در بسیاری از موارد در سطح متوسط و گاهی ضعیف قرار دارد. در کنار این مسئله، اطلاعات نادرست نیز در رسانه‌ها و فضای عمومی منتشر می‌شود.
وی افزود: انتشار اطلاعات نادرست درباره تغذیه، کلسیم و ویتامین D می‌تواند مردم را درباره روش‌های پیشگیری و مراقبت از سلامت استخوان دچار سردرگمی کند. لازم است اطلاعاتی که در این زمینه ارائه می‌شود، بر پایه شواهد علمی معتبر باشد.
لاریجانی با اشاره به باور نادرست درباره ارتباط مصرف کلسیم و سنگ کلیه گفت: این تصور که کلسیم به‌طور کلی باعث ایجاد سنگ کلیه می‌شود، صحیح نیست. در افرادی که زمینه تشکیل سنگ دارند، شرایط متفاوتی وجود دارد و نوع سنگ و وضعیت بیمار باید در نظر گرفته شود؛ اما نمی‌توان این موضوع را به همه افراد تعمیم داد و اهمیت دریافت کافی کلسیم را نادیده گرفت.
وی ادامه داد: در درمان برخی انواع سنگ کلیه، از جمله در شرایطی که پزشک تشخیص دهد، از موادی مانند سیترات استفاده می‌شود تا به کنترل تشکیل سنگ کمک شود. بنابراین، موضوع سنگ کلیه پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و نباید بر اساس اطلاعات ناقص، مصرف کلسیم را به‌طور کلی نامناسب دانست.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: کلسیم برای سلامت استخوان اهمیت زیادی دارد و افراد باید نیاز بدن خود را از طریق تغذیه مناسب تأمین کنند. شیر، ماست و دیگر مواد غذایی حاوی کلسیم می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند.
لاریجانی با اشاره به اهمیت تأمین کلسیم از طریق مواد غذایی گفت: یک لیوان شیر حدود ۳۰۰ میلی‌گرم کلسیم دارد و لازم است مردم به میزان دریافت این ماده در رژیم غذایی روزانه خود توجه کنند.
وی افزود: مصرف منظم مواد غذایی حاوی کلسیم، از جمله شیر و ماست، می‌تواند به تأمین نیاز بدن کمک کند. در مقابل، اتکا به توصیه‌های غیرعلمی درباره مواد غذایی جایگزین، بدون بررسی میزان واقعی کلسیم دریافتی، ممکن است باعث شود نیاز بدن به‌درستی تأمین نشود.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به برخی توصیه‌های رایج درباره عسل، سنجد و دیگر مواد غذایی اظهار کرد: این مواد غذایی ممکن است بخشی از رژیم غذایی سالم باشند، اما باید بررسی کرد که آیا می‌توانند نیاز واقعی بدن به کلسیم را تأمین کنند یا خیر. نمی‌توان صرفاً بر اساس توصیه‌های پراکنده نتیجه گرفت که این مواد به‌تنهایی برای جبران نیاز بدن کافی هستند.
وی ادامه داد: مردم باید اطلاعات درست درباره کلسیم و ویتامین D دریافت کنند و در صورت نیاز به مکمل، با توجه به شرایط خود و توصیه‌های پزشکی اقدام کنند. آنچه اهمیت دارد، تأمین کافی مواد مورد نیاز استخوان و پیشگیری از کاهش تراکم استخوان است.
برخلاف باور رایج، پوکی استخوان درمان دارد
لاریجانی با رد این تصور که پوکی استخوان درمان ندارد، گفت: این باور که پوکی استخوان قابل درمان نیست، درست نیست. برای درمان این بیماری روش‌های مختلفی وجود دارد و داروهای مورد نیاز نیز در بسیاری از موارد در داخل کشور تولید می‌شوند.
