بعد از زایمان، ناحیه تناسلی چند هفته زمان لازم دارد تا ترمیم شود. در این مدت کمی درد، ورم، ترشح و خشکی طبیعی است. تب، بوی بد، دردی که هر روز بیشتر میشود یا باز شدن بخیهها نشانهی مشکل است و باید زود بررسی شود. این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه را نمیگیرد.
بعد از زایمان چه تغییراتی طبیعی است؟
بدن بعد از زایمان، چه طبیعی و چه همراه با بخیه، به زمان نیاز دارد. بافتهای اطراف واژن و پرینه (فاصلهی بین واژن و مقعد) معمولاً ورم میکنند و در لمس دردناکاند. خونریزی هم تا چند هفته ادامه پیدا میکند و کمکم کمرنگتر میشود.
در مادران شیرده، تغییرات هورمونی میتواند واژن را خشکتر کند. این خشکی معمولاً موقت است، اما میتواند در کنار حساسیت بافت آزاردهنده باشد. عضلات کف لگن هم بعد از بارداری و زایمان ضعیفتر از قبلاند و باید دوباره قوی شوند.
بخیههای معمول بیشتر وقتها خودبهخود جذب میشوند و ترمیم اغلب در حدود شش هفته کامل میشود. این بازه برای هر مادر کمی فرق دارد.
مراقبت روزانه از پرینه چگونه است؟
بیشتر توصیهها سادهاند و رعایتشان آسان است:
هر روز با آب گرم دوش بگیرید. بعد از هر بار دستشویی ناحیه را با آب بشویید و با ضربههای ملایم خشک کنید. مالیدن حوله به پوست ممکن است بخیهها را اذیت کند. اگر ادرار میسوزد، همزمان با دستشویی کمی آب گرم روی ناحیه بریزید.
پد را مرتب عوض کنید و لباس زیر نخی و راحت بپوشید. نشستن روی سطح سفت دردناک است. بهتر است مدتی به پهلو دراز بکشید و وضعیتتان را زیاد عوض کنید. مایعات و غذاهای دارای فیبر هم کمک میکنند مدفوع نرمتر باشد و فشاری به ناحیهی ترمیمشده نیاید.
برای شستن ناحیه از آب ساده یا صابون ملایم و بدون عطر استفاده کنید. شستشوی داخل واژن (دوش واژینال) و اسپریها یا محصولات معطر ناحیهی تناسلی را کنار بگذارید، چون پوست و مخاط حساس میشوند و ممکن است تحریک شوند. اگر ادرار میسوزد و این سوزش با گذشت چند روز بهتر نمیشود، آن را هم با ماما یا پزشک در میان بگذارید.
برای کاهش درد، نوع و میزان مسکن را با ماما یا پزشک هماهنگ کنید. اگر شیر میدهید، پیش از مصرف هر دارو حتماً از آنها بپرسید.
ورزشهای کف لگن را کی شروع کنیم؟
تمرینهای کف لگن (کگل) به ترمیم عضلات کمک میکنند. وقتی احساس آمادگی کردید، با انقباض و رها کردن آرام عضلات شروع کنید. به خودتان فشار نیاورید. تعداد و زمان دقیق تمرینها به شرایط زایمان بستگی دارد و بهتر است با ماما یا فیزیوتراپیست کف لگن هماهنگ شود. اگر ادرار بیاختیار میشود یا احساس سنگینی در لگن دارید، این را در همان ویزیت بگویید.

رابطهی جنسی بعد از زایمان از چه زمانی؟
زمان مشخص و ثابتی برای همه وجود ندارد. معمولاً بعد از معاینهی پس از زایمان و با نظر ماما یا پزشک شروع میشود، وقتی ترمیم کافی باشد و خودتان هم آمادگی داشته باشید. عجله لازم نیست. اگر خشکی یا درد دارید، میتوانید دربارهی استفاده از ژلهای روانکنندهی پایهی آبی با ماما یا پزشک صحبت کنید. درد ادامهدار را هم بیاهمیت نگیرید و بگویید.

چه زمانی باید فوری پیگیری کرد؟
در این موارد منتظر ویزیت بعدی نمانید و با ماما، پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
قرمزی و ورم پوست اطراف بخیه، ترشح زرد یا چرکی، بوی نامطبوع، دردی که کم نمیشود و بیشتر میشود، احساس تب یا گرمای غیرعادی، و بخیههایی که باز شدهاند یا ترشح دارند. خونریزی شدید یا خروج لختههای بزرگ هم باید فوری بررسی شود. در بعضی موارد عفونت نیاز به درمان دارویی دارد، پس دیر نکنید.
ویزیت بعد از زایمان چرا مهم است؟
خیلی از مادران تا وقتی مشکل جدی نشده، سراغ معاینه نمیروند. ویزیت بعد از زایمان فرصتی است تا ترمیم بافت، خونریزی، خلقوخو، شیردهی و وضعیت کف لگن یکجا بررسی شود. زمان این ویزیت را ماما یا پزشک مشخص میکند. اگر مشکلی دارید، لازم نیست منتظر همان روز بمانید.
نقش ماما بعد از زایمان چیست؟
مراقبتهای بعد از زایمان فقط به روزهای اول محدود نمیشود. ماما میتواند وضعیت ترمیم را ببیند، دربارهی مراقبت و تمرینها راهنمایی کند و در صورت نیاز شما را به پزشک ارجاع دهد. اگر بعد از چند هفته هنوز درد، خشکی یا ناراحتی دارید، مراجعه برای بررسی عاقلانهتر از تحمل کردن است.
سارا حسنخانی، کارشناس مامایی است و بیش از ۱۴ سال در حوزهی سلامت و مراقبت از زنان فعالیت کرده است. او مدیریت کلینیک سارا حسنخانی را بر عهده دارد و در کنار تیمی از متخصصان زنان و پزشکان کار میکند. تمرکزش بر شناخت نیاز هر مراجعهکننده، توضیح روشن روشها و محدودیتها و انتخاب بر اساس شرایط فردی است.
نظر شما