تصور کنید کودکی که تا دیروز با شادی می‌دوید، بازی می‌کرد و نخستین قدم‌های زندگی را با شوق برمی‌داشت، ناگهان توانایی حرکت یکی از پاهای خود را از دست بدهد؛ آن هم به دلیل بیماری‌ای که با واکسیناسیون قابل پیشگیری است.
به گزارش خبرگزاری سلامت، فلج اطفال یا پولیومیلیت، یکی از بیماری‌های عفونی خطرناک دوران کودکی است که در گذشته هزاران کودک را در سراسر جهان به معلولیت دائمی دچار می‌کرد. خوشبختانه پیشرفت علم پزشکی و اجرای برنامه‌های گسترده واکسیناسیون باعث شده است که امروز جهان در آستانه ریشه‌کنی این بیماری قرار گیرد.
اما آیا فلج اطفال واقعاً به تاریخ پیوسته است؟
پاسخ متأسفانه منفی است.
هنوز در برخی نقاط جهان، به‌ویژه افغانستان و پاکستان، ویروس وحشی فلج اطفال در گردش است و تا زمانی که این ویروس در گوشه‌ای از جهان وجود داشته باشد، کودکان سایر کشورها نیز به‌طور بالقوه در معرض خطر خواهند بود.
چرا فلج اطفال خطرناک است؟
ویروس فلج اطفال عمدتاً از طریق آب، غذا و دست‌های آلوده به مدفوع فرد مبتلا منتقل می‌شود. نکته مهم این است که بسیاری از افراد آلوده هیچ علامت مشخصی ندارند، اما همچنان می‌توانند ویروس را به دیگران منتقل کنند.
در تعداد کمی از مبتلایان، ویروس به سیستم عصبی حمله می‌کند و باعث ضعف عضلانی و فلج ناگهانی می‌شود. این فلج ممکن است دائمی باشد و در موارد شدید، درگیری عضلات تنفسی حتی می‌تواند جان کودک را تهدید کند.
متأسفانه درمانی که بتواند فلج ایجادشده را به‌طور قطعی برطرف کند وجود ندارد.
واکسیناسیون؛ مهم‌ترین سپر دفاعی کودکان
به‌عنوان متخصص کودکان تأکید می‌کنم که واکسیناسیون یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای تاریخ پزشکی و مؤثرترین راه پیشگیری از فلج اطفال است.
واکسن فلج اطفال طی دهه‌های گذشته میلیون‌ها کودک را از معلولیت و مرگ نجات داده است.
در کشور ما نیز اجرای برنامه ملی واکسیناسیون نقش بسیار مهمی در حذف گردش بومی ویروس وحشی فلج اطفال داشته است. با این حال، نزدیکی جغرافیایی ایران به کشورهای دارای انتقال بومی ویروس، اهمیت حفظ پوشش بالای واکسیناسیون را دوچندان می‌کند.
والدین عزیز باید بدانند که حتی اگر بیماری فلج اطفال را در اطراف خود نمی‌بینیم، واکسیناسیون همچنان ضروری است.
- تمام نوبت‌های واکسن باید مطابق برنامه کشوری و توصیه مراکز بهداشتی دریافت شوند.
- تأخیر یا حذف نوبت‌های واکسن می‌تواند کودک را در معرض خطر قرار دهد.
- رعایت بهداشت دست‌ها، آب آشامیدنی سالم و بهداشت محیط نیز در کاهش انتقال ویروس اهمیت دارد، اما جایگزین واکسیناسیون نیست.
مسئولیت ما فقط در برابر فرزند خودمان نیست
واکسیناسیون تنها یک اقدام فردی برای حفاظت از کودک نیست؛ بلکه مسئولیتی اجتماعی است.
وقتی کودکان یک جامعه به‌طور گسترده و کامل واکسینه می‌شوند، احتمال گردش ویروس کاهش می‌یابد و از کودکانی که به دلایل پزشکی امکان دریافت برخی واکسن‌ها را ندارند نیز بهتر محافظت می‌شود.
تجربه تاریخی فلج اطفال به ما آموخته است که پیشگیری از بیماری‌ها بسیار ارزشمندتر، انسانی‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان عوارض آن‌هاست.
امروز، در روز جهانی مبارزه با فلج اطفال، باید به یاد داشته باشیم که موفقیت‌های بزرگ پزشکی هرگز اتفاقی به دست نیامده‌اند؛ بلکه حاصل سال‌ها تلاش دانشمندان، پزشکان، کارکنان بهداشت و همراهی خانواده‌ها بوده‌اند.
ما به نسلی نزدیک شده‌ایم که می‌تواند جهانی بدون فلج اطفال را تجربه کند. اما تحقق این آرزو به تداوم واکسیناسیون، اعتماد به دانش پزشکی و مسئولیت‌پذیری همگانی وابسته است.
هیچ کودکی نباید به دلیل بیماری‌ای که واکسن مؤثر برای پیشگیری از آن وجود دارد، توانایی راه رفتن، بازی کردن و لذت بردن از کودکی را از دست بدهد.
بیایید با واکسیناسیون به‌موقع فرزندانمان، سهم خود را در ساختن جهانی بدون فلج اطفال ایفا کنیم.
کودکان سالم، آینده سالم جامعه‌اند.
دکتر علی فرجی، متخصص کودکان و عضو هیات مدیره انجمن پزشکان کودکان ایران
نظر شما