وی افزود: بنابراین، افراد نباید به دلیل تصور درمان‌ناپذیر بودن پوکی استخوان از مراجعه به پزشک یا آغاز درمان خودداری کنند. تشخیص به‌موقع و انتخاب درمان مناسب می‌تواند به کنترل بیماری و کاهش خطر شکستگی کمک کند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: کلسیم و ویتامین D از جمله نیازهای پایه‌ای سلامت استخوان هستند و در افرادی که دچار کمبود یا کاهش تراکم استخوان شده‌اند، باید وضعیت آنها بررسی شود. در مبتلایان به پوکی استخوان نیز درمان‌های متفاوتی وجود دارد که متناسب با شرایط بیمار انتخاب می‌شوند.
وی با تأکید بر اینکه درمان باید متناسب با وضعیت هر فرد باشد، بیان کرد: دسترسی به درمان‌های مورد نیاز در کشور وجود دارد و لازم است مردم با آگاهی از این موضوع، بیماری را جدی بگیرند و درمان خود را بدون دلیل رها نکنند.
لاریجانی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای افزایش آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان گفت: در سال‌های گذشته، کمپین‌هایی با همکاری وزارت بهداشت، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم و انجمن پوکی استخوان ایران برگزار شده است. این انجمن نیز در زمینه اطلاع‌رسانی و ارتقای آگاهی درباره بیماری فعالیت دارد.
وی افزود: با وجود این اقدامات، به نظر می‌رسد پوشش جمعیتی برنامه‌های اطلاع‌رسانی هنوز کافی نیست و لازم است تلاش بیشتری برای رساندن پیام‌های آموزشی به مردم انجام شود.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر ضرورت جلوگیری از تبدیل شدن مشکلات استخوانی به یک چالش جدی‌تر در آینده اظهار کرد: اگر آگاهی عمومی افزایش پیدا نکند و اقدامات پیشگیرانه و درمانی به‌موقع انجام نشود، شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌توانند مشکلات متعددی برای بیماران، خانواده‌ها و نظام سلامت ایجاد کنند.
وی ادامه داد: فردی که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کند، ممکن است علاوه بر مشکلات جسمی، با مسائل خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی نیز مواجه شود. به همین دلیل، لازم است پیش از بروز شکستگی برای افزایش آگاهی مردم و پیشگیری از این عارضه تلاش کنیم.
رسانه‌ها در افزایش سواد سلامت استخوان نقش مهمی دارند
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان با تأکید بر نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی درباره پوکی استخوان گفت: موضوع سلامت استخوان ابعاد مختلفی دارد و برای ارتقای آگاهی مردم باید از ظرفیت رسانه‌ها و منابع علمی معتبر استفاده کرد.
رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت از اجرای آزمایشی برنامه غربالگری پوکی استخوان در پنج دانشگاه علوم پزشکی خبر داد؛ طرحی که با هدف شناسایی زنان بالای ۵۰ سال در معرض خطر و ارجاع افراد مشکوک برای بررسی و درمان اجرا می‌شود.
فاطمه حاجی‌ولی‌زاده، رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت نیز با اشاره به برنامه‌ها و اقدامات این معاونت برای مقابله با پوکی استخوان اظهار کرد: پوکی استخوان بیماری خاموشی است که معمولاً علامت مشخصی ندارد و بیشتر در سنین میانسالی و سالمندی بروز می‌کند. به همین دلیل، با افزایش سن جمعیت و بیشتر شدن شمار سالمندان، اهمیت این بیماری نیز افزایش می‌یابد.
وی افزود: جامعه ایران به سمت سالمندی پیش می‌رود و انتظار می‌رود با افزایش جمعیت سالمند، تعداد افرادی که به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند نیز بیشتر شود. ازاین‌رو، لازم است برنامه‌ریزی برای پیشگیری، شناسایی و کنترل این بیماری متناسب با تغییرات جمعیتی کشور گسترش یابد.
رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به چالش‌های موجود در زمینه کنترل پوکی استخوان گفت: یکی از مشکلاتی که در بررسی وضعیت این بیماری در جامعه با آن مواجه شده‌ایم، کمبود اطلاعات جامع و آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان است. علاوه بر این، باورهای نادرست و رفتارهای نامتناسب با اصول پیشگیری و کنترل بیماری نیز در جامعه رواج دارد.
حاجی‌ولی‌زاده ادامه داد: در چنین شرایطی، افراد نمی‌توانند به‌درستی در زمینه سلامت استخوان خود مراقبت کنند. به همین دلیل، آموزش سلامت و ارتقای سواد سلامت مردم در اولویت برنامه‌های وزارت بهداشت قرار گرفته است تا افراد بتوانند نقش فعال‌تری در پیشگیری از بیماری و پیگیری درمان خود داشته باشند.
وی با اشاره به برنامه‌های آگاهی‌بخشی در زمینه پوکی استخوان بیان کرد: برنامه‌های مرتبط با روز جهانی پوکی استخوان از سال‌ها قبل برگزار می‌شد، اما از سال ۱۳۹۷ این برنامه‌ها از یک روز به یک هفته گسترش پیدا کرد.
رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت افزود: این برنامه با همکاری معاونت بهداشت وزارت بهداشت و مرکز تحقیقات استئوپروز برگزار می‌شود و این مرکز پشتیبانی علمی و فنی برنامه‌ها را برعهده دارد. هدف این است که یافته‌های علمی و پژوهشی از فضای دانشگاهی خارج شود و به اطلاعات کاربردی و قابل استفاده برای مردم تبدیل شود.
حاجی‌ولی‌زاده تأکید کرد: در جریان این پویش تلاش می‌شود اطلاعات ضروری از مسیرهای مختلف در اختیار مردم قرار گیرد و به‌ویژه زنان که بیشتر در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند، درباره عوامل خطر، عوارض بیماری و راه‌های مراقبت از سلامت استخوان آگاهی بیشتری پیدا کنند.
شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌تواند سال‌های مفید زندگی را تحت تأثیر قرار دهد
وی با بیان اینکه پوکی استخوان در زنان معمولاً زودتر از مردان بروز می‌کند، گفت: در زنان بالای ۵۰ سال باید احتمال ابتلا به پوکی استخوان را جدی گرفت. اگر بیماری پیشرفت کند و به شکستگی منجر شود، پیامدهای آن می‌تواند زندگی فرد را برای سال‌های طولانی تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت افزود: حتی اگر شکستگی درمان شود، ممکن است فرد با محدودیت حرکتی، ناتوانی یا مشکلاتی روبه‌رو شود که بر کیفیت زندگی و سال‌های مفید عمر او اثر بگذارد. بنابراین، موضوع فقط درمان شکستگی نیست، بلکه باید بیماری زمینه‌ای و خطر شکستگی‌های بعدی نیز مورد توجه قرار گیرد.
حاجی‌ولی‌زاده با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره این بیماری اظهار کرد: با وجود سال‌ها تلاش برای برگزاری برنامه‌های آموزشی و پویش‌های اطلاع‌رسانی، هنوز از میزان گسترش این برنامه‌ها و رسیدن پیام‌های آموزشی به مردم رضایت نداریم.
وی افزود: برآوردهای مطرح‌شده در برنامه‌های آموزشی نشان می‌دهد حدود ۱۰ درصد مردم در زمینه پوکی استخوان و عوارض آن، در مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت جامعه آموزش دیده‌اند. این میزان نشان می‌دهد که برای افزایش آگاهی عمومی همچنان به تلاش گسترده‌تری نیاز داریم.
رئیس اداره بیماری‌های عضلانی‌اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر نقش رسانه‌ها گفت: رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی درباره این بیماری و پیامدهای آن نقش بسیار مهمی دارند. لازم است درباره ماهیت پوکی استخوان، عوارض شکستگی‌ها و اقداماتی که مردم می‌توانند برای مراقبت از سلامت خود انجام دهند، اطلاع‌رسانی گسترده‌تری صورت گیرد.
وی ادامه داد: هدف این است که مردم صرفاً دریافت‌کننده اطلاعات نباشند، بلکه در کنترل بیماری نیز نقش فعال داشته باشند؛ به این معنا که مراقبت از سلامت خود را جدی بگیرند، در صورت نیاز برای دریافت خدمات تشخیصی و درمانی مراجعه کنند و درمان‌های تجویزشده را پیگیری کنند.
نظر شما